V SA/Wa 599/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF) skarżący J. Ż. (reprezentowany w niniejszej sprawie przez radcę prawnego C. Ż. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podniósł, iż we wrześniu ubiegłego roku utracił prawo do renty i od tego momentu dorabia pracując na umowę zlecenie. Dodał, że jest po ciężkim wypadku samochodowym i oczekuje na wyznaczenie kolejnej poważnej operacji. Skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Wraz z małżonką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nieodpłatnie zajmuje mieszkanie córki, pokrywając koszty czynszu i mediów. Małżonkowie nie posiadają żadnych kredytów; jedynie kupują na raty sprzęty domowego użytku. Nie dysponują żadnym majątkiem poza oszczędnościami w kwocie 300 zł, które są odłożone "na czarną godzinę"; nie mają też żadnych środków pieniężnych w bankach. Źródła ich miesięcznego utrzymania stanowią: wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę małżonki skarżącego w wysokości 2.144,10 zł netto oraz wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy zlecenia w kwocie 182,69 zł netto. Natomiast do miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: czynsz oraz opłaty za energię elektryczną, wodę i ogrzewanie – ok. 650 zł, opłaty za telefon, telewizję i internet – ok. 200 zł, koszty zakupu środków czystości, odzieży oraz sprzętu gospodarstwa domowego – ok. 300 zł, ratę za zakup mebli – 390 zł oraz koszty zakupu żywności – 600-800 zł. Z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, iż w roku ubiegłym skarżący osiągnął dochód w wysokości 14.297,71 zł, w tym 11.825,55 zł z tytułu świadczenia rentowego, a 2.472,16 zł z działalności wykonywanej osobiście, zaś jego małżonka uzyskała dochód w wysokości 53.656,12 zł (wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2016 r. PIT-36 – w aktach sądowych sprawy). Ponadto skarżący przedstawił dokumenty wykazujące wynagrodzenie swoje i jego małżonki, a także ponoszone przez nich wydatki, jak również wyciągi z posiadanych przez nich rachunków bankowych. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Niedopuszczalna jest zatem sytuacja, gdy strona regulując ciążące na niej zobowiązania żąda, by koszty sądowe pokrywał jej Skarb Państwa. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ogranicza krąg osób, którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, jedynie do osób ubogich, w których przypadku poniesienie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby koniecznością rezygnacji przez nie z wydatków zabezpieczających ich podstawowe potrzeby życiowe w stopniu, który zagrażałby ich utrzymaniu. Analiza nadesłanych do akt niniejszej sprawy wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony czyni niewiarygodnym oświadczenie skarżącego (zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy) o braku środków na rachunkach bankowych i wyłącznym składniku majątkowym w postaci oszczędności w kwocie 300 zł. I tak np. w dniu 31 marca 2017 r. skarżący dokonał wpłaty gotówkowej w wysokości 9.000 zł na wspólny rachunek małżonków o nr [...] i w tym samym dniu przelał z tego rachunku kwotę 6.150 zł na rzecz Kancelarii Prawnej [...] za usługi prawnicze. Z kolei w dniu 13 kwietnia 2017 r. na omawiany rachunek bankowy wpłynęły dwie kwoty po 2.200 zł tytułem świadczenia z [...] . W świetle powyższego, należy uznać, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 3.070 zł. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.