V SA/Wa 613/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-03

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Andrzej Kania, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, opartego na tych samych podstawach faktycznych co poprzedni wniosek, który zakończył się ostateczną decyzją odmowną, może skutkować merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, nawet jeśli w międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów prawnych dotyczących ochrony cudzoziemców?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, opartego na tych samych podstawach faktycznych co poprzedni wniosek, który zakończył się ostateczną decyzją odmowną, stanowi podstawę do umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku, zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Nawet zmiana przepisów prawnych nie obliguje organu do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, jeśli nie pojawiły się nowe okoliczności faktyczne lub informacje znacząco zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia warunków do uzyskania statusu uchodźcy. Brak decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy wyklucza możliwość rozpatrzenia wniosku o ochronę uzupełniającą lub zgodę na pobyt tolerowany.
Stan faktyczny
Skarżący złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na te same okoliczności, które były podstawą jego pierwszego wniosku, zakończonego ostateczną decyzją odmowną, potwierdzoną przez WSA i NSA. Organy administracji umorzyły postępowanie z powodu niedopuszczalności wniosku. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie zmiany przepisów prawnych i nowych form ochrony. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata E. Z. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2011 r. sprawy ze skargi O. Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata E. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Po rozpatrzeniu odwołania O. Z. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: O. Z. obywatel Republiki [...], deklarujący narodowość [...] w dniu 29 marca 2010 r. złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskiem tym objął żonę O. Z., oraz trójkę małoletnich dzieci. Jako motyw wyjazdu z kraju pochodzenia i wszczęcia w Polsce procedury uchodźczej podał nielegalne przetrzymywanie go przez milicję, torturowanie, bicie i zmuszania do podpisania jakichś papierów, co doprowadziło go do próby samobójczej. Dodał, że nie przedstawiono mu żadnych zarzutów, jak też nie podano powodów zatrzymania. Żona została wyrzucona z pracy a dziecko z przedszkola. Żona wnioskodawcy O. Z. złożyła odrębny wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, którym objęła swoje małoletnie dziecko, M. Z.. Cudzoziemka powołała się na stan faktyczny przedstawiony w sprawie przez jej męża. Organ odwoławczy podniósł, że jest to drugi z kolei wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej złożony przez Wnioskodawcę po otrzymaniu ostatecznej decyzji organu o odmowie nadania statusu uchodźcy. Podkreślono również, że w dniu 11 lipca 2008 r. Wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców, a WSA w Warszawie orzeczeniem wydanym dnia 1 lipca 2009 r. oddalił ją (sygn. akt V SA/Wa 2724/08). W dniu 9 października 2009 r. pełnomocnik Strony skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2009 r. a Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 28 października 2010 r. oddalił ją (sygn. akt II OSK 1822/09). Wskazano, że organ I instancji, który dokonał badania obecnego (drugiego) wniosku Strony i porównał go z pierwotnym, uznał że wniosek z dnia 29 marca 2010 r. jest oparty na tych samych podstawach co poprzedni, w związku z czym uznał go za niedopuszczalny i na mocy art. 40 ust 1 i ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postępowanie umorzył. Organ odwoławczy uznał w/w rozstrzygnięcie za prawidłowe. Podkreślił jednocześnie, że w pierwszym wniosku Cudzoziemiec jako motyw wyjazdu z Ukrainy i wszczęcia postępowania uchodźczego w Polsce podał zagrożenie swojego życia i bezpieczeństwa swojej rodziny z powodu doznawanych prześladowań ze strony milicji i prokuratury. Stwierdził, że jego problemy z organami ścigania zaczęły się około roku 1999 i 2000 z powodu odmowy przez władze miejskie [...] udzielenia mu zezwolenia na prowadzenie firmy przewozowej. Gdy je jednak w końcu uzyskał, spotkał się z szykanami ze strony miejscowej milicji na tle niepłacenia za parking, na który został odholowany jego samochód transportowy. Szykany obejmowały przeszukania mieszkania i postawienie zarzutu posiadania naboi. W 2002 r. Wnioskodawca przyznał się do postawionego mu zarzutu włamania się do sąsiadki, ale odmówił podpisania dokumentu w tej sprawie. Rada zwróciła uwagę, że Cudzoziemiec opuścił legalnie kraj pochodzenia posługując się ważnym paszportem wydanym mu przez władze jego państwa. Jednak po przybyciu do Polski nie złożył wniosku o objęcie go ochroną międzynarodową, lecz w sposób zorganizowany (ukryty w samochodzie) nielegalnie opuścił terytorium państwa polskiego i dotarł do [...], płacąc przemytnikom kwotę 2500 euro. Cudzoziemiec podkreślił, że zamiar wyjechania do [...] i potraktowania Polski jako kraju tranzytowego podjął wcześniej, bo jeszcze na [...]. Wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej złożył dopiero po deportowaniu go do naszego kraju przez władze francuskie. Ponadto podczas przesłuchania statusowego odbytego w dniu 17 listopada 2006 r. oświadczył, że miał problemy z władzami swego państwa, lecz nie przedstawił żadnych konkretnych faktów ograniczając się do stwierdzenia, że jego problemy z władzami były związane z działalnością rodziców, a w szczególności matki, która będąc księgową rozliczała zeznania podatkowe różnych osób, w tym znanych biznesmenów. Cudzoziemiec podał, że w dniu 17 maja 2003 r. podczas jazdy samochodem został wraz z dwójką przyjaciół zatrzymany przez milicję w [...]. Podczas zatrzymania został pobity i znęcano się nad nim psychicznie do tego stopnia, że został zabrany przez karetkę pogotowia. Wyraził przekonanie, że w ten sposób chciano doprowadzić go do popełnienia samobójstwa. Stawiano mu zarzuty posiadania narkotyków i poprzez stosowanie przemocy fizycznej dążono do zmuszenia do przyznania się do czynów, których nie popełnił, a mianowicie napadu na stację benzynową, zabójstwa i rozboju z bronią w ręku. Wniósł skargę do prokuratury która w dniu 3 listopada 2003 r. wszczęła postępowanie w tej sprawie, lecz zdaniem Strony nie zakończyło się ono ustaleniem winnych, gdyż uznano, że działania milicji były zgodne z prawem. Wnioskodawca stwierdził, że w 2004 r. wniósł skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przeciwko władzom ukraińskim. Rada podzieliła opinię organu I instancji, że należy uznać za udowodnione, że Cudzoziemiec miał problemy z milicją regionu swojego zamieszkania i padł ofiarą nadużyć i przemocy. Jednak pozostaje bezspornym fakt, że Cudzoziemiec zwracał się do władz o ochronę i ją otrzymywał, o czym świadczy fakt przeprowadzenia śledztwa prokuratorskiego wobec sprawców jego pobicia i maltretowania, jak też wytoczenie im sprawy sądowej oraz zaoferowanie ochrony przez miejscową prokuraturę. Rada po ponownej analizie materiału dowodowego w niniejszej sprawie i odniesieniu się do okoliczności podanych w pierwszym i obecnym wniosku stwierdziła, że są one całkowicie tożsame. Ponadto jej zdaniem Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał wyczerpującego porównania motywów i okoliczności podanych przez wnioskodawcę w obu wnioskach o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i wyciągnął trafny wiosek, że zachodzi tożsamość stanu faktycznego i stanu prawnego zaś okoliczności podniesione w drugim wniosku były już wyczerpująco i wnikliwie badane przez obydwa organy w trakcie przeprowadzonych przez nie postępowań o nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy. Rada włączyła do sprawy przedstawioną przez Stronę roboczą wersję w języku angielskim wyroku w sprawie nr 1727/04 z dnia 24 czerwca 2010 r. wydanego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Po analizie treści tegoż wyroku odnotowała, iż stwierdza on, że w przypadku O. Z. doszło do dwukrotnego naruszenia art. 3 Konwencji (zakaz tortur i nieludzkiego lub poniżającego traktowania) oraz art. 5 ust 1c (aresztowanie w celu postawienia przed właściwym organem) oraz art. 5 ust 3 (niezwłoczne postawienie przed sędzią). Ponadto orzeczenie przyznaje Wnioskodawcy zadośćuczynienie w wysokości 10 tys. euro za poniesione straty moralne i cierpienia fizyczne (które mają wypłacić władze [...]), zamiast żadnych 30 tys. euro. Rada stwierdziła, że podstawą do wydania niniejszego orzeczenia był stan faktyczny, który Cudzoziemiec przedstawił w obu wnioskach o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie powyższej analizy Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że uznanie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka zasadności skargi O. Z., opartej na tym samym stanie faktycznym co przywołany w dwóch kolejnych wnioskach o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, nie