V SA/Wa 592/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-29
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Dorota Mydłowska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekazaniu wnioskodawcy do innego państwa i umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, wydana na podstawie Rozporządzenia Rady WE nr 343/2003, jest zgodna z prawem, gdy strona podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnego i proceduralnego, w tym klauzul humanitarnych oraz braku wszechstronnego rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna. Postępowanie statusowe stało się bezprzedmiotowe i zostało słusznie umorzone na podstawie art. 105 § 1 KPA, ponieważ władze innego państwa członkowskiego wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zbadały materiał dowodowy, odniosły się do zarzutów strony, w tym kwestii stanu zdrowia męża, a także prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące klauzul humanitarnych i odpowiedzialności państw członkowskich za rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka ..., złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP po zatrzymaniu w związku z nielegalnym pobytem. Władze innego państwa członkowskiego wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie i przekazał cudzoziemkę do tego państwa. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów materialnego i proceduralnego, w tym klauzul humanitarnych oraz brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, w szczególności w odniesieniu do stanu zdrowia jej męża.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... grudnia 2011 r. nr ... w przedmiocie przekazania wnioskodawcy do innego państwa i umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy oddala skargę
Przedmiotem skargi z ... lutego 2012 r. wniesionej przez A. S. (dalej: skarżąca) jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z ... grudnia 2011 r. Nr ..., utrzymująca w mocy decyzję z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie przekazania wnioskodawcy do innego państwa i umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Strona, obywatelka ..., deklarująca narodowość ..., po zatrzymaniu ... czerwca 2011 roku w związku z nielegalnym pobytem na terytorium RP, w dniu ... czerwca 2011 roku złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. W tym samym dniu został zatrzymany syn cudzoziemki E. S., który w dniu 28 czerwca 2011 roku również złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP (akta DPU-420-1466/SUB/2011).
Po ustaleniu, że cudzoziemka przybyła do Polski z ..., gdzie wcześniej starała się wraz z synem o nadanie statusu uchodźcy Wydział Postępowań Dublińskich skierował wniosek do władz ... o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku złożonego przez cudzoziemkę na podstawie art. 16(l)e Rozporządzenia rady WE nr 343/2003.
Władze ... w dniu ... października wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy pani A. S.. Wobec powyższego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją Nr ... z dnia ...10.2011 roku postanowił na podstawie Rozporządzenia Rady WE nr 343/2003 przekazać cudzoziemkę władzom ... do dnia 12.04.2012 roku oraz umorzyć postępowanie o nadania statusu uchodźcy w RP.
Od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Rady do Spraw Uchodźców odwołał się pełnomocnik strony.
Decyzją z dnia ... grudnia 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uzasadnił swoje stanowisko tym, że wnioskodawczyni w ... wystąpiła o status uchodźcy we wrześniu 2008 roku i otrzymała decyzję negatywną (według oświadczenia cudzoziemki akta k. 40). Według dokumentów zgromadzonych w sprawie decyzję negatywną władze ... wydały w dniu ... stycznia 2010 roku. Zdaniem organu za oczywiste należy przyjąć, że dalsze postępowanie uchodźcze powinno być prowadzone w państwie, gdzie przyjęto pierwszy wniosek i prowadzone było już stosowne postępowanie w sprawie. W związku z tym informację skarżącego pełnomocnika, że sprawa nie została jeszcze rozpatrzona należało uznać za błędną.
W związku z zarzutami skarżącego, że w sprawie nie zostały uwzględnione klauzule humanitarne rozporządzenia Rady WE 343/2003 wynikające głównie z art. 15 ust. 1 i art. 8 rozporządzenia organ wskazał, że przepisy te nie nakazują rozpatrzenia wniosku przez państwo pobytu cudzoziemca, lecz kwestię tą pozostawiają do indywidualnej oceny tego państwa.
Organ zwrócił uwagę na art. 14 a wymienionego rozporządzenia, który stwierdza, że odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosków o azyl wszystkich członków rodziny spoczywa na państwie członkowskim, które według kryteriów jest odpowiedzialne za przyjęcie największej liczby członków rodziny.
Rada podkreśliła, że syn wnioskodawczyni, który przybył nielegalnie wraz z matką z ... i w dniu ... czerwca 2011 roku również złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP, otrzymał podobną decyzję jak jego matka. W dniu ...10.2011 roku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił przekazać go władzom ... do dnia ...04.2012 roku oraz umorzyć postępowanie o nadania statusu uchodźcy w RP (akta ...).
Także powołanie się skarżącego na konieczność uwzględnienia w sprawie faktu, że w Polsce przebywa chory mąż cudzoziemki S. S. (według załączonych kserokopii dokumentów – S. S.), który cierpi na ... nie może w ocenie organu stanowić podstawy dla rozpatrzenia jej wniosku o status uchodźcy w Polsce, gdyż według załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego S. S. z dnia ...06.2008 roku stan ogólny jego zdrowia jest dobry (akta k. 13). Według zeznań cudzoziemki jej mąż przebywa w Polsce nielegalnie od ... roku i w ... roku miał ...
Strona złożyła skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
- prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.41 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez przyjęcie, że państwem odpowiedzialnym za rozpatrzenie wniosku o nadanie jego mocodawczym jest Belgia, podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz prawidłowego zastosowania reguł określania państwa odpowiedzialnego w świetle przepisów rozporządzenia Rady(WE) nr 343/2003 z dnia 18.02.2003 r., w szczególności wynikających z niego klauzul humanitarnych określonych w art.15 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że państwem, które powinno być odpowiedzialne za rozpatrzenie ww. wniosku jest Rzeczypospolita Polska,
- przepisów postępowania administracyjnego, to jest art.7 w zw. z art.77 ust.1 w zw. z art. 140 kpa -poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i jego dowolna ocenę,
- art. 107 ust. 1 i ust.3 w zw. z art. 11 Kpa przez wadliwość uzasadnienia poprzez nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu, a mianowicie nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu dotyczących informacji o stanie zdrowia męża strony, tj. S. S., informacji wskazujących, że Skarżąca sprawuje nad nim opiekę, informacji wskazujących na zakaz opuszczania przez męża kraju wydanej na podstawie decyzji uprawnionego organu.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia Rady, w przypadku, gdy Państwo Członkowskie, któremu złożono wniosek, zgadza się na przejęcie osoby ubiegającej się o azyl, Państwo Członkowskie, w którym złożony został wniosek o udzielenie azylu, powiadamia wnioskodawcę o decyzji dotyczącej nierozpatrywania wniosku oraz o obowiązku przeniesienia wnioskodawcy do odpowiedzialnego Państwa Członkowskiego.
Władze ... wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez A. S. na podstawie art. 16.1.e rozporządzenia Rady. Z tego powodu postępowanie statusowe toczące się przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców stało się bezprzedmiotowe i zostało słusznie umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art.7 i 77 ust. 1 Kpa poprzez nie uwzględnienie całego materiału dowodowego w sprawie, nie odniesienie się do niego w trakcie postępowania i w wydanym rozstrzygnięciu – Sąd stwierdza, że wszystkie okoliczności związane ze złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP zostały wnikliwie zbadane i przedstawione w pierwszej części uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Za równie chybiony należy uznać zarzut o nieodniesienie do stanu zdrowia męża Strony i nie zbadanie przedstawionej wraz z odwołaniem dokumentacji medycznej. Dowodem na to jest przywołanie przez Radę w tekście uzasadnienia swojej decyzji sentencji karty informacyjnej leczenia szpitalnego wystawionej w dniu ...06.2008 r. (vide k.13 akt).
Bezpodstawny jest też zarzut nieprzeprowadzenia własnego postępowania odwoławczego i nie wypełniania dyspozycji przepisu art. 107 ust. 3 Kpa oraz nie odniesienie się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika w tekście odwołania. Dobitnie przeczy temu treść uzasadnienia rozstrzygnięcia Rady.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.41 ust.1 ustawy o ochronie poprzez niezastosowanie tak zwanej klauzuli humanitarnej Sąd wskazuje, że przepis ten jednoznacznie stwierdza, że jeśli w toku postępowania zachodzą okoliczności uzasadniające przekazanie wnioskodawcy innemu państwu członkowskiemu, odpowiedzialnemu za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, to na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o ich przekazaniu i umorzeniu postępowania. Cudzoziemka zadeklarowała, że jej mąż wyjechał z ... w 1996 r. lub 1997 r. i pozostał nielegalnie w Polsce, natomiast ona do 2008 r. nieprzerwanie przebywała w ....
Jak zostało ustalone w czasie postępowania strony w 2008 r. dotarła wraz ze swoim pełnoletnim synem przez ... do ... i następnie ..., gdzie złożyli wnioski o nadanie im statusu uchodźcy i następnie obydwoje nielegalnie przyjechali do Polski w maju 2011 r.
W tej sytuacji skierowanie przez Wydział Postępowań Dublińskich UdsC wniosku do władz ... o rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez Cudzoziemkę jest w świetle przepisu art. 16 1 C rozporządzenia Rady WE nr 343/2003 z dnia 18.02.2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określenia państwa członkowskiego właściwego dla rozpatrzenia wniosku o azyl, wniesionego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego było w pełni zasadne. Wobec potwierdzenia przez władze ... w dniu ...10.2011 r. zgody na przyjęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku Cudzoziemki o nadanie jej statusu uchodzący w ... - decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ...10.2011 r. o przekazaniu Strony władzom ... do ...04.2012 r. oraz umorzenie postępowania uchodźczego wszczętego przez nią w Polsce w dniu ...06.2011 r. - w pełni wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie. Zatem zarzut Strony o naruszenie tego przepisu jest w ocenie Sadu bezpodstawny i całkowicie chybiony. Oznacza to, że władze ... zadeklarowały swoją pełną gotowość do kontynuowania rozpoczętego postępowania uchodźczego.
Wnioskodawczyni wystąpiła o nadanie jej status uchodźcy w ... w dniu ...10. 2008 r. W dniu ...07.2009 r. jej wniosek został odrzucony. Strona wniosła apelacje w dniu ... stycznia 2010 r. i otrzymała decyzję negatywną. Ponownie złożyła wniosek i w dniu ...02.2011 r. otrzymała odpowiedź negatywną (vide k. 101). W tej sytuacji, wobec wyrażenia przez władze ... zgody na przejęcie odpowiedzialności za dalsze postępowanie uchodźcze za oczywiste należy przyjąć, że dalsze postępowanie uchodźcze powinno być prowadzone w ....
W tym kontekście twierdzenie pełnomocnika w tekście odwołania i następnie w skardze do WSA, że władze polskie powinny rozpatrzyć wniosek jego mocodawczyni, gdyż sprawa nigdy nie była rozpoznana co do istoty jest błędne, a jego mechaniczne powtarzanie wskazuje na brak dołożenia należytej staranności w rozpoznawaniu sprawy mocodawczyni i sporządzaniu pism procesowych.
Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, który stwierdza, że państwo członkowskie, któremu złożono wniosek, zgadza się na przyjęcie osoby ubiegającej się o azyl, państwo członkowskie, w którym złożono wniosek o udzielenie azylu powiadamia wnioskodawcę o decyzji dotyczącej nicrozpatrywania wniosku oraz o obowiązku przeniesienia wnioskodawcy do odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wypełnił dyspozycję tego przepisu doręczając Wnioskodawczyni tekst swojej decyzji nr ...
Odnosząc się do zarzutu zawartego w treści skargi o naruszenie art. 15 ust. 1 przywołanego rozporządzenia Rady poprzez nieuwzględnienie tak zwanych klauzul humanitarnych Sąd stwierdza, że jest on chybiony. Jak zostało wykazane w uzasadnieniu decyzji z dnia ...12.2011 r. - art.15 ust. 1 i art.8 przywołanego rozporządzenia bynajmniej nie nakazują rozpatrzenia wniosku przez państwo pobytu cudzoziemca, lecz pozostawiają tę kwestię do indywidualnej oceny tego państwa. Strona w tekście skargi dokonuje rozszerzającej i błędnej interpretacji tego przepisu -dopatrując się w słowie "może" zobowiązania państwa polskiego do rozpatrzenia wniosku jego mocodawczyni o nadanie jej statusu uchodźcy.
Słusznie organ zauważył, że przywołane przez Radę zaświadczenie wydane po opuszczeniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w L. jednoznacznie potwierdza, że S. S. opuścił szpital w dobrym stanie. Natomiast przedstawione przez pełnomocnika zaświadczenie z ww. szpitala z dnia ...06.2011 r. stwierdza, że został przyjęty z powodu dolegliwości bólowych w klatce piersiowej i w wyniku badań nie stwierdzono podwyższenia wskaźników martwicy mięśnia sercowego, przy włączonym leczeniu zachowawczym uzyskano poprawę stanu klinicznego, ustąpienie dolegliwości i pacjent w drugiej dobie pobytu został na własne żądanie wypisany przed zakończeniem procesu diagnostyczno-terapeutycznego (vide k. 12 RdU). Z kolei zaświadczenie dołączone do skargi do Sądu stwierdza, że Cudzoziemiec wymaga stałego pobierania leków. Powyższe wskazuje, że przesadne i niezgodne z dokumentacją medyczną twierdzenia pełnomocnika i Strony mają jedynie na celu wprowadzenie w błąd organów polskich.
Na mocy art. 14a wymienionego rozporządzenia odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosków o azyl wszystkich członków rodziny spoczywa na państwie członkowskim, które według kryteriów jest odpowiedzialne za ich przyjęcie. W tym kontekście należy podkreślić, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wobec syna wnioskodawczyni, który wraz z nią przybył nielegalnie do Polski i złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy, po uzyskaniu zgody strony ... na rozpatrzenie wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy - podjął tożsamą decyzję jak wobec A. S..
Odnosząc się do skargi należy podkreślić, że zakres ochrony subsydiarnej ma charakter ograniczony, ponieważ w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyjęto badanie prawnej dopuszczalności wydalenia na podstawie jedynie trzech postanowień Europejskiej Konwencji Ochrony Praw Człowieka, tj. art. 2, 3 oraz 8. "Państwa mają prawo, zgodnie z ustalonymi zasadami prawa międzynarodowego i uwzględnieniem ich obowiązków traktatowych łącznie z art. 3 Konwencji, kontroli wjazdu, pobytu i wydalenia cudzoziemców" (orzeczenie Vilyarajah i inni v. Wielka Brytania, 30. 10. 1991, A.215, par. 102).
Sprawa skarżącej została wnikliwie i wyczerpująco zbadana, rozważona i oceniona zgodnie z wytycznymi UNHCR i postanowieniami ustawy o ochronie, jak też przepisami postępowania administracyjnego. Przedstawione przez nią uzasadnienie podjętej decyzji w sprawie w pełni wyczerpuje dyspozycję art. 80 Kpa.
Rada oparła bowiem swoją ocenę na przekonujących podstawach i dała temu wyraz w uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia. W myśl obowiązującej zasady w polskim prawie organ II instancji rozpatrzył nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale też wszystkie pod kątem wzajemnej łączności i ustosunkował się do występujących między nimi różnic. Natomiast odmawiając uznania zarzutów pełnomocnika z zasadne i trafne uczynił to po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przy tym wyczerpująco przyczyny takiej oceny.
Organy obu instancji w pełni zrealizowały dyspozycję art. 107 par.3 Kpa. Wszystkie istotne elementy deklaracji Strony oraz dokumenty przedłożone przez nią na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji oraz postępowania odwoławczego zostały włączone do materiału dowodowego i poddane wnikliwej analizie. Ponadto znalazły pełne odbicie w tekście decyzji. W decyzji jednoznacznie wskazano na składanie przez Stronę sprzecznych zeznań, w tym niezgodnych ze stanem faktycznym. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i wyjaśnił, dlaczego odmawia im zasadności.
Uzasadnienie decyzji Rady daje jasny obraz motywów przyjętego rozstrzygnięcia. Zatem zarzut naruszenia art.7, art. 11 art.77 i 107 § 3 Kpa uznać należy za nieuzasadniony i pozbawiony podstaw.
Zdaniem Sądu w przypadku rodziny S. nie można mówić o życiu rodzinnym jako o wartości chronionej, gdyż od 1996 r. do maja 2011 r. żyli oddzielnie -skarżąca w ..., zaś jej mąż - nielegalnie od 1996 r. w Polsce. Procedura uchodźca nie może być wykorzystywana dla legalizacji pobytu na terytoriom RP - wobec istniejących obecnie możliwości uzyskania na to zezwolenia w innym trybie. Wnoszenie przez stronę odwołania od decyzji UdsC i skargi do WSA może natomiast mieć na celu oddalenie lub utrudnienie wykonania decyzji o przekazaniu jej władzom ...mu w celu kontynuowania procedury o nadaniu jej statusu uchodźcy.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło