V SA/Wa 606/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika w związku z uchybieniem obowiązkowi określonemu w ustawie oddala skargę. Przedmiotem skargi, wniesionej przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: Skarżąca, Spółka) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: Prezes ARR) z [...] stycznia 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w P. (dalej Dyrektor ARR) z [...] listopada 2015r. nr [...] o stwierdzeniu odpowiedzialności płatnika, podmiotu skupującego M. Sp. z o.o. z siedzibą w P., z tytułu uchybienia obowiązkowi uiszczenia opłaty w wysokości 275407,50 zł oraz części odsetek w wysokości 1050,62 zł wraz z odsetkami, naliczonej w związku z przekroczeniem kwoty mlecznej. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca jako podmiot skupujący uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepis art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2013r., poz. 50 ze zm.), dalej: ustawa o organizacji, zobowiązany był do wniesienia opłaty na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego, w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004 to jest, przed 1 października każdego roku, opłatę wyrównawczą, zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie. Zgodnie z art. 15 ust 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy. Spółka uchybiła temu obowiązkowi, ponieważ nie przekazała w ustawowym terminie I raty należnej opłaty w wysokości 745.616,29 zł przed 1 października 2015r. na rachunek bankowy OT ARR w P. Wniesione przez Stronę wpłaty wynoszą: wpłata w wysokości 250.787,51 zł wniesiona w dniu 1 października 2015r., w wysokości 219.447,66 zł wniesiona w dniu 19 października 2015r. oraz wpłata w wysokości 305,00 zł wniesiona w dniu 20 listopada 2015r. W związku z powyższym, decyzją z [...] listopada 2015r. nr [...], Dyrektor ARR zobowiązał Spółkę do wniesienia opłaty w wysokości 275.407,50 zł należności głównej oraz 1.050,62 zł części odsetek wraz z odsetkami za zwlokę naliczonymi przez podmiot skupujący od dnia 21 listopada 2015r. do dnia zapłaty wg. wskazanego w decyzji wzoru. Organ I instancji wskazał, że otrzymane od Strony wpłaty zaliczył na poczet pokrycia: części należności głównej w kwocie: 250.787,51 zł wpłata z 1 października 2015r.; kwota 219.421,28 zł wpłata z 19 października 2015r. oraz odsetek w kwocie 331,38 zł. Wobec powyższego, jak podkreślił Dyrektor ARR do zapłaty pozostaje zaległość w wysokości 275.407,50 zł tytułem należności głównej oraz 1.050,62 zł części odsetek, którą płatnik zobowiązany jest uiścić wraz z odsetkami za zwłokę od dnia 21 listopada 2015r. do dnia dokonania zapłaty włącznie. Strona wniosła odwołanie od powyżej decyzji organu pierwszej instancji, wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji. W treści odwołania strona wskazuje, iż wydana decyzja obarczona jest wadami prawnymi z uwagi na to, iż Dyrektor ARR: - zmienił status podmiotu skupującego M. Sp. z o.o. z inkasenta na płatnika bez powołania się na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, - zmienił status podmiotu skupującego M. Sp. z o.o. z inkasenta na dłużnika bez powołania się na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, - nie przyjął do wiadomości informacji o niespełnieniu obowiązku przez dostawcę hurtowego Przedsiębiorstwa P. Sp. z o.o. tj. o nieprzekazaniu podmiotowi skupującemu należnej opłaty. Następnie, Prezes ARR po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z [...] stycznia 2016r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, iż podmiot skupujący, M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. obowiązany był do pobrania od dostawców hurtowych należnych opłat, ustalonych przez Dyrektora ARR na podstawie art. 36 ww. ustawy o organizacji oraz wpłacenia ich na rachunek organu przed dniem 1 października 2015r. Odnosząc się do argumentacji odwołującego się, Prezes ARR podkreślił, że podmiot skupujący na mocy ustawy został upoważniony do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku z niej wynikającego, w przypadku, gdy dostawca hurtowy nie wniesie ustalonej w stosunku do niego opłaty dobrowolnie. Nadanie podmiotowi skupującemu przymiotu płatnika miało na celu usprawnienie poboru opłat i zapobieżenie możliwości uchylania się od ich płacenia przez dostawców hurtowych. Płatnikami ustanawia się bowiem takie podmioty, które w momencie powstania zobowiązania podatkowego dysponują środkami finansowymi podatnika. Decyduje o tym, jak podkreślił organ odwoławczy treść nałożonych przez przepisy prawa obowiązków, wśród których kluczowe znaczenie mają art. 15 ust. 1 Rozporządzenia Komisji WE 595/2004 oraz art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji. Wskazany powyżej art. 15 ust 1 Rozporządzenia, czyni podmioty skupujące odpowiedzialnymi za pobieranie opłat, a nie tylko za ich przekazanie na rachunek bankowy właściwego oddziału terenowego Agencji. Natomiast art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji, daje podmiotowi skupującemu upoważnienie do żądania w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji ustalającej w stosunku do dostawcy hurtowego wysokość należnej opłaty. M. Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję i zarzuciła jej naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej tj. art. 8, art. 9, art. 30 § 4 i 5, art. 47 § 4, art. 53 § 4 oraz art. 52 § 1 pkt 4 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż dostawca hurtowy – Przedsiębiorstwo P. sp. z o.o. z siedzibą w J. nie wykonał ciążącego na nim obowiązku wniesienia skarżącej, jako podmiotowi skupującemu, opłaty ustalonej w decyzji Dyrektora ARR, jak również nie wyraził zgody na dokonanie przez skarżącą potrąceń należnej opłaty z należności za mleko i zobowiązał się do jej wniesienia z innych źródeł, czego jednak nie uczynił. Tym samym, jak podkreślił autor skargi dostawca hurtowy uniemożliwił wypełnienie ciążącego na skarżącej obowiązku przekazania kwoty mlecznej na rachunek organu. Skarżąca jest przekonana, że nie jest w żaden sposób uprawniona ani też zobowiązana do ustalenia wysokości opłaty należnej od producentów mleka za przekroczenie kwot indywidualnych w roku kwotowym 2014/2015, gdyż z art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji wynika, że to Dyrektor ARR jest wyłącznie uprawniony do ustalenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty należnej od dostawcy hurtowego. Skarżąca stanęła na stanowisku, że całkowicie błędne jest przyjęcie przez organ, jakoby była ona płatnikiem, gdyż w momencie powstania zobowiązania podatkowego ani później, nie dysponowała środkami finansowymi płatnika przekazanymi w tym celu, a jako podmiot nabywający była wyłącznie odpowiedzialna za pobieranie opłat, a nie za ich ustalanie. Spółka, jak podkreślono nie może być zatem płatnikiem, a jedynie inkasentem. W oparciu o tak przedstawione zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej decyzji Dyrektora ARR, a także obciążenie kosztami organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że Skarżąca jako podmiot uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka zobowiązana była do wniesienia należnej kwoty na rachunek bankowy Dyrektora ARR przed dniem 1 października 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. poz. 1419) do postepowań w sprawach indywidualnych związanych z kwotowaniem produkcji mleka, rozstrzyganych w drodze decyzji oraz rozliczenia przez Agencję Rynku Rolnego roku kwotowego 2014/2015 stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z zasadą określoną w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE 595/2004 to jest, przed 1 października jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu opłaty ustalonej w stosunku do niego w drodze decyzji. Z tego przepisu wynika, że podmioty skupujące są odpowiedzialne za pobieranie opłat z tytułu nadwyżek w dostawach uiszczanych przez producentów. Z art. 36 ust. 3 ustawy o organizacji rynku mleka wynika, że iż podmiot skupujący, jest obowiązany przekazać opłatę na rachunek bankowy oddziału terenowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego w terminie określonym w art. 15 ust. 1 rozporządzenia 596/2004 tj. przed 1 października każdego roku; podmioty odpowiedzialne za opłaty wyrównawcze wpłacają do właściwego organu kwotę zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Państwo Członkowskie. Zgodnie z art. 15 ust 2 wskazanego rozporządzenia, w przypadku niewywiązania się z terminu płatności określonego w ust. 1 należne sumy zostają obciążone odsetkami rocznymi, w wysokości równej trzymiesięcznym stopom referencyjnym obowiązującym na dzień 1 października każdego roku, zgodnie z załącznikiem 2, zwiększonym o jeden punkt procentowy. Według przepisu art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o organizacji, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 19997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613, ze zm., dalej: Op), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania na raty, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Komisji WE 595/2004. Uprawnienia organu podatkowego przysługują dyrektorowi oddziału terenowego Agencji (I instancja) i Prezesowi (II instancja). Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 Op organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał obowiązków, o odpowiedzialności podatkowej podatnika. Ponadto, w myśl art. 53 § 1 i 4 Op naliczane są odsetki za zwłokę, przy czym podmiot skupujący ma obowiązek samodzielnego obliczenia odsetek (art. 53 § 3 Op) i wpłacenia ich bez wezwania. Zasadnie organ przyjął, że do podmiotu skupującego muszą znaleźć zastosowanie przepisy dot. płatnika ( art. 8 O.p.) a nie inkasenta ( art. 9 Op ). Zgodnie z art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Zgodnie zaś z art. 9 O.p. inkasentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Ponieważ podmiot skupujący nie oblicza należnej opłaty – czyni to w drodze decyzji dyrektor oddziału terenowego Agencji ( art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji rynku mleka ), strona skarżąca wskazuje, że nie może być uznana za płatnika, ponieważ ten właśnie element odróżnia płatnika od inkasenta. Jednak należy zwrócić uwagę na fakt, iż zgodnie z cytowanym art. 40 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka przepisy ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio a nie wprost, co w realiach sprawy niniejszej oznacza, że należy zbadać jakie zadania i uprawnienia ma podmiot skupujący i porównać je do praw i obowiązków płatnika i inkasenta. W ocenie Sądu decydujące ma znaczenie fakt, iż zgodnie z art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka wyłącznie uprawnionym do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązku wynikającego z decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest podmiot skupujący wskazany w tej decyzji. Zgodnie z art. 30 § 1 i 2 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, zaś inkasent, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 9, odpowiada za podatek pobrany a niewpłacony. Skoro tak to, analizując treść art. 36 ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka należy stwierdzić, że właśnie fakt, iż tylko podmiot skupujący ma uprawnienie do egzekwowania opłaty ustalonej w decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji, to winny mieć do niego zastosowanie przepisy dot. płatnika , gdyż tylko płatnik odpowiada za podatek niepobrany. Zgodnie zaś z przepisem art. 30 § 4 Op organ ma obowiązek wydania decyzji o odpowiedzialności płatnika określającej wysokość niepobranego lub pobranego i niewpłaconego podatku, gdy stwierdzi, ze płatnik nie wykonał obowiązków wynikających z art. 8 Op. Reasumując, zasadne jest stanowisko organu, iż Skarżąca jako podmiot uczestniczący w realizacji mechanizmu kwotowania produkcji mleka, w oparciu o przepisy ustawy o organizacji rynku mleka oraz rozporządzenia Komisji WE 595/2004 zobowiązana była do wpłacenia należnej kwoty na rachunek OT ARR w B. przed dniem 1 października 2015r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.