V SA/Wa 612/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - spec. Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; W dniu [...] sierpnia 2009 r. A. M. - obywatel F. R., deklarujący narodowość c., złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskiem objęta została żona cudzoziemca i pięcioro małoletnich dzieci. W decyzji z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517) i orzekł o wydaleniu, wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, oraz stwierdził, że nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że cudzoziemiec nie podał przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. A. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 1A Konwencji genewskiej, oraz art. 15 i 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695, z późn. zm.), a także art. 7, 77, 107 § 3 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), zwanej dalej: "k.p.a". Podniósł, że do Polski przyjechał z obawy przed prześladowaniem ze strony władz rosyjskich. Zaznaczył, że był poddawany przemocy psychicznej i fizycznej. W dniu [...] stycznia 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców wydała decyzję o numerze [...] którą utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania, A. M. nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. W ocenie organu zeznania strony złożone w trakcie toczącego się postępowania są niewiarygodne i niekonsekwentne, zwłaszcza w konfrontacji z zeznaniami złożonymi podczas postępowania, które toczyło się w związku z pierwszym wnioskiem cudzoziemca, złożonym w [...] r. Jednocześnie organ zaznaczył, że w trakcie toczącego się postępowania wnioskodawca wraz z rodziną podjął próbę nielegalnego przedostania się na terytorium N., jednakże [...][...] 2003 r. został przez służby n. readmitowany na terytorium P.. Następnie, w dniu [...][...] 2003 r., strona zadeklarowała rezygnację z ubiegania się o status uchodźcy, a Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie. Dalej zauważono, iż we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia [...] sierpnia 2009 r. cudzoziemiec podał nieprawdziwe informacje, dotyczące jego wcześniejszego pobytu w P. i w A.. Poddając ocenie zgromadzone w sprawie materiały organ wskazał, że przedstawione we wniosku pełnomocnika strony fragmenty raportów organizacji pozarządowych nie dotyczą konkretnej niniejszej sprawy lecz opisują sytuację panującą na terenie Z., a zaginięcie i śmierć braci cudzoziemca miały miejsce przed opuszczeniem przez wnioskodawcę kraju pochodzenia, brak zatem związku przyczynowego między śmiercią członków rodziny strony, a decyzją o wyjeździe z kraju. Jednocześnie zauważono, że cudzoziemiec w toku postępowania twierdził, że nie był prześladowany zaś zmiana zeznań po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i po toczącym się ponad rok postępowaniu nie daje podstaw do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Jednocześnie organ wskazał, iż A.M. nie spełnia przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany, oraz udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców cudzoziemiec wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia z [...] stycznia 2011 r. Zarzucił, iż organ nie uwzględnił dowodu z nagrania znajdującego się na płycie CD, pomimo że materiał ten potwierdzał okoliczności prześladowania cudzoziemca na terytorium F.R.. Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że płyta została odsłuchana przez osobę władającą językiem r., a nagrane rozmowy przeprowadzone były w języku c.. Dalej skarżący podniósł, iż rozbieżności w jego zeznaniach złożonych podczas pierwszego i drugiego postępowania o nadanie statusu uchodźcy były spowodowanie jego złym stanem psychofizycznym, organ zaś – pomimo ciążącego na nim obowiązku – nie zapewnił mu właściwej opieki psychologicznej. Ponadto w ocenie skarżącego rozbieżności w zeznaniach spowodowanie były również nieprawidłowo prowadzonym postępowaniem, ponieważ podczas przesłuchania poinformowano go, że zeznania dotyczące zdarzeń sprzed kilku lat nie będą miały znaczenia w sprawie. Podsumowując cudzoziemiec wskazał, że organ nie odniósł się do faktu, iż jeden z jego braci został zamordowany, a drugi zaginął. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W trakcie postępowania odwoławczego skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dwóch nagrań dźwiękowych na płycie CD, zawierających zapis rozmowy żony cudzoziemca – L. G., z naczelnikiem Dzielnicy S. w G., która miała miejsce po powrocie do kraju pochodzenia z A. w dniu [...] lipca 2009 r. W ocenie wnioskodawcy, treść rozmowy stanowi potwierdzenie faktu prześladowania skarżącego i jego rodziny na terytorium F. R.. Rada uwzględniła żądanie strony dokonując analizy płyty CD, jednakże po dokonaniu odsłuchu przez osobę biegle władającą językiem r. postanowiła nie dopuszczać przedstawionego materiału jako dowodu w sprawie, z uwagi na to, że niewyraźna mowa i nakładające się na siebie głosy powodują, że nie można wysnuć wniosków co do tematu i treści rozmowy. Zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego artykułu strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym oraz składać wyjaśnienia. Stosownie zaś do art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Podkreślenia wymaga przy tym, iż zachowanie wymagań art. 79 i 81 k.p.a., niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji państwowej. Skarżący wyjaśnił w skardze, iż nagrane na płycie rozmowy przeprowadzone były w języku c.. Zasadnie wywodzi zatem, iż brak wezwania do złożenia wyjaśnień w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać ponadto, iż w aktach administracyjnych organu II instancji brak końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję organu II instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Rada winna przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z wymogami art. 79 i 81 k.p.a.