V SA/Wa 594/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; oddala skargę Przedmiotem skargi z [...] lutego 2014 r. wniesionej przez [...] (zwaną dalej: skarżącą) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2014 r. nr [...] odmawiająca przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca (jako jedna z trzech spadkobierczyń) złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek przez zmarłego płatnika [...] w związku z prowadzeniem przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej a wynikających z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2010 r. nr [...] następnie zmienionej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt III AUa 1/13. Decyzją z [...] października 2013r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił na podstawie art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1442, dalej; "u.s.u.s.") umorzenia wskazanych składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek należnych od składek w części finansowanej przez płatnika i ubezpieczonych. Natomiast w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmówił umorzenia wskazanych składek na ubezpieczenia osoby prowadzącej działalność. Ponadto odrębną decyzją z [...] października 2013r. nr [...] na podstawie art. 30 u.s.u.s. umorzył postępowanie w części dotyczącej składek finansowanych przez osoby ubezpieczone, nie będące płatnikami tych składek oraz na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. umarzył postępowanie w stosunku do należności przypadających za ubezpieczonych w części finansowanej przez płatnika i odsetek naliczonych do składek finansowanych przez osoby ubezpieczone, nie będące płatnikami tych składek. Wyżej opisane decyzje zostały doręczone skarżącej w dniu [...] października 2013r. wraz ze stosownym pouczeniem. Wnioskiem z [...] października 2013 r. (data złożenia) skarżąca wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia należności. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także ZUS lub Zakład) z [...] listopada 2013 r. nr [...] odmówił ponownego rozpatrzenia sprawy z uwagi na uchybienie 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] listopada 2013 r. Pismem z [...] grudnia 2013r. (data nadania) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu podania skarżąca wyjaśniła, że dopiero po otrzymaniu przez innego spadkobiercę – A. K., decyzji rozstrzygającej kwestię umorzenia należności, przygotowywała odwołanie poszukując przepisów prawa oraz ich interpretacji na poparcie swoich żądań w zakresie umorzenia. Wskazała przy tym, że jest niestosowne, aby każdy ze spadkobierców odpowiadających solidarnie otrzymał różne decyzje dotyczące tego samego zobowiązania. Po rozpoznaniu ww. wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] stycznia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu dla dokonania czynności polegającej na wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu w przypadku skarżącej jest dzień złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. [...] października 2013r. W związku z powyższym termin na złożenie prośby o przywrócenie terminu upłynął w dniu [...] listopada 2013r. Natomiast wniosek skarżącej został złożony w dniu [...] grudnia 2013r., czyli po upływie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Pismem z [...] lutego 2014 r. (data nadania) [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2014 r. odmawiającą skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz wskazała, że spadkobierczynie otrzymały decyzje w różnych terminach. Natomiast z uwagi na fakt, że wydane decyzje dotyczyły trójki spadkobierców i były spójne dla każdej z tych osób, co do treści postanowienia uznały one, że winny dokonać wspólnego dalszego odwołania dotyczącego umorzenia samych odsetek. Ponownie wyjaśniła, że po otrzymaniu decyzji przez [...] przystąpiły do redakcji odwołania, które następnie wspólnie złożyły. Podała także, że w decyzji z [...] listopada 2013 r. nr [...] zawarte było jedynie pouczenie mówiące o tym, iż strony mogą wnieść skargę na niniejsze decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Oddziału ZUS w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skarżąca wskazała, że z uwagi na pouczenie złożyła za pośrednictwem poczty [...] grudnia 2013 r. skargę w formie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dopiero z uzasadnienia decyzji ZUS z [...] stycznia 2014 r. dowiedziała się, że na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu miały 7 dni. Skarżąca nie posiadała natomiast wcześniej takiej wiedzy. Zaznaczyła, że w żadnej z otrzymanych decyzji nie było pouczenia dotyczącego terminu na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, jak również nie było informacji, że strony mogą z takiej możliwości skorzystać. Strony sugerowały się pouczeniem zamieszczonym w końcowej części decyzji, mówiącym o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, i tak też uczyniły. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych w rozpoznawanej sprawie, jednoznacznie dowodzi faktu, że strona skarżąca uchybiła terminowi do złożenia tego wniosku, czego sama skarżąca nie kwestionuje. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca powołuje się na chęć wspólnego złożenia tego wniosku z pozostałymi spadkobiercami oraz obecne wskazuje, że nie była pouczona o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu i obowiązku jego złożenia w terminie 7 dniu od ustania przyczyny uchybienia. Zgodnie z art. 58 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a przy tym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy; 2) wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu; 3) dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu; 4) dopełnienie wraz z prośbą tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Oznacza to, że brak którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek wyklucza możliwość przywrócenia uchybionego terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie strona skarżąca nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Organ słusznie bowiem wywiódł, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ustała w dacie złożenia tego wniosku, tj. [...] października 2013r. Zatem termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał z dniem [...] listopada 2013r. W związku z tym słuszna była konstatacja organu, że skarżąca składając w dniu [...] grudnia 2013r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniosek o przywrócenie terminu nie dochowała obligatoryjnej przesłanki przywrócenia terminu, tj. nie dochowała nieprzywracalnego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Należy także wskazać, że skarżąca w decyzji z [...] października 2013r. została prawidłowo pouczona o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowy 14-dniowym terminie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przechodząc natomiast do zarzutu skarżącej wskazującego na brak pouczenia co do możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu i wymogów z tym związanych, to należy wskazać, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Po pierwsze organ nie miał obowiązku informowania strony skarżącej o jej uprawnieniu do złożenia wniosku. To strona skarżąca winna znać prawo i ewentualnie skorzystać ze swoich uprawnień. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W związku z powyższym Sąd podkreśla, że prawo do informacji (art. 9 k.p.a.) nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż ograniczone jest tylko i wyłącznie do praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania najpierw był wniosek o umorzenie określonych należności, a następnie formalna kwestia wynikająca ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po terminie. Zatem organ nie miał obowiązku informowania o możliwych hipotetycznych sytuacjach, które mogą w przyszłości mieć miejsce. Co więcej naruszenie tej zasady przejawia się w: a) odmowie udzielenia informacji stronie, bądź b) nienależycie udzielonej informacji, przez udzielenie informacji niejasnej lub błędnej lub udzielenie informacji niewyczerpującej, tj. takiej, która pomija okoliczności faktyczne lub prawne, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy. Skutki prawne udzielenie nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, dlatego też aby mogła powoływać się na wadliwe działania powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej. W przedmiotowej zaś sprawie skarżąca o udzielenie takich informacji się nie zwracała. Na zakończenie także Sąd wskazuje, że prawidłowo ZUS zakwalifikował pismo skarżącej z [...] grudnia 2013r. skierowane do Sądu, jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Intencją strony skarżącej było bowiem złożenie wniosku o przywrócenie terminu, co wynika zarówno z nagłówka pisma, jego treści oraz obecnie podnoszonych np. w skardze argumentów. Wniosek talki mógł być rozpoznany tylko przez organ, gdyż Sąd nie jest władny do przywrócenia terminu, gdyż tylko kontroluje legalność (prawidłowość) wydanych rozstrzygnięć. Zatem w przedmiotowej sprawie prawidłowo zakwalifikowano pismo skarżącej z [...] grudnia 2013r. (data nadania) jako wniosek o przywrócenie terminu. Z uwagi na powyższe Sąd za zgodną z prawem uznał zaskarżoną decyzję o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawa, a tylko pod takim warunkiem Sąd uchyla zaskarżone orzeczenie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku