V SA/Wa 601/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Asesor WSA - Dorota Brzozowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 stycznia 2023 r. nr RED/D/U-26/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi G. F. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "organ") z 30 stycznia 2023 r. nr 440000/71/638524/2022-Uż-1384, utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie z dnia 21 listopada 2022 r. nr RED/D/U-211/2022, odmawiającą wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oraz należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenia społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. |Wnioskiem z dnia 10 października 2022 r. Strona wniosła o umorzenie należności z tytułu składek. Organ ustalił, że na koncie płatnika | |składek figurują między innymi zaległe składki za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Zakład | |powołał art. 30 i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.), | |dalej: "u.s.u.s.", i wskazał, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 | |u.s.u.s., na podstawie którego ZUS umarza należności z tytułu składek. Wyjaśnił, że wniosek o umorzenie nie może zasługiwać na | |uwzględnienie, ponieważ organ nie może badać przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 u.s.u.s. Zakład powołał się na treść art. 61a §| |1 K.p.a. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. | |W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek wniosku Skarżącego, Prezes ZUS decyzją z 30 stycznia 2023 r. stwierdził, że wydana w | |dniu 21 listopada 2022 r. decyzja jest prawidłowa. | |Strona wniosła skargę (zatytułowaną: "odwołanie") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Zakładu | |Ubezpieczeń Społecznych, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 1-6 u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i | |Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne| |(Dz. U. nr 141, poz. 1365), dalej "rozporządzenie", poprzez przyjęcie, iż nie zachodziły przesłanki do umorzenia należności z tytułu | |składek. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i | |przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi rentowemu. Skarżący wniósł, także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: | |- przesłuchania Strony na okoliczność sytuacji rodzinnej, możliwości wykonywania zawodu, przebiegu wykonywanej pracy; | |- opinii biegłego lekarza wskazanej specjalności na okoliczność choroby Strony, objawów choroby, możliwości wykonywania, przyczyn | |wystąpienia i przebiegu choroby oraz jej skutków; | |- dokumentów wskazanych w uzasadnieniu odwołania na okoliczności przywołane w skardze. | |W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Zakład podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko wyrażone w | |uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami | |m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) | |oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259),| |dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie | |mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami | |uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej | |sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie | |uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). | |Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. | |Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja ZUS z 30 stycznia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia | |postępowania w sprawie o umorzenie składek za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. | |Wnioskiem z dnia 10 października 2022 r. Strona wniosła o umorzenie należności z tytułu składek obejmujących m.in. zaległe składki za | |osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. | |Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 61a § 1 | |K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych | |przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. | |W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie | |wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym | |oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku. | |Na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. W myśl art. 28 | |ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te | |ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Jednakże stosownie do art. 30 | |u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się przepisu art. 28, z wyłączeniem | |ust. 3 pkt 4c. | |Zasadnie zatem stwierdził organ, że nie jest dopuszczalne orzekanie przez ZUS w przedmiocie umorzenia składek za osoby zgłaszane do | |ubezpieczeń w części finansowanej przez samych ubezpieczonych; wskazuje na to wykładnia powołanych wyżej przepisów prawa. W rozpoznawanej | |sprawie brak podstaw do wszczęcia postępowania w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za | |pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, a także należności z tytułu składek za pracowników w części finansowanej przez | |płatnika na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. | |Ponieważ wniosek Skarżącego z 10 października 2022 r. dotyczy, także należności w części finansowanej przez ubezpieczonych, Zakład | |rozpatrzył ten wniosek częściowo wydając kontrolowane obecnie przez Sąd decyzje. W pozostałej części, tj. odnośnie należności z tytułu | |składek, co do których Zakład może orzekać w przedmiocie umorzenia na wniosek płatnika – jak wyjaśnił organ – wniosek Skarżącego zostanie | |rozpoznany w odrębnym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy, 27 grudnia 2022 r. została wydana decyzja rozpoznająca wniosek Skarżącego w | |pozostałej części. | |Z podanych wyżej powodów zarzuty skargi okazały się niezasadne. | |Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., odmówił przeprowadzenia wnioskowanych w skardze dowodów. Zgodnie z art. 106 § 3 | |p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia | |istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu dowody, o których przeprowadzenie | |wnosił Skarżący . nie były niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W świetle powyższego przepisu brak również podstaw do uwzględnienia wniosku o| |przesłuchanie strony postępowania. W związku z powyższym Sąd uznał za niezasadne przeprowadzania wskazanych dowodów. | |Z tych powodów, nie dostrzegając z urzędu żadnych naruszeń wymagających wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji ZUS| |z obrotu prawnego, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona |