V SA/Wa 615/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-10

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP może zostać uchylona na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy wjazd cudzoziemca nastąpił w okresie obowiązywania zakazu wjazdu i stanowił naruszenie prawa, mimo istnienia przesłanek w postaci słusznego interesu strony (np. zamiar zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Polski)?
Ratio decidendi
Decyzja o wydaleniu cudzoziemca, będąca skutkiem naruszenia przepisów prawa (wjazd w okresie zakazu), ma charakter związany i nie może zostać uchylona na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym słuszny interes strony, ponieważ uchylenie takiej decyzji prowadziłoby do naruszenia porządku prawnego i sankcjonowania stanu niezgodnego z prawem. "Słuszny interes" w rozumieniu art. 154 K.p.a. nie może naruszać obowiązującego prawa.
Stan faktyczny
Skarżący, V. Z., obywatel innego państwa, został zobowiązany do opuszczenia terytorium RP i wpisany do wykazu osób, których pobyt jest niepożądany. Mimo zakazu wjazdu, ponownie wjechał do Polski na podstawie wizy Schengen, pod zmienionym nazwiskiem. Wojewoda wydał decyzję o wydaleniu cudzoziemca. Wniosek o uchylenie tej decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a., oparty na zamiarze zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką polską i podjęcia pracy, został odrzucony przez Wojewodę, a następnie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Skarżący zaskarżył decyzję Szefa Urzędu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego (art. 8 EKPC).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi V. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o wydaleniu z terytorium RP. oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez V. Z. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2011r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2011r. orzekającą o odmowie uchylenia w trybie art. 154 § 1 Kpa ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2010r. o wydaleniu Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] stycznia 2010r. Komendant Placówki Straży Granicznej w M. wydał decyzję Nr [...] o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela [...] V. Z. W konsekwencji powyższej decyzji - która została wykonana - dane cudzoziemca zostały wpisane do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany z terminem obowiązywania wpisu - do dnia [...] stycznia 2011r. Mimo zakazu wjazdu, w dniu 10 października 2010r. cudzoziemiec ponownie wjechał do Polski z terytorium R. jako V. Z. na podstawie wizy Schengen wydanej przez konsula [...] w L. W związku z powyższym w dniu [...] listopada 2010r. Wojewoda [...] wydał decyzję orzekającą o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r. Nr 234 poz. 1694 z późn. zm.). V. Z. nie odwołał się od tej decyzji, natomiast w dniu [...] lutego 2011r. pełnomocnik cudzoziemca T. K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie tego ostatecznego rozstrzygnięcia w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powyższego wniosku powołano się na interes społeczny i słuszny interes Strony, przejawiający się m. in. w zamiarze zawarcia przez Cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelką polską i podjęcia w naszym kraju pracy. Organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia powyższego wniosku decyzją z [...] marca 2011r., od której w ustawowym terminie pełnomocnik T. K. wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2011r. utrzymał w mocy zaskarżoną przez pełnomocnika decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że aby decyzja ostateczna mogła zostać wzruszona na podstawie art. 154 § 1 Kpa musi wystąpić w sprawie przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Zdaniem organu prowadzącego postępowanie uchylenie decyzji Wojewody [...] o wydaleniu V. Z. z naszego kraju nie można uznać za słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 Kpa. Ponadto Szef Urzędu podkreślił, że poprzez wjazd i pobyt na terytorium Polski w okresie obowiązującego cudzoziemca zakazu wjazdu naruszył on przepisy prawne, wyczerpując tym samym dyspozycję art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach nakazującą jego wydalenie z naszego kraju. Uchylenie zatem tej decyzji, jak podał organ odwoławczy stanowiłoby naruszenie prawa i byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Decyzja ta stanowi decyzję związaną, albowiem organ pierwszej instancji nie mógł wydać innej decyzji po stwierdzeniu bez żadnych wątpliwości, iż wjazd cudzoziemca do naszego kraju w dniu [...] października 2010r. nastąpił w okresie obowiązującego zakazu wjazdu dla cudzoziemca. Na powyższą decyzję cudzoziemiec reprezentowany przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucając przy tym: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. oraz - naruszenie prawa materialnego, to jest art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że przy rozstrzyganiu spraw dotyczących pobytu cudzoziemca na terytorium RP należy uwzględnić przepisy konwencji i umów międzynarodowych ratyfikowanych przez stronę polską, obejmujących ochronę ich praw. Zdaniem autora skargi w prowadzonym przez organ postępowaniu zabrakło rzetelnej analizy i oceny sytuacji osobistej skarżącego w kontekście łączących go z Polską więzi rodzinnych, choćby nieformalnych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Wskazać należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 154 K.p.a. taka decyzja może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika pogląd, że wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. może dotyczyć jedynie takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Uchylenie lub zmiana decyzji w tym trybie może więc nastąpić jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialno-prawnym zawrze pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Uwzględnienie zatem interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony (por. NSA w wyroku z 9 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1746/04, z 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1434/97, z 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1459/97). W przedmiotowej sprawie decyzja o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była skutkiem nielegalnego przebywania skarżącego na terytorium RP (zakaz wjazdu z terminem obowiązywania do [...] stycznia 2011r.) i niezgodnego z prawem przekroczenia granicy (w dniu [...] października 2010r. pod zmienionym imieniem i nazwiskiem) została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto wskazać należy, że art. 154 k.p.a. jest przepisem procesowym. Nie może zatem stanowić podstawy materialno-prawnej do przyznania stronie konkretnych uprawnień, a w tym przypadku prowadzić do legalizacji pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej po uchyleniu ostatecznej decyzji i wykreśleniu jego danych z wykazu osób, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany. Przepis art. 154 k.p.a. daje podstawę jedynie do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdy zachodzą ku temu przesłanki wymienione w tym przepisie, a które nie prowadzą do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zatem uznać należy, że powoływanie się przez skarżącego na to, że słuszny interes strony (chęć zawarcia przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelką polską i podjęcia w naszym kraju pracy) przemawia za uchyleniem decyzji, jest w przedmiotowej sprawie bezcelowe, albowiem nawet gdyby słuszny interes strony przemawiał za uchyleniem decyzji o wydaleniu to i tak nie jest możliwe uchylenie takiej decyzji, gdyż "interes słuszny" to taki interes, który nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). W przeciwnym wypadku doszłoby do podważenia zasady praworządności rozumianej chociażby dosłownie jako postępowanie zgodne z obowiązującymi przepisami. Ewentualne uchylenie decyzji o wydaleniu w trybie art. 154 k.p.a. prowadziłoby w istocie do powrotu do stanu niezgodnego z prawem, bowiem wjazd do Polski, pomimo terminu obowiązywania zakazu wjazdu skarżącego, na podstawie wizy Schengen wydanej przez konsula [...] w L. na zmienione dane osobowe - w dniu zatrzymania nie uprawniała go do wjazdu na terytorium Polski. W świetle powyższego podkreślić trzeba, że decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2010r. o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP jest decyzją związaną, co jednoznacznie wynika z art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i co prawidłowo wywiedziono w zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach bezcelowo byłoby analizowanie przez organy administracji, czy za uchyleniem lub zmianą tejże decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, bowiem nawet gdyby ustalono, że ww. przesłanki mają miejsce, to zmiana lub uchylenie tej decyzji spowodowałaby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, co stanowiłoby w tym przypadku wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7, 10, 77 §1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rzetelnej analizy i oceny sytuacji skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w kontekście łączących go z Polską więzi rodzinnych w świetle art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), a mających wykazać jego interes w uchyleniu decyzji Wojewody [...]. Autor skargi wskazuje na fakt zamiaru zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącego z obywatelką polską, co jego zdaniem prowadzi do takich relacji, które stanowią wartość chronioną ze względu na życie rodzinne. Odnosząc się do tych argumentów pełnomocnika skarżącego Sąd podkreśla, że rozważenie wskazanych okoliczności ze względu na charakter decyzji o wydaleniu skarżącego byłoby bowiem bezcelowe. Na marginesie wskazać należy, że chęć zawarcia przez cudzoziemca związku małżeńskiego z obywatelką polską może być również zrealizowana na U. Wówczas zbyteczne stanie się postępowanie toczące się w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło