V SA/Wa 602/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-26
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Izabella Janson, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieosiągnięcie przez beneficjenta wskaźników projektu dotyczących zdobycia certyfikatów CISCO CCNA i CCENT, które były warunkiem uzyskania dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego, uzasadnia zastosowanie reguły proporcjonalności i zwrot środków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa o dofinansowanie projektu jest umową rezultatu, a nie starannego działania. Nieosiągnięcie kluczowych wskaźników projektu, takich jak liczba osób zdobywających certyfikaty CISCO, stanowi podstawę do zastosowania reguły proporcjonalności i żądania zwrotu środków. Beneficjent sam określił cele i przeprowadził rekrutację, ponosząc ryzyko niezrealizowania projektu, a czynniki zewnętrzne nie zwalniały go z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. A. S.A. na decyzję Ministra Rozwoju, która uchyliła decyzję Marszałka Województwa w części dotyczącej zwrotu kwoty 36.026,23 zł wraz z odsetkami, a w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy. Marszałek zobowiązał Spółkę do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w wysokości 354.775,83 zł z powodu niezrealizowania założeń merytorycznych projektu, w szczególności wskaźników dotyczących certyfikatów CISCO. Skarżąca kwestionowała zasadność zastosowania reguły proporcjonalności i wysokość naliczonej kwoty zwrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] SA z siedzibą w [...] wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju z [...] stycznia 2016 r. nr [...], którą to uchylono decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w części dotyczącej kwoty 36.026,23 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowej od dnia 11 sierpnia 2014 r. i w tym zakresie umorzono postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymywano ją w mocy.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
[...] SA w [...] (Skarżąca, Strona, Beneficjent) podpisała z Marszałkiem Województwa [...] w dniu [...] czerwca 2013 r. umowę o dofinansowanie projektu pt. "[...]" (nr [...]) na łączną kwotę dofinansowania nieprzekraczającą 1 093 458,36 zł, aneksowaną w dniu 2 października 2013 r. Początkowo realizację projektu założono w terminie od 15 maja 2013 r. do 14 czerwca 2014 r., ostatecznie wydłużono ją do 31 sierpnia 2014 r.
Celem głównym projektu było wzmocnienie potencjału kadrowego 57 mikroprzedsiębiorstw ICT poprzez podniesienie kwalifikacji 64 pracowników w zakresie administrowania IT.
Decyzją z [...] lipca 2015 r., Marszałek Województwa [...] zobowiązał [...] S.A. do zwrotu wydatków niekwalifikowalnych w wysokości 354.775,83 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, oraz na mocy której umorzył należność w wysokości 97.170,86 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na niezrealizowanie przez Beneficjenta założonego zakresu merytorycznego projektu, w szczególności nieosiągnięcie wskaźników dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia udzielonego w projekcie uzyskały certyfikaty CISCO CCNA i CCENT, co w ocenie organu I instancji było podstawą do rozliczenia projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności określonej w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL (zwanych dalej: Wytycznymi).
Beneficjent pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r. odwołał się od tej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Minister uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r. w części dotyczącej kwoty 36.026,23 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowej od dnia 11 sierpnia 2014 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku weryfikacji końcowego wniosku Beneficjenta o płatność za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2014 r. ustalono, iż w ramach projektu żaden z założonym wskaźników nie został w pełni zrealizowany, tj.
1. liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych - 96,49% (55 z 57 zaplanowanych),
2. liczba przedsiębiorstw, które nie korzystały do tej pory ze wsparcia 8.1.1 i 8.1.2 PO KL w województwie lubelskim - 95,65% (44 z 46 zaplanowanych),
3. liczba przedsiębiorstw, które potwierdziły wzmocnienie potencjału kadrowego w wyniku udziału pracowników w projekcie - 96,49% (55 z 57 zaplanowanych),
4. liczba osób, które zakończyły udział w projekcie podwyższając swoje kwalifikacje o co najmniej 40% w stosunku do stanu zastanego - 96,88% (62 z 64 zaplanowanych),
5. liczba osób, które zakończyły udział w projekcie, podwyższając swoje kwalifikacje w zakresie umiejętności konfiguracji sieci IT o co najmniej 40% - 97,50% (39 z 40 zaplanowanych),
6. liczba osób, które zdobyły certyfikat CCNA - 16,67% (6 z 36 zaplanowanych),
7. liczba osób, które zakończyły udział w projekcie, podwyższając swoje kwalifikacje w zakresie bezpieczeństwa sieci IT o co najmniej 40% - 95,83% (23 z 24 zaplanowanych),
8. liczba osób, które zdobyły certyfikat CCENT - 36,36% (8 z 22 zaplanowanych).
Organ II instancji wyjaśnił, że pomimo, iż w projekcie nie osiągnięto założonych wartości wszystkich mierników odpowiadających za realizację celów projektu, zgodnie z procedurą wyliczania wydatków niekwalifikowalnych według reguły proporcjonalności określonej w dokumentach programowych PO KL organ I instancji ostatecznie do wyliczenia wydatków niekwalifikowalnych w oparciu o ww. regułę proporcjonalności przyjął dwa wskaźniki o najwyższym stopniu nieosiągnięcia, tj. liczba osób, które zdobyły certyfikat CCNA - 83,33% nieosiągnięcia oraz liczba osób, które zdobyły certyfikat CCENT-63,64% nieosiągnięcia.
Organ podkreślił, że Skarżąca dobrowolnie zobowiązała się do realizacji projektu w zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie, w szczególności zobowiązała się do osiągnięcia założonych rezultatów projektu dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia w projekcie uzyskają certyfikat CISCO CCNA/CCETN, wykorzystując przyznane na ten cel w projekcie dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego. W ramach umowy skarżąca zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi (§3 pkt 4), w których z kolei określono, iż z tytułu niezrealizowania założeń merytorycznych" projektu instytucja bezpośrednio nadzorująca realizację projektu miała prawo do jego końcowego rozliczenia z zastosowaniem reguły proporcjonalności.
Minister podkreślił, że celem nadrzędnym wszystkich działań zaplanowanych w projekcie było podniesienie kwalifikacji pracowników przedsiębiorstw w zakresie administrowania IT potwierdzonych stosownym dokumentem. Wyjaśnił, iż uzyskanie dokumentu potwierdzającego kompetencje i kwalifikacje uczestników stanowiło jedno z kryteriów dostępu w konkursie, w którym wyłoniono zaskarżony projekt, weryfikowanych na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu. W treści celów szczegółowych doprecyzowano, iż dokumentami tymi będą certyfikaty CISCO CCNA i CCETN.
Podniósł, iż dwa z trzech celów szczegółowych analizowanego projektu ukierunkowane zostały odpowiednio na 1. wzrost kwalifikacji 40 pracowników lub mikro-przedsiębiorców ICT w zakresie umiejętności konfiguracji sieci IT oraz 2. wzrost kwalifikacji 24 pracowników lub mikro-przedsiębiorców ICT w zakresie bezpieczeństwa sieci IT, Natomiast trzeci z celów szczegółowych prowadzić miał do wzrostu dostępu do wysokiej jakości kapitału ludzkiego o odpowiednich kwalifikacjach 57 mikroprzedsiębiorstw ICT w województwie lubelskim poprzez przeszkolenie 64 pracowników.
Podkreślił, że w ramach wskaźników zdefiniowanych do pomiaru celu głównego określono także wskaźnik dotyczący właśnie liczby osób, które zakończyły udział w projekcie podwyższając swoje kwalifikacje. Wskazał, iż poza tym wskaźnikiem, zdefiniowano także cztery inne, spośród których jeden stanowił odpowiedź na kryterium strategiczne ustalone w konkursie (liczba przedsiębiorstw, które nie korzystały do tej pory ze wsparcia 8.1.1 i 8.1.2 PO KL w województwie lubelskim), natomiast dwa pozostałe miały zapewnić realizację celu nadrzędnego odnoszącego się do certyfikatów CISCO (liczba przedsiębiorstw, które zostały objęte wsparciem w zakresie projektów szkoleniowych; liczba przedsiębiorstw, które potwierdziły wzmocnienie potencjału kadrowego w wyniku udziału pracowników w projekcie).
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał za niezasadną, nieznajdującą potwierdzenia w faktach opinię Skarżącej wyrażoną w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, iż kwestionowane wskaźniki dotyczące certyfikatów CISCO CCNA i CCETN "były wskaźnikami drugorzędnymi".
Minister stwierdził, że zobowiązanie do zakończenia wsparcia w projekcie przez poszczególnych uczestników uzyskaniem przywołanych certyfikatów wynikało z treści celu głównego, w którym powołano się na zdobycie przez nich kwalifikacji w zakresie administrowania IT. Nie zgodził się z twierdzeniem Strony że, cel główny osiągnęła, w ponad 96% - jak podniosła w odwołaniu.
Wyjaśnił, że ponieważ wskaźniki te Skarżąca najsłabiej zrealizowała, ocenę stopnia realizacji założeń projektowych odnosi do pozostałych wskaźników, które zrealizowała na wyższym poziomie. Niniejsze działanie nie zmieniło jednak faktu, iż kwestionowane wskaźniki - kluczowe dla realizacji celu głównego projektu, nie zostały osiągnięte.
Stwierdził, iż istotnie z racji ich charakteru (wskaźnik rezultatu udzielonego wsparcia) były one obarczone najwyższym ryzykiem, niemniej ich wartości docelowe Skarżąca określiła samodzielnie, opierając się na wynikach własnych badań, co w ocenie organu odwoławczego tym bardziej uprawnia do oczekiwania, że zostaną osiągnięte. Zdaniem organu bezsporne jest, iż skarżąca przyjęła na siebie odpowiedzialność, a zarazem i ryzyko zrealizowania koncepcji projektowej określonej według własnego pomysłu i z własnej inicjatywy, na wykonanie której otrzymała dofinansowanie ze środków unijnych, zobowiązując się zarazem do uzyskania - z wykorzystaniem zatwierdzonej kwoty dofinansowania - z góry ustalonych rezultatów.
Następnie organ odwoławczy dokonał analizy , mającej na celu wyjaśnienie, czy nieosiągnięcie założeń merytorycznych projektu wynika z przyczyn leżących po stronie Beneficjenta, czy też wystąpiła siła wyższa.
Organ II instancji zgodził się z poglądem Skarżącej, iż nieosiągnięcie kwestionowanych wskaźników było m.in. skutkiem niskiej zdawalności egzaminów. Jednakże nie zgodził się z oceną Strony, iż był to czynnik zewnętrzny, niezależny od niej, co więcej - którego nie mogła przewidzieć na etapie planowania projektu i ryzyka z nim związanego uwzględnić przy szacowaniu wartości docelowej kwestionowanych wskaźników. Podkreślił, iż założone wartości docelowe kwestionowanych wskaźników, jak również pozostałych wskaźników określonych w projekcie, Skarżąca oszacowała samodzielnie, na podstawie własnych badań. Wyjaśnił, że ryzyko związane z osiągnięciem tychże wartości, identyfikowane choćby z racji wielu czynników zewnętrznych mających na nie wpływ, powinna ona uwzględnić na etapie formułowania założeń projektowych.
Organ odwoławczy zauważył, iż przywołane w odwołaniu czynniki (m. in. specyfika pracy osób prowadzących własną działalność gospodarczą), które mogły mieć wpływ na nieosiągnięcie wskaźnika dotyczącego liczby uzyskanych certyfikatów nie były dla Skarżącej nowe, nieznane na etapie formułowania założeń projektowych, jak również w toku realizacji projektu.
Minister nie zgodził się z poglądem Spółki , że przeprowadziła proces rekrutacji ze szczególną starannością. Podniósł, że Skarżąca nie zdołała zrekrutować do projektu minimalnej liczby uczestników, którą sama zadeklarowała i do której się zobowiązała w umowie o dofinansowanie projektu, zmniejszając zarazem szanse na pełne osiągnięcie założonych w projekcie wskaźników.
Organ zauważył, iż osoby zakwalifikowane do projektu w niewielkim stopniu przyczyniły się do osiągnięcia zadeklarowanego celu dotyczącego liczby uzyskanych w wyniku wsparcia projektu certyfikatów CISCO. Jednakże, zdaniem organu, Skarżąca w sposób nie wystraczający zabezpieczyła swoje interesy np. poprzez zawarcie stosownych umów szkoleniowych z uczestnikami projektu, co mogło wpłynąć na osiągniecie zamierzonych wskaźników.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się także żadnych zmian warunków zewnętrznych, które mogły wpłynąć na możliwości Skarżącej w osiągnięciu założonych wskaźników. W szczególności organ odwoławczy nie zidentyfikował wystąpienia żadnej siły wyższej, co ewentualnie mogło być podstawą do odstąpienia od rozliczenia projektu według reguły proporcjonalności.
Podkreślił, że przeprowadzony w analizowanym projekcie proces szkoleniowy okazał się nieefektywny, gdyż nie zapewnił osiągnięcia założonych rezultatów dotyczących liczby certyfikatów uzyskanych przez uczestników projektu w wyniku zapewnionego im w projekcie wsparcia szkoleniowego, dlatego starania Skarżącej należy uznać za niewystarczające.
Odnosząc się do metodologii wyliczenia wydatków niekwalifikowalnych w związku z rozliczeniem projektu według reguły proporcjonalności, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji niezasadnie naliczył wydatki niekwalifikowalne w części dotyczącej kwoty 29 392,83 zł w związku z niezrekrutowaniem do projektu 2 przedsiębiorstw. W zaskarżonym projekcie regułę proporcjonalności zastosowano odnosząc się do niewykonania dwóch wskaźników realizowanych w zadaniu merytorycznym Szkolenia, niemniej rozdzielając rozliczone w nim wydatki na dwie ścieżki szkoleniowe: A i B. Stąd było możliwe uwzględnienie w zastosowanej metodologii dwóch wskaźników o najwyższym stopniu niezrealizowania. Natomiast, naliczanie wydatków niekwalifikowalnych w projekcie dodatkowo z tytułu niezrekrutowania do projektu 2 przedsiębiorstw w sytuacji, gdy procesowi rekrutacji nie dedykowano odrębnego zadania, w istocie stanowi podwójne nakładanie korekty finansowej na tę samą kategorię wydatku, tj. zarówno zadanie merytoryczne, jak i zarządzanie projektem oraz koszty pośrednie. Zauważył, iż nieosiągnięcie przez Odwołującą kwestionowanych wskaźników wynikało m.in. ze zrekrutowania do projektu mniejszej liczby uczestników niż założono. Zatem naliczenie wydatków niekwalifikowalnych z zastosowaniem reguły proporcjonalności w stosunku do wskaźnika dotyczącego liczby przedsiębiorstw zrekrutowanych do projektu jest podwójnym karaniem z tego samego tytułu. Dla pełnej oceny stopnia wykonania analizowanego wskaźnika podkreślono, iż nie został on zrealizowany tylko w niewielkiej części (-3,5 pkt proc.), przy czym w projekcie odnotowano oszczędności w stosunku do planu budżetowego na poziomie od
2 pkt proc. - ogółem dla projektu do 25 pkt proc. - w ramach Zarządzania projektem.
Natomiast w pozostałym zakresie metodologia zastosowana przy wyliczeniu wydatków niekwalifikowalnych w zaskarżonej decyzji w ocenie organu odwoławczego jest właściwa.
Następnie organ dokonał wyliczenia wydatków nie kwalifikowalnych.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] S.A. w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w części, w jakiej Organ utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2015 r., tj. w części zobowiązującej do zwrotu kwoty 318 749,60 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie :
1. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych poprzez brak rozpatrzenia spraw w sposób wyczerpujący i wszechstronny oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyprowadzenie przez Organ wniosków nie znajdujących w nim oparcia oraz nieprzedstawienie przez Organ uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenia doprowadziły do uznania, iż nieosiągnięcie założonego poziomu kwestionowanych wskaźników nastąpiło z przyczyn wyłącznie zależnych od Skarżącej, podczas gdy Skarżąca dołożyła ona należytej staranności w celu osiągnięcia założeń Projektu, a na brak realizacji zakwestionowanych wskaźników decydujący wpływ miały okoliczności od skarżącej niezależne. W konsekwencji Organ nie przedstawił również uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a.;
2. art. 8, art. 11, art. 12 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wadliwej, naruszającej zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwej i niedostatecznie wyjaśniającej zasadność przesłanek, którymi Organ kierował się przy załatwieniu sprawy;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia [...] lipca 2015 r., podczas gdy decyzja ta jako wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w odwołaniu Skarżącej z dnia 05 sierpnia 2015 r., powinna zostać uchylona na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a.
4. art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, ze zm., dalej jako "u.f.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że otrzymane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane przez Skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., będące konsekwencją naruszenia przez Organ postanowień Rozdziału 3 Podrozdziału 1 Sekcji 5 punkt 1 lit. b) oraz pkt 3 i 4) Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL poprzez:
a) nieuzasadnione zastosowanie zasady proporcjonalności będące wynikiem niedostatecznego rozważenia wszystkich okoliczności, jakie Organ zobowiązany był wziąć pod uwagę przy ocenie stopnia nieosiągnięcia założeń merytorycznych Projektu, w tym stopnia winy i niedochowania należytej staranności, okoliczności zewnętrznych mające na to wpływ, a także charakteru kryterium i nienadanie tym okolicznościom należnego znaczenia w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy uzasadniał odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności, a przynajmniej znaczne obniżenie wysokości wydatków uznanych za niekwalifikowalne;
b) ustalenie wysokości środków określonych do zwrotu na podstawie łącznej kwoty wydatków przedstawionych do rozliczenia w całym okresie realizacji Projektu dotyczących zadań merytorycznych, tj. do kwoty 837 402,52 zł, podczas gdy okoliczności sprawy uzasadniały co najwyżej zastosowanie reguły proporcjonalności w odniesieniu do kosztów zarządzania i kosztów pośrednich, Beneficjent zrealizował bowiem wsparcie merytoryczne polegające na zorganizowaniu i przeprowadzeniu szkoleń dla uczestników Projektu (zrealizowano 100% założonych godzin szkoleniowych, wsparciem objętych zostało 55 z założonych 57 przedsiębiorstw, a 62 z założonych 64 pracowników zakończyło udział w szkoleniu podwyższeniem kwalifikacji o co najmniej 40%);
c) przyjęcie przez Organ błędnej metodologii wyliczenia środków przypadających do zwrotu, poprzez ustalenie wysokości wydatków niekwalifikowalnych bez uwzględnienia udziału zakwestionowanych wskaźników w realizacji celu głównego Projektu i nadaniu niezrealizowanych wskaźnikom zbyt wysokiej wagi, co spowodowało, że określona do zwrotu kwota dofinansowania została w sposób istotny zawyżona.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznaje za prawidłowo ustalony przez organ stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia.
Prawidłowa jest ocena organu co do tego, że to Skarżąca dobrowolnie przystąpiła do realizacji projektu w zakresie określonym we wniosku o dofinansowanie, w szczególności zobowiązała się do osiągnięcia założonych rezultatów projektu dotyczących liczby osób, które w wyniku wsparcia w projekcie uzyskają certyfikat CISCO CCNA/CCETN, wykorzystując przyznane na ten cel w projekcie, dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Społecznego. W ramach umowy zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi (§3 pkt 4), w których z kolei określono, iż z tytułu niezrealizowania założeń merytorycznych projektu instytucja bezpośrednio nadzorująca realizację projektu miała prawo do jego końcowego rozliczenia z zastosowaniem reguły proporcjonalności.
Podkreślić należy, iż przedmiotowa umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania lecz umową rezultatu. Tutaj rezultatem miało być osiągniecie celu głównego w postaci podniesienia kwalifikacji określonej ilości osób, potwierdzonych otrzymaniem przez nie (po zdaniu egzaminów) stosownych certyfikatów. Certyfikat stanowi, zdaniem Sądu, obiektywny dowód podniesienia kwalifikacji, gdyż w jaki inny sposób można by było zmierzyć przyrost wiedzy uczestników projektu. Tymczasem liczba osób, które zdobyły certyfikat CCNA - to 6 z 36 zaplanowanych, czyli rezultat osiągnięty w 16,67%, a liczba osób, które zdobyły certyfikat CCENT - 8 z 22 zaplanowanych, więc 36,36%. Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, iż te dwa wskaźniki są mniej ważne. Z faktu, iż certyfikaty zostały zdobyte przez małą liczbę osób wynika, że same szkolenia zostały przeprowadzone nieprawidłowo. Trzeba przy tym pamiętać, iż sama Skarżąca wyznaczyła cele, przeprowadziła rekrutację. Oczywiście, nie mogła przewidzieć, iż wielu z uczestników nie przystąpi do końcowych egzaminów, jednakże mogła na ich decyzje wpłynąć np. poprzez zawarcie z nimi stosownych umów szkoleniowych. To Spółka przyjęła na siebie odpowiedzialność i ryzyko zrealizowania koncepcji projektowej, na wykonanie której otrzymała dofinansowanie. Uzasadnione w zaistniałej sytuacji jest twierdzenie, iż Strona niewystarczająco przygotowała pod kątem merytorycznym uczestników projektu oraz nie zweryfikowała w sposób rzetelny poziomu ich wiedzy po zakończonym procesie szkolenia, skoro kończąc szkolenia z bardzo dobrymi wynikami testów wewnętrznych, uczestnicy uzyskiwali wyniki ujemne na egzaminie zewnętrznym. To, iż testy wewnętrzne były przeprowadzane w języku polskim, a zewnętrzne egzaminy w angielskim, świadczy o niedostosowaniu jednych do drugich. Całościowo świadczy o złym przygotowaniu wykonania projektu.
Ponadto, takie czynniki jak specyfika pracy osób prowadzących własną działalność gospodarczą, które mogły mieć wpływ na nieosiągnięcie wskaźnika dotyczącego liczby uzyskanych certyfikatów, nie były dla Skarżącej nowe, nieznane na etapie formułowania założeń projektowych, jak również w toku realizacji projektu.
W rezultacie, zasadnie przyjęto, że brak tu zmian warunków zewnętrznych, które mogły wpłynąć na możliwości osiągnięcia założonych wskaźników oraz nie wystąpiła żadna siła wyższa, co mogłoby być podstawą do odstąpienia od rozliczenia projektu według reguły proporcjonalności. To Skarżąca nie dochowała należytej staranności skutkującej nieefektywnością procesu szkoleniowego nie zapewniającego osiągniecia założonych rezultatów dotyczących liczby certyfikatów uzyskanych przez uczestników projektu.
W sposób prawidłowy, zdaniem WSA, organ II instancji zastosował regułę proporcjonalności, obliczając kwotę do zwrotu na 318. 750 zł, co zostało szczegółowo przedstawione na str. 9 uzasadnienia decyzji. Z uwagi na fakt, że zaplanowano dwie ścieżki szkoleniowe możliwe było przyporządkowanie kwot do poszczególnych ścieżek (wystąpił tu oczywisty błąd przez wskazanie w II instancji wskazano kwotę 479, 849, 74 zł, z tym , że samo wyliczenie kwoty niekwalifikowanych wydatków jest prawidłowe). Zostało uwzględnione, iż do każdej ścieżki były przypisane po dwa wskaźniki, dlatego nieosiągniętym wskaźnikom przypisano wagę 50%. Przedstawiona metodologia jest logiczna i uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy i zgodna jest z obowiązującymi w tym programie Wytycznymi.
Sąd nie stwierdził również przypadku blokowania przez organ realizacji przedsięwzięcia, skoro wyrażono zgodę na wydłużenie terminu realizacji umowy.
W rezultacie należy stwierdzić, po przeprowadzeniu analizy całokształtu materiału dowodowego, iż uprawnione było przyjęcie naruszenia przez Skarżącą art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r. Nr 157, poz. 1240 z póżn. zm.) . Przepis ten stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło