V SA/Wa 61/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi z dnia 10 listopada 2010 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) złożonej przez Z. G. – dalej: skarżącą - jest postanowienie Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] stwierdzające, iż odwołanie od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Z. G. o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczpospolitej Polskiej umorzył postępowanie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie w dniu 19 kwietnia 2010 r. Rada do Spraw Uchodźców postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] stwierdziła, iż odwołanie od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Rada podniosła, iż stosownie do przepisu art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwany dalej K.p.a.), odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie. Wskazała, iż prawnie skuteczne doręczenie skarżącej zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 24 marca 2010 r. (karta 60a akt organu I instancji), w związku z tym 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 kwietnia 2010 r. Organ wyjaśnił, że powyższa data wynikła z adnotacji Urzędu Pocztowego sporządzonej w ww. dniu, a w której wskazano, iż adres jest niedokładny, wobec czego nie można było dostarczyć korespondencji. Organ podkreślił, iż skarżąca podała ten adres (karta 34 akt organu I instancji) przez co zgodnie z przepisem art. 41 § 2 doręczenie pisma pod podany adres na skutek prawny, gdyż Z. G. zaniedbała obowiązek nałożony na nią przepisem art. 41 § 1 k.p.a. W związku z tym Rada uznała odwołanie złożone osobiście w dniu 19 kwietnia 2010 r. (stempel Urzędu do Spraw Cudzoziemców) za złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ podniósł, iż skarżąca składając odwołanie wprawdzie wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia, ale nie usprawiedliwiła przyczyn uchybienia terminu. Rada do Spraw Uchodźców podkreśliła, iż stwierdzenie "proszę wyznaczyć mi nowy termin do wniesienia odwołania, gdyż go nie otrzymałam" (a Strona nie zawarła żadnego innego uzasadnienia) wobec naruszenia obowiązku z przepisu art. 41 § 1, nie może być uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Z. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 37 ust. 1 pkt 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez uznanie, ze nie poinformowanie jej o obowiązkach i prawach w czasie toczącego się postępowania o nadanie uchodźcy; - art. 41 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu; - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony; - art. 10 k.p.a. poprzez niezapełnienie czynnego udziału strony w postępowaniu; - art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuję na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwany dalej K.p.a.) organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Natomiast zgodnie z art. 41 § 1 K.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. § 2 ww. art. stwierdza, iż w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Art. 42 § 1 K.p.a. mówi, iż pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Podstawową kwestią do rozważenia w niniejszej sprawie jest sposób doręczenia skarżącej cudzoziemce decyzji I instancji tj. decyzji z dnia [...] marca 2010 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] Jak wynika z akt administracyjnych przesyłka zawierająca ww. decyzję została zwrócona organowi z adnotacją poczty, iż doręczenie nie mogło zostać dokonane z powodu niedokładnego adresu (ulica w [...] nieznana). Ww. przesyłka była zaadresowana na adres ul. [...], v - bez podania kodu pocztowego. Organ uznał, iż ww. przesyłka została doręczona w dniu 24 marca 2010 r. (karta 60a akt organu I instancji), kiedy ww. przesyłka została zwrócona do organu. Organ podkreślił, iż ww. adres został podany we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (k- 34 akt administracyjnych) przez co zdaniem organu zgodnie z art. 41 § 2 K.p.a. doręczanie nastąpiło ze skutkiem prawnym ponieważ skarżąca zaniedbała obowiązek wynikający z ww. cytowanego art. 41 § 1 K.p.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może się zgodzić z tym poglądem. Jak wynika z akt administracyjnych organowi były znane dwa adresy podawane przez skarżącą tj. 1. ul. [...],[...] oraz 2. ul. [...],[...]. Na pierwszy adres została doręczona cudzoziemce (odebrana osobiście) decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o odmowie wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia 17 grudnia 2008 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy (...) (zpo k-31 i 31 a akt administracyjnych). Natomiast drugi adres tj. ul. [...] został podany przez cudzoziemkę we wniosku (z dnia 9 kwietnia 2009 r.) o wydanie tymczasowego zaświadczenia tożsamości. I na ten adres został wysłany ww. dokument, a przesyłka ta została doręczona cudzoziemce poprzez awizo (k-47 akt administracyjnych). W takim postępowaniu organu widać pewna niekonsekwencje organu ponieważ niektóre pisma doręcza stronie na pierwszy adres, a inne na drugi. Przedmiotową decyzję tj. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. organ przesłał na adres ul. [...],[...], a Poczta Polska zwróciła przesyłkę z adnotacją ulica w [...] nieznana. Jak już wskazano powyżej wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2009 r. mimo błędu w adresie Poczta Polska doręczyła cudzoziemce na prawidłowy adres. Należy zauważyć, iż na terenie [...] nie ma ul. [...] tyko ul. [...]. W związku z tym należy stwierdzić, iż organ wydając zaskarżone postanowienie miał pełną wiedzę, iż skarżąca podawała dwa adresy o podobnym brzmieniu i pisowni. Organ także wiedział, iż skarżącą nie posługuje się językiem polskim a jedynie rosyjskim (przesłuchanie strony z dnia 8 sierpnia 2008 r. w obecności tłumacza). Nie znajomość języka przez skarżącą mogła mieć wpływ na podanie błędnego adresu. Organ rozpatrujący sprawę nie wziął pod uwagę powyższych okoliczności i wydał zaskarżone postanowienie zarzucając cudzoziemce zaniedbanie obowiązku wynikającego z art. 41 § K.p.a. Nie można mówić o takim zaniedbaniu ponieważ skarżąca podała swój adres i nie zmieniała go. Należy stwierdzić, iż ze względu na zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 K.p.a.), organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności skierowanych na ustalenie rzeczywistego adresu (zamieszkania, pobytu, miejsca pracy) strony postępowania, a w szczególności gdy stroną postępowania jest cudzoziemka, która nie zna języka polskiego. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a.