może być traktowane jako nowa okoliczność w sprawie skutkująca uchyleniem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i ponownym rozpatrywaniem sprawy co do jej istoty. Obydwa organy uznały za udowodniony fakt, iż Cudzoziemiec miał problemy z lokalnymi władzami, w tym z miejscową milicją, jak też to, że padł ofiarą przemocy fizycznej. Jednak bezspornym pozostaje fakt, że zwracał, się do władz swego kraju i otrzymał ochronę ze strony właściwych organów państwa. Jednocześnie oba organy stwierdziły, że przedstawione przez Stronę wydarzenia nie mogą być uznane za przesłanki konwencyjne uzasadniające objęcie go jedną z form ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto zdaniem Rady uznanie dopuszczalności i zasadności skargi Cudzoziemca przeciwko państwu ukraińskiemu, należy uznać za danie mu satysfakcji moralnej, prawnej i finansowej, co stanowi logiczne zamknięcie sprawy. Ponadto Rada do Spraw Uchodźców nie uznała aby wskazane orzeczenie ETSCz należało traktować jako przesłankę do zmiany decyzji w spawie umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko, że Cudzoziemiec w kolejnym wniosku powołał te same okoliczności, które już były przedmiotem oceny organów orzekających. Ponadto wskazała, że zgodnie z art. 32 ust 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w państwach członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Podkreślono, że ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., Nr 70, poz. 416), która weszła w życie w dniu 29 maja 2008 r., na podstawie art. 40 ust 1 nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wydania decyzji o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek zaś jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach. W takiej sytuacji rola i obowiązek organu orzekającego sprowadza się wyłącznie do zbadania podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Odnosząc się do podniesionego stwierdzenia i zarazem zarzutu, że drugi wniosek Strony nie może być traktowany jako tożsamy z pierwotnym, gdyż zmienił się stan prawny z powodu nowelizacji ustawy i wprowadzenia do niej dwóch nowych instrumentów w postaci ochrony uzupełniającej i nowej przesłanki dotyczącej udzielania zgody na pobyt tolerowany. Rada uznała, iż jest on bezzasadny gdyż nowelizacja ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o ochronie nie nałożyła obowiązku badania, czy sprawa osoby, której sprawa została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, spełnia warunki do udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, o ile organ nie orzeka o odmowie nadania statusu uchodźcy. Zatem nie można się zgodzić z twierdzeniem Skarżącego, że organ I instancji uznając jego drugi wniosek za niedopuszczalny i umarzając postępowanie pozbawił jego i jego rodzinę możliwości rozważenia sprawy w świetle przesłanek warunkujących udzielenie ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany. Rada stwierdziła również, że nie uznaje za zasadny zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 97 ust 1 pkt 1a ustawy z powodu nieuwzględnienia nowej przesłanki, jaką jest życie rodzinne. Uznała bowiem za błędną interpretację tego przepisu przedstawioną przez Skarżącego, który uważa, że ochrona życia rodzinnego stanowi samą w sobie wartość chronioną i zarazem przesłankę do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skoro organy obu instancji uznały, że Wnioskodawca nie udowodnił ryzyka narażenia się w przypadku powrotu na [...] (szczególnie w świetle uznania jego skargi przez ETSCz) na realne i zindywidualizowane zagrożenie swego życia i zdrowia, jak również i jego rodziny w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, to oznacza, to że może bezpiecznie powrócić do kraju pochodzenia z żoną synem oraz dwoma urodzonymi w Polsce córkami. Rada nie uznała też, aby wydalenie Wnioskodawcy wraz z rodziną do kraju jego pochodzenia stanowiło naruszenie art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i w jakikolwiek sposób naruszano jego życie rodzinne, ponieważ organy obu instancji wydały wobec obojga małżonków tożsame decyzje. Rada nie uznała za trafny także zarzutu, że organ I instancji badając drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie dokonał analizy sytuacji na [...] pod kątem potencjalnych zagrożeń. Sytuacja w kraju pochodzenia jest – zgodnie z wytycznymi UNHCR – traktowana jako element oceny wiarygodności deklaracji składanych przez Wnioskodawcę i jest dokonywana w sytuacji, gdy wniosek jest rozpatrywany co do istoty. W przypadku Cudzoziemca było to niemożliwe ze względu na przedstawienie przez niego kolejnego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy opartego na tym samym stanie faktycznym. Organ odwoławczy nie uznał, też za zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 77 oraz art. 80 w kontekście niezbadania, czy Skarżący spełnia ustawowe przesłanki do objęcia go ochroną uzupełniającą lub udzieleniem zgody na pobyt tolerowany. Uznanie przez obydwa organy, że wniosek jest niedopuszczalny, wyklucza możliwość rozpoznania sprawy co do jej istoty. Także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. uznano za bezzasadny. Cudzoziemiec składając kolejny wniosek w swojej sprawie 29 marca 2010 r. nie przedstawił żadnych nowych dokumentów i dowodów. Odpowiadając na pytania kwestionariusza ograniczył się do podania informacji zawartych w pierwszym wniosku, które były już przedmiotem uprzedniego badania przez obydwa organy. Ponadto strona została poinformowana przez Radę w dniu 29 października 2010 r. o art. 10 k.p.a. (co potwierdziła swoim podpisem w dniu 17 listopada 2010 r.), lecz nie wykazała zainteresowania zapoznaniem się z aktami i wypowiedzeniem się na temat materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł Cudzoziemiec zarzucając jej: 1). Naruszenie prawa materialnego, tj: - art. 40 ust 1 oraz art. 40 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie wniosku za niedopuszczalny mimo, że nastąpiła zmiana przepisów dotycząca udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium Polski. - art. 15 oraz art. 97 ust 1 pkt 1 i 1a ustawy poprzez nierozważnie przesłanek udzielania ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i znowelizowanych przesłanek zgody na pobyt tolerowany; 2). Istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i niezapełnienie dostępu do nowych form ochrony międzynarodowej, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, a także nieuwzględnienie aktualnej na dzień wydania decyzji sytuacji w kraju pochodzenia, art. 15 k.p.a. poprzez niezapewnienie dwuinstancyjności postępowania. Podnosząc powyższe zarzuty skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2011 r. i utrzymanej w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił m.in., że w trakcie postępowań toczących się na podstawie ustawy o ochronie w brzmieniu sprzed 18 marca 2008 r. nie została zbadana kwestia udzielenia mu ochrony uzupełniającej oraz nowych przesłanek udzielania zgody na pobyt tolerowany. Dlatego też umorzenie postępowania jest nieprawidłowe i stanowi naruszenie prawa. Stosowanie przepisu art. 40 nie może przecież przeprowadzić do naruszenia przez organy administracji innych przepisów tj. zarówno prawa krajowego jak i umów międzynarodowych, w tym zwłaszcza Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W ocenie skarżącego organ administracji publicznej był więc zobowiązany do zbadania czy w sprawie nie mają zastosowania przepisy regulujące udzielenie ochrony uzupełniającej bądź też zgody na pobyt tolerowany. W ocenie autora skargi organ I instancji ograniczył się jedynie do wykazania, iż w kolejnym wniosku Cudzoziemiec przywołał te same powody, które deklarował już poprzednio, odniósł się zatem tylko do podstaw faktycznych wniosku (stanu faktycznego). Zdaniem skarżącego gdyby przyjąć optykę organu I instancji, to oznaczałoby to zignorowanie istnienia nowych form ochrony cudzoziemców, nieznanych ustawie w dniu rozpatrzenia pierwszego z wniosków. Poza tym w niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność, syn ma 10 lat. Uczęszcza do polskiej szkoły. Nie zna języka [...], alfabetu [...]. Powrót do kraju pochodzenia byłyby dla niego szokiem. Zaś zgodnie z prawem krajowym, nie wydala się z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemca, jeżeli zachodzą przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, czyli m.in. jeżeli wydalenie cudzoziemca naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw Człowieka i podstawowych wolności, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Oprócz tego organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego mającego na celu zbadanie aktualnej na dzień wydania decyzji sytuacji w kraju pochodzenia – Ukrainie, tj. nie ustaliły, czy realizacja decyzji o nakazie opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie narazi na ryzyko doznania powyższej krzywdy oraz nie będzie stanowić zagrożenia dla praw zagwarantowanych w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Ponadto, przepis art. 15 k.p.a. gwarantuje dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Rada do Spraw Uchodźców oceniając wniosek o nadanie statusu uchodźcy ograniczyła się do stwierdzenia, że "decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest zgodna z prawem, została wydana po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego". Tym samym postępowanie odwoławcze przeprowadzone w taki sposób nie zapewnia stronie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rada do Spraw Uchodźców powinna bowiem samodzielnie ocenić całość materiału dowodowego w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania, zauważyć należy że przy rozpoznawaniu sprawy organy te obowiązane są z urzędu ustalić czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie bowiem do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Natomiast zgodnie z art. 40 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 189 z 2009 r. poz. 1472 tekst jedn.), jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania właśnie z powodu niedopuszczalności wniosku. Z kolei stosownie do art. 40 ust 2 w/w ustawy wniosek jest niedopuszczalny jeżeli: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim, 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach, 3) małżonek który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu złożył odrębny wniosek podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek, Z akt sprawy wynika, iż w przypadku skarżącego rozważenia wymagała jedynie sytuacja wskazana w pkt 2 w/w przepisu. W toku postępowania administracyjnego toczącego się przed organami obu instancji okazało się bowiem, że skarżący złożył ponowny wniosek o nadanie statusu uchodźcy oparty na tych samych podstawach co wniosek poprzedni. Ten poprzedni wniosek zainicjował postępowanie które zakończyło się wydaniem decyzji (w obu instancjach) niekorzystnych dla cudzoziemca. Mało tego decyzje te były przedmiotem kontroli zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sprawa o sygn. akt V SA/Wa 2724/08) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa o sygn. akt II OSK 1822/09). Kontrola ta wykazała, iż rozstrzygnięcia organów były prawidłowe. Zatem powtórzenie przez skarżącego na uzasadnienie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy tych wszystkich okoliczności które były już przedmiotem rozważań i oceny we wcześniejszym postępowaniu spotkało się z uzasadnioną reakcją w postaci umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 40 ust 1 i ust 2 pkt 2 ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z treścią art. 32 ust 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. W przedmiotowej sprawie sytuacja o której wyżej mowa nie miała miejsca, zatem uznać należy, iż organ słusznie zastosował się do regulacji określonej w art. 40 ust 1 ustawy tzn. wydał decyzją o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W ocenie Sądu nie są zasadne zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Sprawa została bowiem poddana analizie w stopniu wystarczającym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że złożenie kolejnego wniosku opartego na tych samych podstawach musi prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy tylko dlatego, że w międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów obowiązującego prawa. Zgodnie z treścią art. 48 ust 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcowi ochrony w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie w imieniu której wnioskodawca występuje odmawia się nadania statusu uchodźcy w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn o których mowa w art. 15 jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20 albo zgody na pobyt tolerowany. Zatem w pełni uzasadnione było uznanie przez organ, iż wobec braku rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy (umorzono przecież postępowanie) nie było żadnych podstaw do rozstrzygnięcia w zakresie ochrony uzupełniającej czy w przedmiocie pobytu tolerowanego. Z racji złożenia kolejnego wniosku opartego na tych samych podstawach nie musi więc dojść do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia nawet wówczas kiedy miała miejsce zmiana prawa. W sytuacji takiej nadal mamy bowiem do czynienia z tożsamością: - strony, - okoliczności faktycznych, - i zgłoszonych przez stronę żądań, Nie można nadto uznać, że organ pozbawia stronę prawa do merytorycznego rozpoznawania nowej sprawy, bowiem sprawa jest nowa w rozumieniu k.p.a. tylko wtedy kiedy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej. Podstawą wyroku Sądu jest art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło