V SA/Wa 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...].10.2009 r. Nr [...] 2. Zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M.P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] marca 2009 roku do Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek M.P. o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a następnie [...] kwietnia 2009r. wpłynęło uzupełnienie wniosku. W dniu 16 czerwca 2009r, po przeprowadzeniu weryfikacji wniosku wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych ww., wniosku. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał brakujące dokumenty do Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR z datą wpływu [...] czerwca 2009r. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organ ustalił, iż w dniu [...] lutego 2009r. strona zawarła umowę na kredyt preferencyjny na zakup gruntów rolnych. W odpowiedzi na wezwanie organu M.P. złożył pisemne wyjaśnienia, które wpłynęły do Dyrektora W. Oddziału Regionalnego [...].07.2009r. Do pisma dołączył zaświadczenie z Banku [...] w D., pismo z Agencji Nieruchomości Rolnych oraz protokół przekazania nieruchomości. W piśmie wyjaśnił, że co prawda umowa kredytu na zakup nieruchomości została podpisana w dniu [...] lutego 2009r., jednak kwota udzielonego kredytu została mu przekazana dopiero [...].04.2009r. Uruchomienie kredytu uzależnione było od przetargu ofertowego ogłoszonego przez Syndyka Masy Upadłościowej [...], gdyż prawo pierwokupu przysługiwało Agencji Nieruchomości Rolnej. Grunty nabyte na podstawie umowy z [...].03.2009r. zostały mu przekazane mu w dniu [...] maja 2009r. Decyzją z [...] października 2009r. Nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młody m rolnikom". W odwołaniu od tej decyzji M.P. podniósł, iż na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej, grunty rolne nabył bowiem umową z [...].03.2009r., natomiast kwota udzielonego mu kredytu preferencyjnego została przekazana dopiero [...].04.2009r., czyli po złożeniu przedmiotowego wniosku. Decyzją Nr [....] z dnia [...].01.20010r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U, z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z poźn, zm.) Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał , iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm) zwanego dalej "rozporządzeniem", pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom'', jest przyznawana osobie fizycznej, która do dnia złożenia wniosku nie prowadziła działalności rolniczej albo której małżonek do dnia złożenia wniosku nie prowadził takiej działalności. Następnie podał, że odstępstwo od tej zasady zawiera § 7 ust. 1 rozporządzenia, umożliwiający przyznanie pomocy osobom, które rozpoczęły prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym nabytym: 1) w drodze spadku; 2) w drodze darowizny przed ukończeniem 18 roku życia, lub 3) w drodze darowizny po ukończeniu. 18 roku życia w trakcie nauki: a) w systemie dziennym w szkole ponad gimnazjalnej, z wyłączeniem zasadniczej szkoły zawodowej i trzyletniej szkoły specjalnej lub b) w systemie dziennym w dotychczasowej szkole podstawowej, z wyłączeniem szkoły zasadnicze), lub c) na uczelni - wyłącznie w trakcie stacjonarnych studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich - pod warunkiem, że nie miały przerw w nauce, a w przypadku kontynuowania nauki na uczelni - podjęcie nauki nastąpiło w roku uzyskania świadectwa dojrzałości łub świadectwa maturalnego, przy czym nauka nie trwała dłużej niż do 26 roku życia. Organ następnie powołał treść § 7 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym "za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w ust. 2, uznaje się dzień wejścia po raz pierwszy w posiadanie nieruchomości o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha." Z kolei w myśl § 7 ust. 4 rozporządzenia w związku z § 2 ust 2 pkt 3 rozporządzenia, za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się również dzień otrzymania kredytu preferencyjnego udzielanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji { Dz. U. Nr 77, poz. 514, z późn, zm.). Organ wyjaśnił, że termin "otrzymanie kredytu" należy rozumieć jako dzień zawarcia umowy kredytu. Powyższe bowiem wynika bezpośrednio z konsensualnego charakteru umowy kredytu, która dochodzi do skutku z chwilą jej zawarcia. Otrzymanie kredytu preferencyjnego oznacza podpisanie umowy kredytu, poprzedzone spełnieniem przez kredytobiorcę wszelkich przesłanek warunkujących jego przyznanie, nie zaś jego wykorzystanie na zakup nieruchomości rolnej. Strona podpisała umowę kredytu preferencyjnego w dniu [...] lutego 2009r., w związku z powyższym tę właśnie datę należało uznać za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.P. wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w jego sprawie. Decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarzucił naruszenie art. 7, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, dowolną ocenę materiału dowodowego, nie ustosunkowanie się do wszystkich jego zarzutów, a także naruszenie art. 12, 35 i 9 k.p.a. poprzez zbędne przedłużanie postępowania, aby wyeliminować go z dofinansowania. W uzasadnienie skargi m.in. podał, że z treści złożonej umowy kredytowej wynika, że zawarcie umowy o kredyt nie było jednoznaczne z jego otrzymaniem, albowiem uruchomienie środków kredytowych uzależnione było do wyników przetargu ofertowego ogłoszonego przez syndyka masy upadłościowej [...], w którym prawo pierwokupu nieruchomości należało do Agencji Nieruchomości Rolnych. W przypadku przegrania przetargu kredyt preferencyjny nie zostałby uruchomiony, gdyż kredytobiorca nie spełniłby warunków określonych w umowie kredytowej. Akt notarialny kupna- sprzedaży gruntów został zawarty w dniu [...].03.2009r.; w dniu [...] lutego 2009r., który to dzień organ przyjął za termin rozpoczęcia prowadzenia działalności, skarżący nie posiadał żadnych gruntów rolnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji , a w przypadku wydania decyzji w trybie samokontroli do dnia rozprawy – o umorzenie postępowania. Organ podniósł, iż strona w sposób wiarygodny udowodniła, że rzeczywiste rozpoczęcie działalności rolniczej miało miejsce w okresie późniejszym, niż wskazany w zaskarżonej decyzji. Do dnia rozprawy nie wpłynęła do sądu informacja o wydaniu przez organ decyzji w trybie art. 54§ 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania ( art. 7, 77, 107 § 3 kpa ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego § 2 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm) zwanego dalej "rozporządzeniem" poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 2 ust 1 pkt a rozporządzenia pomoc finansową w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom'' objętego programem, zwana dalej "pomocą" jest przyznawana osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7 do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 553 kodeksu cywilnego. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, iż w stosunku do wnioskodawcy znajduje zastosowanie § 7 rozporządzenia, dotyczący szczególnej kategorii osób, które rozpoczęły działalność rolniczą przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że przepis ten dotyczy osób nieletnich lub otrzymujących gospodarstwo rolne w drodze spadku lub darowizny w trakcie nauki i nie ma on zastosowania w stosunku do wnioskodawcy, o czym świadczy chociażby sam wniosek ( pkt VII wniosku w aktach administracyjnych). Niewątpliwie w stosunku do Maciej Panka negatywne rozstrzygnięcie oparto na przepisie § 2 ust 2 pkt 3 rozporządzenia, co wynika zarówno z decyzji organu pierwszej instancji, jak i odpowiedzi na skargę. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli otrzymała kredyt preferencyjny udzielany na podstawie przepisów dotyczących szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji lub przepisów dotyczących szczegółowego zakresu i kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji. Niesporne jest, iż kredyt którego dotyczy umowa kredytowa z dnia [...].02.2009r., należy do kredytów preferencyjnych z § 2 ust 2 pkt 3. Niesporne jest również, że uruchomienie kredytu i zapłata nim za nabyte przez Maciej Panka grunty rolne – po nieskorzystaniu przez Agencję Nieruchomości Rolnych z prawa pierwokupu - nastąpiła dopiero w dniu [...].04.2009r., a więc już po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy. W tej sytuacji, jakkolwiek rozważania organu drugiej instancji o konsensualnym charakterze umowy kredytu są co do zasady słuszne należy stwierdzić, iż sformułowania "otrzymanie kredytu" użytego w § 2 ust 2 pkt 3 rozporządzenia nie można w tym wypadku rozumieć jednoznacznie z zawarciem umowy kredytowej. Mając na uwadze cel i intencję uregulowania dotyczącego przyznawania pomocy młodym rolnikom, którymi niewątpliwie było wyeliminowanie osób, które rozpoczęły wcześniej prowadzenie działalności rolniczej a skierowanie pomocy do osób właśnie tę działalność zaczynających, należy uznać, że ww. przepis nie ma zastosowania w stosunku do M.P.. Skarżący wykazał, i przyznał to organ w odpowiedzi na skargę, że rzeczywiste rozpoczęcie działalności rolniczej miało miejsce w okresie późniejszym niż złożono wniosek. Z tych też przyczyn skarga zasługuje na uwzględnienie, jednocześnie trzeba wskazać, że oba organy nie rozważały spełnienia, lub nie przez wnioskodawcę innych warunków przyznania pomocy opierając swe rozstrzygnięcia tylko na tym jednym argumencie, dlatego sąd uznał za potrzebne uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a., a decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu dodatkowo w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu konieczne będzie ustalenie, czy M.P. spełnia warunki do przyznania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", przy przyjęciu, że rozpoczął on prowadzenie działalności rolniczej po dniu złożenia wniosku o pomoc. Z tych względów orzeczono jak w sentencji, o kosztach postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.