V SA/Wa 596/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Danuta Dopierała po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wypłaconej pomocy postanawia: odrzucić skargę; Zaskarżonym pismem z dnia [...] marca 2009 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja), poinformowała M. K., że jego odwołanie dotyczące zwrotu kwoty pomocy w okresie związania celem projektu o znaku: [...] złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" (dalej: Program) w zakresie działania: 1.2 Ułatwianie startu młodym rolnikom – zostało rozpatrzone negatywnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o uchylenie rozstrzygnięć zawartych w pismach Agencji. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo-administracyjnej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić – co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006". Podstawę prawną wspomnianego SPO stanowiło rozp. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U.197,poz.2032 ze zm. ) i rozp. Ministra Rolnictwa i Sygn. akt V SA/Wa 596/09 Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r. (Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Powołane rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust. 1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach". W przedmiotowej sprawie skarżący złożył w dniu 1 lutego 2005 r. stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu [...] czerwca 2005 r. między Agencją i M. K. umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu. Umowa przewidywała m.in. w § 6 ust. 2, że "w przypadku stwierdzenia zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności, o których mowa w § 6 ust. 1 Agencja wzywa Beneficjenta do zwrotu otrzymanej pomocy wraz z odsetkami, na rachunek określony w wezwaniu do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania do zapłaty". Umowa przewidywała także, że możliwa jest jej zmiana na wniosek każdej ze stron. Wobec wykrycia nieprawidłowości (określonych w § 6 ust. 1 pkt 1 umowy) dotyczących realizacji umowy – polegających na złożeniu przez M. K. dokumentów stwierdzających nieprawdę, mających istotny wpływ na przyznanie pomocy, pismem z dnia 26 września 2008 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR poinformował Skarżącego o tym, że "zostanie uruchomiona procedura Windykacji Należności w celu zwrotu wypłaconej kwoty pomocy w wysokości 50.000 zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak od zaległości podatkowych, liczone od dnia wypłacenia przez Agencję płatności końcowej". W dniu 6 października 2008 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższego pisma, zwrócił się w Sygn. akt V SA/Wa 596/09 nim do Prezesa ARiMR o odstąpienie od procedury windykacji należności jako postępowania niezgodnego z prawem i nie znajdującego potwierdzenia w aktach sprawy. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Prezes ARiMR podtrzymał stanowisko [...] OR ARiMR. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia zasadności wszczęcia przeciwko Skarżącemu procedury Windykacji Należności. Fakt ten powoduje, że uznając, iż Agencja jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie będąc osobą prawną, i że może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym – stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony – co wskazano wyżej – łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do rozpoczęcia windykacji udzielonej Skarżącemu kwoty pomocy, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04.2006 r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06.2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest to, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust. 5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru Sygn. akt V SA/Wa 596/09 sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając zaś powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 tejże ustawy odrzucił skargę.