V SA/Wa 592/09

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... marca 2009 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... czerwca 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) M. W. złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż jego dochody łącznie z żoną wynoszą ... zł netto, a wydatki miesięczne ... zł (mieszkanie, gaz, prąd, pożyczka hipoteczna, alimenty i pożyczka konsumpcyjna) plus koszty leków - ... zł. Skarżący posiada dom drewniany do remontu o pow. ... m-, mieszkanie o pow. ...m- oraz nieruchomość rolną o pow. ...ha. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż nie posiada majątku ruchomego, jest współwłaścicielem samochodu osobowego ... z ... r. Nie posiada kont i lokat dewizowych. Nie uzyskuje żadnego dochodu z tytułu gospodarstwa. Dochody netto wynoszą ... zł. Opłata za mieszkanie wynosi ... zł, prąd - ... zł, gaz -... zł, pożyczka hipoteczna - ... zł, pożyczka ... Bank - ... z, ... Bank - ... zł, opłata karty kredytowej - ... zł, alimenty na rzecz córki ... zł - wyrok sądu rodzinnego w W.. Skarżący dodał, iż nic nie zostaje mu na życie, a więc żyje na kredyt. Do oświadczenia skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1.06.2009 r. do 25.06.2009 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z §2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż uiszczenie wpisu od skargi nie stanowi dla skarżącego bariery w dostępie do Sądu. Zauważyć należy, iż skarżący uzyskuje miesięcznie stałe dochody z pracy w wysokości ... zł netto, jak również otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości ... zł. Małżonka skarżącego otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości ... zł. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego, w którym pozostają dwie osoby wynosi około ...zł netto. Taka wysokość dochodu przy uwzględnieniu wskazanych niezbędnych kosztów utrzymania nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący w celu zobrazowania jego sytuacji finansowej zobowiązany był do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres ostatnich 6 miesięcy, a nie jak to uczynił wyłącznie za ostatni miesiąc -czerwiec. Z oświadczenia skarżącego wynika, iż spłaca on zaciągnięte kredyty i miesięcznie kwota do spłaty wynosi ... zł. Skarżący nie nadesłał żadnych dokumentów na potwierdzenie powyższego faktu, a także wskazania w jakim celu, w jakiej wysokości i z jakim terminem spłaty zostały zaciągnięte ww. kredyty. W takiej sytuacji uznać należy, iż ich spłata nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami związanymi z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazanych wydatków w żadnym wypadku nie można bowiem uznać za konieczne i niezbędne związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący jest współwłaścicielem samochodu. O ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Nie mogło ujść również uwadze to, iż skarżący posiada gospodarstwo rolne o pow. ...ha. Zobowiązany do nadesłania zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o jego dochodowości, również tego nie uczynił. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący i jego rodzina nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć przyszłe koszty sądowe, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.