V SA/Wa 593/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012r. sprawy ze skargi N. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. J. M., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2011 r., mocą której umorzył on postępowanie w sprawie z wniosku N. T. o udzielenie mu statusu uchodźcy uznając, że wniosek jest niedopuszczalny. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] maja 2010 r. N. T., po raz drugi zwrócił się o nadanie mu statusu uchodźcy. Stwierdził, że mógłby wrócić do R., której jest obywatelem "gdyby mógł stanąć na nogi" ale obawia się tego powrotu ze względu na to, że jest osobą niepełnosprawną, nie ma ubezpieczenia zdrowotnego więc nic mu się nie należy a ponadto nie wie jak po tylu latach pobytu poza granicami kraju odniosłyby się do niego władze . We wniosku nie powołał się na żadne dodatkowe okoliczności, które w jego ocenie dowodziłyby możliwości jego prześladowania po powrocie do kraju pochodzenia i które nakazywałyby merytoryczne jego zbadanie. Wnioskodawca zwrócił się ponadto o wstrzymanie nakazu jego wydalenia zawartego w ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2009 r. mocą której Szef Urzędu, uznając wniosek za oczywiście bezzasadny, odmówił cudzoziemcowi nadania mu statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i nakazał jego wydalenie wobec uznania, że nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności przemawiające za przyznaniem mu pobytu tolerowanego. Wniosek ten został rozpoznany- odmówiono jego uwzględnienia. Decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Uchodźców umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Szef Urzędu wskazał, że jest to drugi wniosek cudzoziemca, i że [...] czerwca 2010 r., cofnął on wniosek z [...] maja 2010 r. wskazując, że zamierza powrócić do kraju, w związku z czym Szef Urzędu decyzją z [...] czerwca 2010 r. umorzył postępowanie w sprawie, lecz w związku ze zmianą stanowiska cudzoziemca, uchylił decyzję i podjął postępowanie. Prezes przypomniał, że w pierwszym postępowaniu cudzoziemiec wyjaśnił, że do Polski przyjechał w celach turystycznych i po prostu już został. Pracował dorywczo przy pracach polowych. Przed przyjazdem do Polski nie miał w kraju żadnych problemów, a do R. nie ma po co wracać bo jest tam bieda, on nie może pracować i nie ma w swoim kraju żadnej rodziny, która by mu pomogła. Po analizie materiału dowodowego w pierwszym postępowaniu, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję z [...] listopada 2009 r., mocą której uznał, że wniosek jest oczywiście bezzasadny i nie udzielił cudzoziemcowi statusu uchodźcy, nie przyznał mu ochrony uzupełniającej i orzekł o jego wydaleniu wobec braku przesłanek do przyznania mu pobytu tolerowanego. Decyzją z [...] marca 2010 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała wspomnianą decyzję w mocy. Szef Urzędu stwierdził, że [...] września 2011 r. wpłynęła do organu dokumentacja medyczna cudzoziemca, z której wynika to, że dokonano u niego amputacji obydwu nóg a następnie plastyki podudzia oraz, że cudzoziemiec porusza się przy pomocy protez kończyn dolnych. Analizując przedmiotową sprawę Szef Urzędu uznał, że wszystkie okoliczności, które powoływał cudzoziemiec w sprawie, były znane organowi już w pierwszym postępowaniu, przy czym podnoszone okoliczności związane ze stanem zdrowia cudzoziemca, nie mogą spowodować objęcia go ochroną międzynarodową. Powołując się na materiały Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC, znajdujące się w aktach sprawy organ wskazał, że stan służby zdrowia w R. różni się zapewne od poziomu europejskiego ale jest ona w stanie zapewnić pomoc medyczną cudzoziemcowi, zaś sytuacja społeczno-polityczna w tym kraju, nie zmieniła się w sposób, który wskazywałby na niebezpieczeństwo prześladowania cudzoziemca. Od decyzji tej cudzoziemiec złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 97 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ponieważ umorzono postępowanie a tym samym uznano, że nie spełnia przesłanek udzielenia mu pobytu tolerowanego, naruszenie treści art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 w/w ustawy poprzez stwierdzenie, że jego wniosek jest niedopuszczalny oraz naruszenie treści art. 7, 77, 80, 107 § 3 ustawy k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i jego ocenę. W obszernym uzasadnieniu odwołując się do stanowiska doktryny jak również orzeczeń NSA cudzoziemiec odniósł się do twierdzeń zawartych w decyzji i podniósł, że wobec faktu, że nie posiada on odpowiednich dokumentów, nie może wrócić do kraju pochodzenia, w związku z czym decyzja o wydaleniu go jest niewykonalna. Jego sytuacja odpowiada zatem przesłance o jakiej jest mowa w treści art. 97 ust.1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Odwołując się do swojej niepełnosprawności wskazał na to, że badanie jego sprawy powinno odbywać się przy uwzględnieniu tego faktu. Decyzją z [...] stycznia 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Rada przedstawiła stan faktyczny sprawy i odnosząc się do wniosku oraz twierdzeń i zarzutów cudzoziemca uznała, że brak jest podstaw do zmiany decyzji. Rada uznała, że w odniesieniu do wniosku ( w rozumieniu stanowiska cudzoziemca ) i zgromadzonego materiału dowodowego, złożonego w pierwszym postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, nowy wniosek nie zawiera żadnych nowych okoliczności, żadnych elementów, które nakazywałyby analizę jego sytuacji od nowa i merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Materiały dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia, w tym w zakresie funkcjonowania służby zdrowia i możliwości otrzymania przez cudzoziemca pomocy medycznej , wskazują, że jest to możliwe, zaś sytuacja społeczno polityczna nie dowodzi w związku z faktami dotyczącymi cudzoziemca, że będzie on narażony na prześladowania i przemoc. Rada wskazała, że nie wykonuje decyzji o wydaleniu zatem brak jest podstaw do orzekania przez nią w zakresie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw cudzoziemców. Od decyzji tej cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz.. U. z 2003 r. nr 128, poz.1176 ze zm.) oraz istotne naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, 8, 9, 66,77 ustawy k.p.a. z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., nr 98,poz.1071) w związku z czym wniósł o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze, której treść jest praktycznie tożsama z treścią wcześniejszego odwołania cudzoziemiec zakwestionował możliwość umorzenia postępowania wszczętego w oparciu o jego wniosek z [...] maja 2011 r. poprzez uznanie, że wniosek ten jest taki sam jak złożony pierwotnie w 2009 r. i, że sprawy wszczęte na podstawie tych wniosków są tożsame. Wskazał, że w jego ocenie w odniesieniu do złożonego wniosku tak nie można stwierdzić. Zarzucił ponadto, że sprawa nie została rozpoznana w sposób należyty z uwzględnieniem wszystkich wskazywanych przez niego okoliczności zatem nie został w sposób prawidłowy zastosowany art. 15 k.p.a nakazujący rozpoznać sprawę w dwóch instancjach. Zarzucił, że wbrew art. 66 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a nie przesłano jego wniosku w zakresie wydalenia do innego, właściwego organu i nie udzielono mu stosownej informacji. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe argumenty i odnosząc się do zastrzeżeń cudzoziemca wynikających ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa jest efektem drugiego wniosku cudzoziemca złożonego w dniu [...] maja 2010 r. a więc w krótkim czasie od wydania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2010 r. W toku tego postępowania cudzoziemiec wyraził wolę wyjazdu z RP w związku z czym postępowanie najpierw umorzono a po zmianie stanowiska przez cudzoziemca, który w piśmie z [...] sierpnia 2011 r., nie wyjaśnił w żaden sposób swoich motywów, decyzję o umorzeniu uchylono i podjęto postępowanie. Należy wskazać przy tym, że składając wniosek o udzielenie statusu uchodźcy z dnia [...] maja 2010 r. cudzoziemiec odwołał się wyłącznie do swojego stanu zdrowia i związanych z tym obaw dotyczących funkcjonowania w kraju pochodzenia. Podkreślenia wymaga, że we wniosku cudzoziemiec wyraźnie powtórnie wskazał, że nigdy z przyczyn związanych z poglądami politycznymi, wyznawaną religią, czy też z innych względów nie był zatrzymywany, aresztowany, więziony, lub w inny sposób prześladowany. Zaznaczył, że był zatrzymywany jedynie za drobne wykroczenia. W piśmie z [...] maja 2010 r. (k.9 i 21akt adm.) prosząc o wstrzymanie wydalenia cudzoziemiec dodatkowo wyjaśnił, że jest niepełnosprawny, nie ma nóg, w R. nie ma nikogo bliskiego i uważa, że po powrocie w związku z niepełnosprawnością będzie prześladowany. Nie wyjaśnił dlaczego żywi takie obawy zaznaczając przy tym, że w Polsce otrzymuje pomoc, w tym zabiegi rehabilitacyjne a w R. nie ma takiej możliwości. Z treści zarówno wniosku jak wspomnianego pisma ewidentnie widać, ze jest on podyktowany względami wynikającymi z faktu, że cudzoziemiec, który stracił nogi w Polsce ze względu na martwicę spowodowaną odmrożeniem, nie chce wyjeżdżać z Polski z przyczyn czysto życiowych. W R. nie ma pracy i środków do życia. Zapewne na skutek przyjazdu do Polski w 2004 r. z powodów wyłącznie ekonomicznych utracił w R. podstawy egzystencji, jest niepełnosprawny a pomoc w określonym zakresie uzyskuje w Polsce. Jest zrozumiałe, że boi się utracić pewną stabilizację oraz pomoc medyczną jaką udało mu się uzyskać ale kwestie te nie mogą decydować o nadaniu mu statusu uchodźcy lub innej formy pomocy. Trzeba podkreślić, że okoliczności podnoszone w toku przedmiotowego postępowania, były znane zarówno Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i Radzie do Spraw Uchodźców w pierwszym postępowaniu administracyjnym, wywołanym wnioskiem z [...] czerwca 2009 r. co jasno wynika z treści decyzji tych organów. W toku tego postępowania sytuacja cudzoziemca uległa zmianie zdrowotnej o tyle na korzyść, że po przyznaniu mu protez, po plastyce podudzia może on się poruszać i w miarę samodzielnie egzystować. Sytuację cudzoziemca w decyzjach wydanych w postępowaniu z wniosku z [...] czerwca 2009 r. uznano wobec oczywistej bezzasadności wniosku (bo nie opartym na żadnej z podstaw o jakich mowa w art. 1a konwencji genewskiej jak i art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony) za uniemożliwiającą nadanie mu statusu uchodźcy, nie stwierdzono również możliwości zastosowania treści art. 15 ustawy, jak również udzielenia pobytu tolerowanego w związku z brakiem przesłanek z treści art. 97 ust. 1 i 1a w/w ustawy. Obecny wniosek bazuje na dokładnie tych samych podstawach zatem umorzenie postępowania w związku z niedopuszczalnością wniosku na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony było w ocenie Sądu całkowicie uzasadnione. Wbrew gołosłownemu twierdzeniu cudzoziemca obydwa wnioski oceniane przez pryzmat całokształtu dotyczącego cudzoziemca materiału dowodowego są tożsame i oceny organów w tym względzie były całkowicie uprawnione. Okoliczności dotyczące wjazdu i wieloletniego nielegalnego pobytu cudzoziemca, wykonywanie pracy dowodzą, że jest on migrantem ekonomicznym. Rozstrzygnięcie organu II instancji wbrew zarzutom skargi nastąpiło z poszanowaniem treści art. 15 k.p.a. ponieważ organ zarówno ustalił stan faktyczny jak i ocenił stanowisko cudzoziemca w tym poprzez ustosunkowanie się do treści odwołania. Rozważania cudzoziemca w tym zakresie nie są trafne. Bezzasadne są również rozważania zawarte w skardze a odnoszące się do powinności oceny sytuacji cudzoziemca przez pryzmat warunków jakie panują w kraju pochodzenia. Organ dokonał tej oceny i wskazał, że uwarunkowania w kraju pochodzenia pozostają bez wpływu na indywidualną sytuację cudzoziemca. Zauważyć przy tym należy, że sytuacja ta może mieć znaczenie gdy cudzoziemiec przedstawia okoliczności, które można w tym kontekście rozważyć, w przeciwnym wypadku przy braku punktu odniesienia oceny te są bez znaczenia dla sprawy. W przypadku cudzoziemca organ miał na uwadze przede wszystkim kwestie możliwej pomocy medycznej jakiej może on oczekiwać, co jest słuszne. Jeśli chodzi o kwestię zarzutu związanego z naruszeniem treści art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony należy stwierdzić, że kwestię tę bez jakiegokolwiek wykazania jej istnienia cudzoziemiec poruszył dopiero w odwołaniu. Należy w związku z tym stwierdzić, że okoliczność ta, nie może być okolicznością, podnoszoną w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Należy stwierdzić, że zgodnie z art. 48. ust. 1 w/w ustawy w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu: 1) ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20, albo 2) zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a. Z treści art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika, że zgody na pobyt tolerowany można udzielić wyłącznie w oparciu o treść art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a w/w ustawy, nie istnieje natomiast możliwość udzielenia takiej zgody na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 tej ustawy czyli z powodu niewykonalności wydalenia cudzoziemca z przyczyn niezależnych od organu lub cudzoziemca. Należy podkreślić, że okoliczność taką może cudzoziemiec podnosić i wykazywać w przypadku podjęcia kroków w celu jego wydalenia ponieważ zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Trafnie więc Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że nie jest organem właściwym do rozpoznawania takiej kwestii ponieważ leży to w gestii właściwego wojewody. W sytuacji faktycznej sprawy brak jest podstaw do postawienia zarzutu, że organ II instancji naruszył treść art. 66 § 1 k.p.a w zw. z art. 9 k.p.a. ponieważ nie istniały podstawy do uznania, że w podnoszonej przez cudzoziemca okoliczności powinien procedować inny organ. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia żadnego z przepisów wskazywanych w skardze przez cudzoziemca, sprawa została prawidłowo wyjaśniona zatem działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.