V SA/Wa 612/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-05
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Irena Jakubiec-Kudiura, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna, od której nie służy odwołanie, może być zmieniona lub uchylona na podstawie art. 154 K.p.a. w sytuacji, gdy organ administracji błędnie rozpoznał wniosek o zmianę decyzji jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej, podczas gdy decyzja ta nie była ostateczna?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji, ponieważ organy administracji rozpoznały wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 K.p.a., mimo że decyzja, której dotyczył wniosek, nie była ostateczna. Rozpoznanie wniosku w trybie przewidzianym dla decyzji ostatecznych stanowiło rażące naruszenie przepisów K.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. złożył pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o uchylenie decyzji z maja 2008 r. w trybie art. 154 K.p.a. z powodu nieuwagi przy wpisywaniu danych. Organy administracji, począwszy od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, a następnie Prezesa ARiMR, odmówiły zmiany decyzji, uznając, że błąd skarżącego nie jest podstawą do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 K.p.a. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, domagając się uchylenia decyzji Prezesa ARiMR. Sąd stwierdził, że decyzja z maja 2008 r. nie była ostateczna, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów K.p.a. przez organy obu instancji.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej w sprawie pomocy finansowanej ze środków unijnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2009r.
Decyzją z [...].05.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania Z. P. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2007 r. Rozpoznając sprawę odmowy przyznania płatności ONW, w wyniku odwołania wniesionego przez stronę, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w G. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismem z [...] grudnia 2008 r. Z. P. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2008 r. Pismo to zostało potraktowane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR jako odwołanie i przekazane Dyrektorowi Oddziału ARiMR.
Pismem z [...] stycznia 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wezwał Z. P. do wyjaśnienia charakteru prawnego jego żądania. Pismem z [...] lutego 2009 r. Z. P. wskazał, że jego pismo z dnia [...] grudnia 2008 r. należy potraktować jako wniosek o uchylenie decyzji z dnia [...].05.2008 r. w trybie art.154 K.p.a. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że we wniosku o dopłaty przez nieuwagę, w wyniku przepisywania wprowadził dane nieaktualne, przy czym nie miał zamiaru nikogo wprowadzać w błąd.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił zmiany w rybie art.154 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji z dnia [...] maja 2008 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, iż nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca " ma interes w sprawie ", jednak Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie uznaje by interes ten był słuszny z punktu widzenia zasad przyznawania płatności, wynikających z regulacji przywołanych w postępowaniu zwykłym i odwoławczym. Uchylenie decyzji z uwzględnieniem argumentacji przedstawionej przez stronę prowadziłoby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stoi w sprzeczności z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. O interesie społecznym i słusznym interesie strony można mówić tylko wtedy, kiedy uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa, w przeciwnym razie naruszałoby to zasadę praworządności.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Z. P. napisał, że podtrzymuje swoją argumentację przedstawioną w postępowaniu zwykłym i odwoławczym oraz , że popełniony przez niego błąd pisarski pozwala na pozytywne rozstrzygnięcie jego wniosków.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający, po przytoczeniu brzmienia art.154 K.p.a. wyjaśnił, że zmiana lub uchylenie decyzji w tym trybie może być uzasadniona wyłącznie względami interesu społecznego lub słusznym interesem strony. Przepisy K.p.a. nie definiują pojęcia " słuszny interes strony", zarówno jednak "słuszny interes strony" jak i "słuszny interes obywateli" muszą być "słuszne" w znaczeniu obiektywnym, nie mogą być wyprowadzane z własnego przekonania opartego na subiektywnym poczuciu krzywdy i nierówności ( M.Jaśkowska,A.Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Zakamycze 2000:str. 137 i nast.). Prezes ARiMR wyjaśnił również, że błąd skarżącego popełniony przy wypełnianiu wniosku o płatności nie może być uznany za pomyłkę pisarską czy błąd rachunkowy.
Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR Z. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że sporządzając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności ONW przez nieuwagę wpisał nieaktualne dane, które przepisał z poprzednich wniosków, które to dane w październiku 2008 r. skorygował. Podniósł, że zapewnienie środków z dopłat na utrzymanie gospodarstwa rolnego stanowi zarówno jego słuszny interes, jak też słuszny interes obywateli, którzy nie będą mieli żywności lub będą ją kupować drożej z importu w przypadku zaprzestania produkcji przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Podstawowym celem tej kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności.
Sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. jeżeli w sprawie zachodzą określone w art. 156 K.p.a. przyczyny nieważności decyzji sąd stwierdza nieważność decyzji.
Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Na podstawie art. 154 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne, na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Decyzjami ostatecznymi są, zgodnie z art.16§1 K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji,
W rozpoznawanej sprawie Skarżący złożył wniosek o wzruszenie w trybie art.154 K.p.a. decyzji z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...]. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także z akt administracyjnych sprawy decyzja z dnia [...] maja 2009 r. o wskazanym przez Skarżącego numerze wydana została przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.; od decyzji tej Skarżący wniósł w terminie odwołanie, po rozpoznaniu którego dyrektor [...] Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W związku z powyższym decyzja nr [...] wydana dnia [...] maja 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. nie była decyzją ostateczną, która mogłaby być zmieniona w trybie art.154 K.p.a.
Dlatego Sąd stwierdził, że rozpoznanie wniosku Skarżącego i wydanie decyzji przez organy obu instancji zostało dokonane z rażącym naruszeniem przepisu art.154 K.p.a. . W związku z takim ustaleniem Sąd uznał , że w sprawie zachodzą przyczyny określone w art.156§1 pkt 2 K.p.a. i na podstawie art.145§1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło