V SA/Wa 615/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Asesor WSA Bożena Dąbkowska – Mastalerek (spr.), , Protokolant st. spec. Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi H. R. oraz S. R. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 23 lutego 2023 r. nr BDF1.4800.132.2022 w przedmiocie naruszenia dyscypliny finansów publicznych oddala skargę Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych po rozpoznaniu na rozprawie 23 lutego 2023 r. utrzymała w mocy orzeczenie Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw administracji publicznej z 4 października 2022 r. w sprawie o sygn. akt BM-ZKR-361-1-149/2020. Decyzją tą Międzyresortowa Komisja uznała: 1.H. R. - pełniącą - w dacie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję członka zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], odpowiedzialną za naruszenie 26 września 2018 r. dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, polegające na niedokonaniu w terminie tj. od 12 do 25 września 2018 r. zwrotu środków w kwocie 561 092,13 zł, powiększonych o należne odsetki, przekazanych ze środków publicznych, z udziałem środków unijnych, na realizację projektu pn. "[...]", na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] października 2013 r., zawartej pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości a [...] sp. z o.o., po wydaniu 24 sierpnia 2018 r. ostatecznej decyzji, znak: DIR-IXa.7343.43.2018.LN.3, co nastąpiło z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych; 2. S. R. - pełniącego w dacie zarzucanego naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcję członka zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], odpowiedzialnego za naruszenie 26 września 2018 r. dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., polegającego na niedokonaniu w terminie tj. od 12 do 25 września 2018 r. zwrotu środków w kwocie 561092,13 zł, powiększonych o należne odsetki, przekazanych ze środków publicznych, z udziałem środków unijnych, na realizację projektu pn. "[...]", na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] z [...] października 2013 r., zawartej pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości a [...] sp. z o.o., po wydaniu 24 sierpnia 2018 r. ostatecznej decyzji, znak: DIR-IXa.7343.43.2018.LN.3, co nastąpiło z naruszeniem art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. oraz wymierzyła, każdemu z obwinionych karę pieniężną w wysokości po 3 731,13 zł i obciążyła każdego z osobna kosztami postępowania na rzecz Skarbu Państwa w wysokości po 443,46 zł.  W dniu [...] października 2013 r. została zawarta umowa nr [...] pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, a [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "Beneficjent" lub "Spółka"), na dofinansowanie realizacji projektu pn. "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Kwota maksymalnego dofinansowania wynosiła 953 336,50 zł. Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2014 r. i zakończył w dniu 31 grudnia 2015 r. W toku realizacji projektu wypłacono Beneficjentowi zaliczkę w wysokości 476 689,50 zł. w dniach 14 i 26 listopada 2013 r. W dniu 8 stycznia 2014 r. Beneficjent dokonał zwrotu dotacji celowej niewykorzystanej w 2013 r. w kwocie 71 503,43 zł. W dniach 27 maja i 2 czerwca 2015 r. wypłacono Beneficjentowi dofinansowanie w formie refundacji w łącznej kwocie 155 864,35 zł. Po zakończeniu realizacji projektu Regionalna Instytucja Finansująca przeprowadziła kontrolę trwałości projektu. Opinię przedstawił też ekspert zewnętrzny z dziedziny informatyki. Zgodnie z zapisami Biznes Planu, w ramach projektu miało powstać rozwiązanie dedykowane i wdrożone pod specyficzne potrzeby Beneficjenta i jego partnerów biznesowych. Zaplanowano, że w ramach projektu miało być stworzone, na indywidualne zamówienie Beneficjenta, dedykowane, specjalistyczne oprogramowanie klasy ERP z możliwością wykorzystania elementów [...], realizujące określone funkcjonalności zgodnie z zapisami projektu. W wyniku działań kontrolnych stwierdzono, że Beneficjent nabył istniejące na rynku gotowe i bezpłatne rozwiązanie o nazwie [...], które już w standardowej wersji pozwalało na realizację wszystkich założonych w ramach projektu procesów biznesowych. Tym samym zakwestionowano zasadność, racjonalność i konieczność poniesienia nakładów na stworzenie opisywanych w Biznes Planie funkcjonalności, ponieważ w ramach projektu Beneficjent nabył gotowe rozwiązanie, które już w wersji standardowej (system [...]) wymagało tylko niewielkiej parametryzacji pod konkretną sytuację występującą w firmie. Zgodnie z § 3 umowy - Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, z należytą starannością, zgodnie z umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie. Celem projektu była implementacja nowego B2B, pozwalająca na znaczące usprawnienie czterech procesów biznesowych zachodzących pomiędzy Beneficjentem a jego partnerami biznesowymi. We wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik do umowy, Beneficjent określił także katalog wskaźników produktu i rezultatu, które miały zostać osiągnięte w wyniku realizowanego projektu. Na podstawie wniosku o płatność nr [...] PARP dokonała na rzecz Beneficjenta wypłaty dofinansowania w formie zaliczki w kwocie 476 689,50 zł. Wypłaty ww. kwoty dokonano w dniach 14 i 26 listopada 2013 r. W dniu 8 stycznia 2014 r. Beneficjent dokonał zwrotu dotacji celowej niewykorzystanej w 2013 r., w kwocie 71 503,43 zł na rachunek bankowy PARP. Na podstawie wniosku o płatność nr [...] PARP dokonała na rzecz Beneficjenta wypłaty dofinansowania w formie refundacji w kwocie 155 864,35 zł. Wypłaty ww. kwoty dokonano w dniach 27 maja i 2 czerwca 2015 r. W związku z nieprawidłowościami w projekcie, pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Zawiadamiający (PARP) wypowiedział umowę ze skutkiem natychmiastowym i wezwał Beneficjenta do zwrotu kwoty wypłaconego dofinansowania w wysokości 561 092,13 zł. Wobec braku zwrotu środków, PARP wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem w dniu 30 stycznia 2018 r. decyzji administracyjnej nr DK/8/2018, znak: DK.512.14.089.13.2017.6.17JK 1(626/18) określającej obowiązek zwrotu przez Beneficjenta dofinansowania w kwocie 561 092,13 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W decyzji stwierdzono, że Beneficjent nie osiągnął celu projektu, nie zrealizował obligatoryjnych wskaźników produktu i rezultatu, co wskazuje że otrzymane dofinansowanie zostało wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych). Ponadto Beneficjent naruszył postanowienia wiążącej go umowy o dofinansowanie, co w konsekwencji oznacza, że naruszone zostały procedury, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Beneficjent odwołał się od powyższej decyzji administracyjnej PARP. Minister Inwestycji i Rozwoju w dniu 24 sierpnia 2018 r. wydał decyzję, znak: DIR- IXa.7343.43.2018.LN,3, w której utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju była ostateczna. Została ona doręczona Beneficjentowi w dniu 11 września 2018 r. W dniach od 12 do 25 września 2018 r. Beneficjent był zobowiązany do zwrotu środków określonych ww. decyzji administracyjnej, czego nie uczynił. Dniem naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., jest zatem 26 września 2018 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2020 r. oraz postanowieniem 17 kwietnia 2020 r. Rzecznik wszczął wobec Obwinionego oraz Obwinionej, pełniących w czasie popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych funkcje członka zarządu Spółki, tj. wobec osób uprawnionych w czasie popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych do reprezentowania Beneficjenta, postępowanie wyjaśniające w sprawie podejrzenia naruszenia dyscypliny finansów publicznych określonego w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. Na podstawie danych z rejestru przedsiębiorców KRS ustalono, że w dniu 26 września 2018 r. (tj. w dniu następującym po dniu, w którym zgodnie z decyzją administracyjną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 24 sierpnia 2018 r. znak: DIR- IXa.7343.43.2018.LN.3, w której otrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, środki należne PARP powinny zostać zwrócone w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, tj. do dnia 25 września 2018 r., Beneficjent winien był dokonać zwrotu środków dofinansowania) uprawnionymi do reprezentowania Beneficjenta byli Obwinieni - jako członkowie zarządu Spółki. Obwiniony był wpisany do KRS w dniu [...]stycznia 2003 r., a Obwiniona była wpisana w dniu [...]stycznia 2013 r. Byli oni w dacie zarzucanego naruszenia, a w przypadku Obwinionego również w dacie zawarcia umowy z PARP, uprawnieni do działania w imieniu Spółki. Stosownie do postanowień art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Natomiast zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p., środki należne PARP powinny zostać zwrócone w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W niniejszej sprawie Beneficjent nie dokonał zwrotu środków w terminie 14 dni od uzyskania przez decyzję z dnia 24 stycznia 2017 r. waloru decyzji ostatecznej, i w kwocie wskazanej w tej decyzji. Z materiału dowodowego nie wynika, aby Obwinieni podejmowali odpowiednie działania mające na celu wykonanie decyzji PARP wobec Spółki, tj. zwrócenie środków. Materiał dowodowy wskazuje, że Obwinieni nie przejawiali należytego zainteresowania zwrotem należnych środków, a ich postawa w tym zakresie była bierna - także już po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu administracyjnego nie wykazywali oni działań w celu wykonania decyzji nakazującej zwrot środków. Rzecznik stwierdził, że Obwinieni nie złożyli wyjaśnień w toku postępowania wyjaśniającego, a Obrońca złożył wnioski dowodowe, które zostały oddalone. W dodatkowym terminie na złożenie wyjaśnień na piśmie nie wpłynęły żadne wyjaśnienia. Obwiniony pismem z 3.10.2022 r. wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary dla niego i jego małżonki w formie kary finansowej. Oświadczył, że jednym źródłem utrzymania jest emerytura. Nie posiadają żadnego innego źródła dochodów. Przesłał sprawozdanie finansowe firmy [...] z roku 2021. Obwiniony załączył postanowienie NSA z 16 września 2020 r. I GZ 222/20 oddalające zażalenie na odrzucenie skargi na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju znak: DIR-IXa.7343.43.2018.LN.3 z dnia 24 sierpnia 2018 r. Obwiniony stawił się na rozprawę 4.10.2022 r., złożył wyjaśnienia w postępowaniu przed [...]. W decyzji z 4 października 2022 r., [...] wskazała, że beneficjentem środków publicznych była osoba prawna - spółka, a zgodnie z art. 201 § 1 ustawy - Kodeks spółek handlowych, zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Obwinieni pełnili funkcję członków zarządu ww. Spółki, i byli uprawnieni do jej reprezentacji w okresie relewantnym dla przypisania odpowiedzialności za czyn będący przedmiotem niniejszego postępowania. Członkowie zarządu spółki są podmiotowo zdolni do ponoszenia odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.o.n.d.f.p. podlegają, z zastrzeżeniem art. 4a, osoby wykonujące w imieniu podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, czynności związane z wykorzystaniem tych środków lub dysponowaniem tymi środkami. [...] uznała, iż obwinieni podlegają odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z art. 4a pkt 3 u.o.n.d.f.p., odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonej w art. 13 u.o.n.d.f.p. podlegają osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki. Stosownie do brzmienia art. 19 ust. 1 i 2 u.o.n.d.f.p. odpowiedzialność ponosi osoba, która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych określony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Obwinionym zostało przypisane popełnienie czynu z art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. Art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. stanowi, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Art. 207 ust. 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1)wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2)wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Warunkiem przypisania winy jest niedołożenie staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie ww. obowiązku. Nie można ponosić odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, na którego zaistnienie nie ma się wpływu. Nałożone na dysponentów środków publicznych powinności nie mogą wymagać zachowań niemożliwych do spełnienia, w szczególności nie powinny generować konfliktów wynikających z wyboru, który z obowiązków, wzajemnie sprzecznych, nałożonych przepisami prawa spełnić. W przypadku niewypłacalności obowiązki zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje ustawa - Prawo upadłościowe. Według wyjaśnień Obwinionego, Spółka nie posiadała majątku wystarczającego na pokrycie zobowiązań, konto bankowe zostało zajęte przez organ egzekucyjny. Obwinieni, pomimo zaprzestania wykonywania zobowiązań przez Spółkę nie podjęli odpowiednich działań przewidzianych prawem upadłościowym. W sprawie brak jest informacji na temat działań zgodnych z prawem upadłościowym, świadczących o dochowaniu należytej staranności wymaganej od osoby pełniącej funkcje menedżerskie. Datę popełnienia zarzucanego czynu ustalono na podstawie art. 207 u.f.p. Decyzja Ministra z dnia 24 sierpnia 2018 r., określająca kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu środków, została doręczona beneficjentowi w dniu 11 września 2018 r. W konsekwencji, w świetle art. 207 ust. 1 u.f.p. środki należne PARP powinny zostać zwrócone w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, tj. do dnia 25 września 2018 r. Tym samym, za datę naruszenia dyscypliny finansów publicznych należy uznać dzień 26 września 2018 r. Zaniechanie zwrotu dofinansowania w terminie przewidzianym w decyzji administracyjnej wskazuje na naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. Kwota będąca przedmiotem naruszenia dyscypliny finansów publicznych, tj. 561 092,13 zł przekracza wartość określoną w art. 26 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 3 u.o.n.d.f.p. W ocenie [...] w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę Obwinionych. Na winę Obwinionych wpływa niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach z jednoczesnym przewidywaniem możliwości popełnienia czynu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Niezachowanie wymaganej ostrożności zachodzi gdy możliwość popełnienia naruszenia dyscypliny finansów publicznych Obwiniony przewidywał albo mógł przewidzieć. Niezachowaniem wymaganej w danych okolicznościach ostrożności, będącej warunkiem przypisania winy za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, było w niniejszej sprawie niedokonanie w terminie oraz w należytej wysokości zwrotu nienależnie pobranych środków, przy zaniechaniu skutecznych działań w celu ogłoszenia upadłości kierowanej przez siebie spółki w odpowiednim terminie. Uwzględniając zawodowy charakter działalności członków organu zarządzającego, zachowanie należytej staranności jest wymagane przy sprawowaniu funkcji, jak i przy jej obejmowaniu. Zasadą w spółce z o.o. jest równość praw i obowiązków członków zarządu. Przyznanie jednemu z nich funkcji prezesa, powoduje, że uzyskuje on szczególną pozycję, ale nie w zakresie przysługujących mu praw czy obowiązków, a jedynie z punktu widzenia jego wewnętrznych kompetencji organizacyjnych. Wszyscy członkowie zarządu mają równe prawo do prowadzenia spraw spółki, a także reprezentowania. Ewentualny wewnętrzny podział kompetencji między członkami zarządu spółki, w którym każdy z członków zarządu odpowiada za konkretne sprawy nie wynika z materiału dowodowego. Brak jest okoliczności przemawiających za zróżnicowaniem odpowiedzialności Obwinionych. Spółka zaprzestała wypełniać zobowiązania, jak również nie przeprowadziła działań restrukturyzacyjnych, co świadczy o braku zachowania należytej staranności przez osobę obowiązaną do prowadzenia spraw spółki. Wina w odniesieniu do naruszenia, o którym mowa w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. wymaga m.in. zbadania sytuacji majątkowo-finansowej Beneficjenta. Gdyby sytuacja majątkowo-finansowa nie pozwalała na terminowy zwrot to czy obwinieni wykazywali się aktywnością, zmierzającą do poprawy tej sytuacji. Dopiero po zbadaniu tych okoliczności można wskazać, czy Obwinieni wykazywali się należytą starannością wymaganą od osób sprawujących funkcje menedżerskie i rozstrzygać o ich winie. [...] stwierdziła, że w brak jest dowodów świadczących o tym, że Obwinieni - w czasie, kiedy doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych - podjęli działania zmierzające do poprawy sytuacji kierowanej przez siebie spółki. Powyższe zdaniem organu przesądza o braku należytej staranności wymaganej od osoby zajmującej stanowisko kierownicze, co świadczy o ich winie. Stosownie do brzmienia art. 33 ust. 1, ust. 1 a pkt 2, ust. 2-3 u.o.n.d.f.p. organ orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymierza karę według swojego uznania, w granicach określonych w ustawie, uwzględniając stopień szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia dyscypliny finansów publicznych, stopień winy, a także cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które ma osiągnąć w stosunku do ukaranego. Wymierzając karę za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wywołujące skutki finansowe, organ orzekający bierze pod uwagę również relację wysokości skutku finansowego do wysokości kwoty środków publicznych przekazanych do wykorzystania lub dysponowania w roku budżetowym podmiotowi niezaliczanemu do sektora finansów publicznych. Wymierzając karę, organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania, okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki osobiste osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jej doświadczenie zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz zachowanie po naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą. Okoliczność, że organ wymierza karę według swojego uznania nie oznacza dowolności w ramach ustawowego katalogu kar, w tym możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, lecz wydając orzeczenie organ ma obowiązek dokonać wszechstronnej oceny rodzaju i okoliczności naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Uwzględniając, znaczny stopień szkodliwości zarzucanego naruszenia dla finansów publicznych (o czym świadczy wysokość kwoty objętej naruszeniem, będącej znaczącą częścią kwoty stanowiącej "mienie znacznej wartości" w rozumieniu art. 115 § 5 ustawy - Kodeks karny, jak i fakt, że Obwinieni nie podjęli jakichkolwiek działań zmierzających do zapobiegnięcia naruszeniu lub ograniczeniu jego skutków. Komisja postanowiła wymierzyć każdemu z Obwinionych karę pieniężną w wysokości 1-krotności przeciętnego wynagrodzenia, zgodnie z art. 31 ust. 3 u.o.n.d.f.p., mając na uwadze, że ten rodzaj kary spełni cele w zakresie społecznego oddziaływania, zapobiegania i dyscyplinowania w stosunku do Obwinionych. Komisja uwzględniła okoliczności, że zajęcia rachunku bankowego Spółki w postępowaniu egzekucyjnym utrudniło wniesienie opłaty od skargi do sądu administracyjnego oraz sposób realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie. Ponadto Komisja uwzględniła postawę Obwinionych, oraz sytuację osobistą. Mając to na uwadze, Komisja postanowiła wymierzyć Obwinionym karę pieniężną w wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia, a zatem zmniejszonej w stosunku do wniosku Rzecznika, który wnioskował o nałożenie kary pieniężnej na poziomie 1,5 krotności przeciętnego wynagrodzenia, zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 3 uondfp, w przekonaniu, że ten rodzaj kary spełni cele w zakresie społecznego oddziaływania, zapobiegania i dyscyplinowania. Strony wniosły odwołanie oraz zarzuciły naruszenie: 1. art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. poprzez przypisanie Obwinionym czynu, którego nie da się dokonać; 2. art. 25 ust. 2 u.o.n.d.f.p., poprzez brak ustalenia, czy nie toczą się postępowania w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, o czyn stanowiący równocześnie przedmiotowy czyn naruszenia dyscypliny finansów publicznych i nie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia tak ustalonego postępowania; 3. art. 124, art. 80 ust. 1, art. 76, art. 74 ust. 1 i 2 oraz art. 134 u.o.n.d.f.p., poprzez bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w ogóle, co pozbawiło Obwinionych prawa do obrony i bezpodstawne przyjęcie, że Obwinieni popełnili czyn zabroniony, w szczególności, że można im przypisać brak zachowania należytej staranności, podczas gdy złożone wnioski dowodowe wykazywały, że jest inaczej, w szczególności, że wykazywali odpowiednią do sytuacji aktywność Spółki [...] sp. z o.o. w zakresie zaskarżania decyzji PARP, a także odzyskania wynagrodzenia od [...] sp. z o.o., co bezpodstawnie pominięto; 4. art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. oraz art.76 ust. 1 i 4 u.o.n.d.f.p. i art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, poprzez bezprawne uznanie, że Obwinieni ponoszą winę w naruszeniu dyscypliny finansów publicznych wobec braku działań w zakresie prawa upadłościowego, gdy Spółka [...] sp. z o.o. nie miała zdolności upadłościowej; 5. art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., poprzez bezpodstawne uznanie, że Obwinieni ponoszą winę w naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, gdyż Spółka [...] sp. z o.o. nie zwróciła środków publicznych;. Strony zażądały uchylenie orzeczenia w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie orzeczenia w całości i uniewinnienie Obwinionych od zarzucanych im czynów, a także o dopuszczenie wnioskowanych dowodów. W odwołaniu stwierdzono, że Obwinieni nie są zobowiązani do osobistego zwrotu rzeczonych środków, a tak wynika wprost z opisu przypisanego czynu - "niedokonaniu zwrotu". Beneficjentem Projektu była spółka z o. o. - osoba prawna. Brak jest podstaw, aby Obwinieni mieli obowiązek dokonania zwrotu, taki obowiązek miała Spółka. Czynu zatem opisanego Obwinieni nie mogli dokonać, zwłaszcza w dniu 26 września 2018 r. Skoro bowiem czynu mieli dokonać w tej, a nie innej dacie, to wszelkie okoliczności, które prowadziły do i tak błędnego oraz bezpodstawnego wniosku, że ponoszą winę w "niedokonaniu zwrotu" muszą być aktualne właśnie na tę datę. Komisja zaniechała, ustalenia, czy w sprawie nie wszczęto postępowania w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, o czyn stanowiący równocześnie naruszenie dyscypliny finansów publicznych, co ma istotne znaczenie zgodnie z art. 25 ust. 2 u.o.n.d.f.p. Komisja zaniechała całego postępowania dowodowego. Spółka złożyła skargę do sądu administracyjnego i odpowiednie wnioski do PARP, zatem na dzień 26 września 2018 r. wykazywała ponadprzeciętną aktywność. Komisja wiedziałaby o tym, gdyby zapoznała się z materiałami wynikającymi z wniosków dowodowych obrony, czego zaniechała, pozbawiając się tym samym możliwości rzetelnej oceny dowodów, a w efekcie czego dokonała oceny dowolnej i rażąco wręcz nieprawidłowej. Strony wskazały, że odpowiedzialność ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia - 26 września 2018 roku (art. 21 u.o.n.d.f.p.). Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Zatem do przypisania odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych konieczne jest zarówno formalne naruszenie przepisu prawa, jak i udowodnienie winy po stronie konkretnego sprawcy. Decydujące tu dla przypisania Obwinionym odpowiedzialności za przypisany czyn jest udzielenie odpowiedzi czy w dniu przyjętym za datę dokonania czynu Obwiniony miał możliwość postąpienia w sposób wymagany przez normę prawną, tj. dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w decyzji czy też nie. Przypisanie Obwinionemu odpowiedzialności wymagałoby dokonania oceny, że mógł on dokonać zwrotu środków, lecz z przyczyn zawinionych tego nie uczynił. To nie na Obwinionych osobiście leży obowiązek zwrotu. Gdyby rozpatrywać sytuację Spółki zobowiązanej do zwrotu decyzją na dzień 26 września 2018 roku, to należałoby wykazać, że taka możliwość w ogóle istniała. Należało zapoznać się z materiałami postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie by, po pierwsze stwierdzić, z jakich przyczyn Spółka w ogóle została zobowiązana do zwrotu, że wina leżała po stronie wykonawcy projektu, a [...] brała aktywny udział w postępowaniu. Decyzję należało uznać za nieprawidłową, a Spółka nie ponosiła w tym winy, zawierzając wykonanie Projektu profesjonalnemu wykonawcy, który wykonał Projekt nieprawidłowo. Po drugie z akt tegoż postępowania wynika, że Spółka brała aktywny udział w postępowaniu, składając wnioski, zaskarżając negatywne decyzje, wnosząc wreszcie skargę do WSA i to w dacie rzekomo popełnionego z jej winy naruszenia. Po trzecie Komisja ustaliłaby, że Beneficjentem była Spółka [...] Sp. z o.o., ale środki zostały przecież wypłacone nie jej, tylko wykonawcy Projektu. Wobec tego, że wszystko wskazywało na to, że Projekt mógł być wykonany nieprawidłowo, Spółka zażądała zwrotu wypłaconych środków, czego Komisja również nie chciała dostrzec. Zachowanie zatem Spółki i jej Zarządu w dniu 26 września 2018 było racjonalne, Spółka wykorzystywała wszystkie możliwości prawne w zaskarżaniu decyzji, co ostatecznie zakończyło się fiaskiem dwa lata później wobec odmowy zwolnienia Spółki od kosztów sądowych. Spółka, jak wynika z wniosków i przedłożonych dokumentów, miała już zablokowane egzekucją skarbową rachunki, nie miała majątku, nie mogła uiścić żadnych kosztów, a sąd odmawiał od ich zwolnienia i odmawiał przyznania prawa pomocy. Należy to uznać - w sytuacji sporu z jednostką, organem państwowym za niedopuszczalne i bezprawne. Decyzja "ostateczna" nie została poddana kontroli sądowej, nie sposób więc uznawać, że była prawidłowa i zgodna z prawem. Spółka natomiast, w której Obwinieni pełnili funkcję zarządu aktywnie poszukiwała rozwiązania i wyjścia z sytuacji, nie mogąc przecież zwrócić środków z bieżącej działalności, a środki pozyskane w wyniku dofinansowania zapłacono przecież wykonawcy Projektu. Składanie odwołań od decyzji wskazuje, że Spółka nie zachowywała się biernie, a w krytycznej dacie 26 września 2018 r. złożyła skargę do WSA wraz z wnioskiem o wstrzymanie decyzji, co Komisja całkowicie pomija. Spółka też na krytyczną datę nie miała środków by cokolwiek zwrócić a korzystała z prawa do odwołania, którego nieskuteczność - z opisanego pozbawienia prawa do Sądu, okazała się dwa lata później. Nie wiadomo, co - w obliczu egzekucji przedmiotowych środków, Obwinieni mieliby zrobić ponad to, że zaskarżyli decyzję, składali wnioski do PARP i wnioski w postępowaniu egzekucyjnym. Dodać warto, że zawezwano [...] SP. z o.o. do dobrowolnego zwrotu środków, czego spółka ta nie uczyniła, co wykazała obrona. Wskazać też należy, iż właściwy Urząd Skarbowy prowadzi postępowanie egzekucyjne, którym Komisja też nie była zainteresowana. W decyzji z 23 lutego 2023 r. Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych stwierdziła, że odnośnie ustaleń faktycznych oraz rozważań prawnych poczynionych przez [...], w szczególności w zakresie podmiotowej strony zarzucanego czynu, [...] wskazuje, iż podziela co do zasady te ustalenia oraz uznaje za własne. Obwiniony był wpisany do KRS, jako członek zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], w dniu [...]stycznia 2003 r., a Obwiniona -[...]stycznia 2013. Umowę o dofinansowanie nr [...] zawarto [...] października 2013 r., w czasie, w którym oboje odpowiadali za sprawy spółki. Obwinieni pełnili swoje funkcje nieprzerwanie, także w czasie, w którym należało wykonać ostateczną decyzje w sprawie zwrotu środków. Jako członkowie zarządu spółki z o.o. mieli obwiązek dochować odpowiedniej staranności, zarówno na etapie zwrotu przyznanych środków, jak też w trakcie zarządzania Spółką na etapie realizacji projektu i gospodarowania przyznanymi środkami. Rozpoznając odwołanie należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 24 ust. 1 u.o.n.d.f.p., zgodnie z którą, jeżeli w czasie orzekania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia tego naruszenia, stosuje się ustawę nową, z tym że należy stosować ustawę obowiązującą w czasie popełnienia naruszenia, jeżeli jest ona względniejsza dla sprawcy. W rozpatrywanym przypadku stan prawny nie uległ zmianie. W dalszej kolejności należy rozważyć stopień szkodliwości dla finansów publicznych ustalonego i orzeczonego czynu, o którym [...] wypowiedziała się w uzasadnieniu swojego orzeczenia dość lakonicznie. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.o.n.d.f.p. nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy. Według ust. 1a tego przepisu, przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych naruszenia dyscypliny finansów publicznych uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków, sposób i okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia. Organ wskazał, że uszczerbek dla finansów publicznych w wymiarze finansowym, wyrażany przez wartość środków nie zwróconych na rachunek PARP, nie może być uznany za znikomy. Niezwrócona przez Spółkę, kwota 561 092,13 zł jest mieniem o znacznej wartości. Kwota ta została pozyskana na ściśle określony cel (realizację projektu) zdefiniowany w umowie o dofinansowanie, który nie został zrealizowany przez Spółkę zgodnie z umową. Nie zostały osiągnięte umówione cele i efekty rzeczowe projektu, jak też uszczuplone zostały środki publiczne w ww. wysokości. Stopień szkodliwości dla finansów publicznych popełnionych przez Obwinionych czynów jest znaczny, a odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych winna być egzekwowana. Niezasadne jest stanowisko przedstawione , że Obwinionym przypisano czyn, którego nie da się dokonać. Przedmiotową stronę czynu jasno określa przepis art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., który stanowi o niedokonaniu w terminie środków przekazanych w związku z realizacją finansowanego projektu. Oczywiste, jest że w myśl ww. przepisu, braku zwrotu rzeczonych środków dopuszcza się beneficjent programu grantowego, któremu środki przyznano - w tym przypadku Spółka kierowana przez Obwinionych. Natomiast odpowiedzialnym za związane z powyższym naruszenie dyscypliny finansów publicznych są osoby kierujące podmiotem, który przyznanych środków nie zwrócił o czym równie klarownie przesądza zestawienie dyspozycji art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. z przepisem art. 4a pkt 3 u.o.n.d.f.p. Obwinieni nie są i nie byli zobowiązani do "osobistego" zwrotu przyznanych [...] sp. z o.o. środków, ale w świetle przywołanych przepisów podmiotowo odpowiadają za brak dokonania ich zwrotu przez Spółkę. Przyjęcie argumentacji Obrońcy Obwinionych prowadziłoby do konkluzji, iż właściwie większości czynów penalizowanych w u.o.n.d.f.p. "nie da się popełnić", skoro to jednostki sektora finansów publicznych, w ramach przysługującej im osobowości lub zdolności prawnej, a nie kierujące nimi osoby fizyczne, zaciągają zobowiązania, dokonują wydatków, udzielają dotacji, egzekwują należności... etc., o których mowa w opisach znamion poszczególnych czynów. Zawsze można byłoby więc twierdzić, iż dany czyn popełniła jednostka, a nie osoba nią kierująca, bo tak wynika z opisu jego znamion. Argumentacja o niemożliwości popełnienia orzeczonego czynu oparta jest więc na zwykłej ekwiwokacji, polegającej na mieszaniu stron stosunków prawnych z osobami, które dokonują określonych czynności prawnych lub są zobowiązane do dokonywania określonych czynności prawnych lub zarządczych w imieniu tych podmiotów, przy jednoczesnym braku uwzględnienia regulacji art. 4a u.o.n.d.f.p., z której jednoznacznie wynika, komu należy przypisać odpowiedzialność za czyny opisane w art. 13 u.o.n.d.f.p. W przedmiocie daty popełnienia orzeczonego czynu organ wskazał, że przepis art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. wprost referuje do niedokonania zwrotu środków "w terminie". W rozpatrywanym przypadku termin ten wynikał z ostatecznej i wykonalnej (w normalnym toku administracyjnych instancji) decyzji administracyjnej Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz wydanej w pierwszej instancji decyzji PARP, gdzie określono termin w jakim przyznane środki należy zwrócić, co zostało prawidłowo ustalone i wskazane w powoływanym wyżej uzasadnieniu orzeczenia [...]. W terminie wynikającym z ww. decyzji kierowana przez Obwinionych Spółka nie dokonała zwrotu przyznanych środków, za co - w świetle powołanych przepisów - odpowiedzialność należy przypisać Obwinionym. Co do naruszenia art. 25 ust. 2 u.o.n.d.f.p., przez nieustalenie jakie inne postępowania toczą się w sprawie czynu popełnionego przez Obwinionych, [...] wskazała, że Obwinieni podnosząc tego rodzaju "formalne" naruszenie materialnego przepisu, nie wskazali jakie postępowanie w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe toczy się rzekomo odnośnie czynu stanowiącego równocześnie przedmiotowy czyn naruszenia dyscypliny finansów publicznych i zostało pominięte przez [...], co skutkowałoby naruszeniem ww. przepisu. Nie wskazał na to także obecny na rozprawie Obwiniony, który miałby wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu (w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe). Ewentualne postępowania wobec innych podmiotów, np. pracowników [...] sp. z o.o, nie mogłyby zostać uznane za takie, które stanowią podstawę zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie (nie mogłyby dotyczyć czynu stanowiącego równocześnie naruszenie dyscypliny finansów publicznych rozpoznawane w niniejszym postępowaniu). [...] nie uwzględniła również zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych sprowadzających się do braku przeprowadzenia postępowania dowodowego w ogóle, pominięcia wniosków dowodowych i pozbawienia Obwinionych prawa do obrony. Obwiniony stawił się na rozprawie, prezentował dowody oraz przedstawiał argumentację. Wnioski dowodowe Obwinionych oraz okoliczności faktyczne związane z aktywnością Obwinionych zostały w uzasadnieniu orzeczenia [...] odnotowane lub znajdują się w aktach sprawy (w załączeniu do pisma procesowego-wyjaśnień Obwinionego, a także w protokole rozprawy). [...] nie odniosła się szczegółowo do każdej z tego typu dowodów i potwierdzanych przez nich okoliczności w uzasadnieniu orzeczenia, należy jednak przyjąć, iż wzięła je pod uwagę, ale nie zmieniły zaprezentowanej w orzeczeniu [...] oceny prawnej sprawy, a zwłaszcza kwestii przypisania Obwinionym winy. Wszystkie okoliczności faktyczne i prawne podnoszone w odwołaniu, a rzekomo pominięte przez [...], zostały wzięte pod uwagę i ocenione przez [...]. Należy podkreślić, iż w ocenie [...], zarówno kroki podejmowane przez [...] sp. z o.o. w zakresie zaskarżania decyzji PARP, jak i zmierzające do odzyskania wynagrodzenia od podwykonawcy, czy nieposiadanie "zdolności upadłościowej", nie przekreślają zawinienia Obwinionych w przedmiocie braku zwrotu przez Spółkę środków przyznanych przez PARP. Złożenia wniosku do WSA o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu skargowym skierowanym przeciwko decyzji Ministra Rozwoju i Infrastruktury nie świadczy o aktywności zmierzającej do zwrotu środków czy dołożenia należytej staranności w zakresie zapobieżenia sytuacji, w której zwrot środków nie był możliwy ze względu na sytuację majątkową Spółki. Powyższy fakt, sam w sobie, może wskazywać najwyżej na nieprawidłowe prowadzenie spraw Spółki, która nie była w stanie ponieść kosztów sądowych koniecznych dla ochrony jej interesów. Nieskuteczne próby dochodzenia należności od podwykonawcy, które nie skończyły się nawet próbą skierowania sprawy na drogę sądową, nie mogą świadczyć o dochowaniu należytej staranności w zakresie zabezpieczenia zwrotu środków, do których zwrotu Spółka była zobowiązana lub zapobieżeniu sytuacji, w której zwrot tych środków będzie wymagany. To obwinieni, jako osoby kierujące Spółką, odpowiadali za sposób realizacji dofinansowywanego projektu oraz za wybór, nadzór, skwitowanie i opłacenie podwykonawcy, którym do wykonania projektu się posłużyli. To Obwinieni, jako osoby, które winny liczyć się z obowiązkiem zwrotu środków, nie mogą powoływać się na nieprawidłowości w realizacji projektu, za które sami odpowiadają, jako okoliczność zwalniającą z odpowiedzialności za doprowadzenie do sytuacji, w której zmaterializował się obowiązek zwrotu przyznanych środków lub doprowadzenie do sytuacji, w której Spółka nie mogła zwrócić takich środków ponieważ ich nie posiadała, czy też nie była w stanie ich wygospodarować lub pozyskać. Odnośnie kwestii wniosku o zgłoszenie upadłości oraz znaczenia okoliczności, iż Spółka nie posiadała środków na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, [...] wskazała, że w okolicznościach danej sprawy, kwestia braku zgłoszenia wniosku o upadłość nie miała żadnego znaczenia dla możliwości przypisania winy Obwinionym. Nawet w przypadku zgłoszenia takiego wniosku, należałoby orzec winę i przypisać Obwinionym odpowiedzialność za niezwrócenie środków w terminie. Należy przeciwstawić się takiej interpretacji i praktyce stosowania przepisów u.o.n.d.f.p., w konsekwencji której, nieprawidłowe wykorzystanie dotacji, a następnie brak jej zwrotu przy jednoczesnym ogłoszeniu upadłości podmiotu dofinansowanego, po prostu zwalnia z odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. "Ucieczka" w upadłość, nie może być miarą oceny stopnia zawinienia, a zwłaszcza dołożenia należytej staranności osób zarządzających podmiotem, który podjął się realizacji projektu dofinansowywanego ze środków zewnętrznych oraz przyjął na siebie ryzyko konieczności zwrotu środków w przypadkach określonych w umowie o dofinansowaniu. Należy w tym kontekście oceniać całokształt działań/starań osób odpowiedzialnych za zwrot środków, zarówno związanych z momentem braku zwrotu środków, jak też ich roli w pozyskaniu środków, ich wydatkowaniu oraz doprowadzeniu do powstania nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu środków - o ile osoby te sprawowały swoje funkcje również w tamtym czasie. Jakkolwiek czyn i jego zawinienie powstają w dacie jego popełnienia, również wszelkie okoliczności poprzedzające mogą i powinny być brane pod uwagę przy ocenie stopnia należytej staranności i możliwości przewidywania i zapobiegania określonym zdarzeniom, które są istotną okolicznością dla oceny zawinienia czynów, o których mowa w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. Sytuacja majątkowa osoby zobowiązanej do zwrotu środków publicznych nie może być jedyną przesłanką decydującą o winie sprawcy czynu lub jej braku. Co więcej, uzależnienie braku odpowiedzialności wyłącznie od możliwości finansowych, w czasie, gdy istniał obowiązek zwrotu środków, prowadziłoby do nieakceptowalnej z punktu widzenia finansów publicznych sytuacji, gdzie odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny nie byłaby przypisywana, pomimo niezwrócenia znacznych środków publicznych, tylko z uwagi na fakt braku zdolności finansowej obwinionych. Nie pozwalałoby to uwzględniać zachowań przed zaistnieniem czynu. Takie założenie mogłoby prowadzić do patologicznych sytuacji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi. Przypisanie winy mogłoby nastąpić także w przypadku, gdyby uznać, że wprawdzie w powyższej dacie Obwiniony nie mógł dokonać zwrotu, lecz że stało się to z powodu działań lub zaniechań wcześniejszych, zaistniałych sytuacji, gdy Obwiniony powinien był liczyć się z koniecznością dokonania zwrotu środków (por. orzeczenie [...] z dnia [...] lipca 2019 r. sygn. akt. [...]). Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określone w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. ponosi osoba, która kierowała podmiotem, który środków nie zwrócił, i która nie dołożyła należytej staranności - przyjętej w stosunkach danego rodzaju - aby tego typu sytuacji zapobiec albo ją odwrócić lub przynajmniej zminimalizować jej skutki. Miara w postaci należytej staranności referuje opisujący winę przepis art. 19 ust. 2 u.o.n.d.f.p., zgodnie z którym, odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. W rozpatrywanym przypadku Obwinieni mogli uniknąć popełnionego naruszenia przez prawidłowe prowadzenie dofinansowanego projektu, ewentualnie przez takie prowadzenie spraw Spółki, aby zapewnić jej płynność finansową i zabezpieczyć możliwość zwrotu środków, w sytuacji, gdy w świetle zaciągniętych zobowiązań i adekwatnych przepisów winni liczyć się z ryzykiem obowiązku zwrotu przyznanych środków. Żadna z podnoszonych przez Obwinionych okoliczności nie ma nadzwyczajnego charakteru, który przekreślałby ich winę w doprowadzeniu do zaistnienia ustalonej przez [...] sytuacji braku czy niemożliwości zwrotu środków na rzecz PARP. Jak słusznie wskazała [...] w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia: "Na winę Obwinionych wpływa niezachowanie ostrożności wymaganej w danych okolicznościach z jednoczesnym przewidywaniem możliwości popełnienia czynu naruszenia dyscypliny finansów publicznych.". Wbrew dalszemu stanowisku [...], niewystarczającym dla zwolnienia się od odpowiedzialności za popełniony czyn (wyłączenia zawinienia) byłoby samo złożenie wniosku o upadłość-w sytuacji, gdy zawinione jest również doprowadzenie do takiej sytuacji majątkowej podmiotu obowiązanego do zwrotu środków, w której ich zwrot jest niemożliwy. W przedmiocie próby zwolnienia się z odpowiedzialności za nienależytą realizację dofinansowanego projektu przez "przerzucenie" winy na podwykonawcę Spółki, organ wskazał, że zgodnie z art. 474 k.c. Spółka za działania i zaniechania firmy, którą się posłużyła, odpowiadała jak za własne. Co do odpowiedzialności za realizację Umowy o dofinansowanie oraz oceny należytej staranności Obwinionych, nie mogą się powoływać na zaniechania firmy, którą sami wybrali i zobowiązani byli nadzorować oraz odebrać jej prace tylko w przypadku zgodności z postanowieniami Umowy o dofinansowanie. Tymczasem Spółka kierowana przez Obwinionych odebrała, skwitowała i opłaciła oprogramowanie niezgodne z założeniami i wymaganiami dofinansowanego projektu. Gdy przypadek nienależytego wykonania prac już zaistniał Obwinieni byli zobligowani do dołożenia należytej staranności w wyegzekwowaniu przysługujących Spółce roszczeń związanych z nienależytym wykonaniem zobowiązania umownego przez ich podwykonawcę. Prowadzenie rozmów i wysuwanie żądań, które nie są egzekwowane na drodze sądowej nie sposób uznać za wystarczające i przekonujące dochodzenie roszczeń, które nawet pośrednio mogłoby świadczyć o ich zasadności, a tym bardziej o dochowaniu należytej staranności w zakresie kreowania możliwości zwrotu przyznanych środków publicznych. Na postawione na rozprawie pytanie Przewodniczego Składu [...], w jaki sposób dochodzono tych należności od podwykonawcy, obwiniony wskazał na próbę porozumienia przedsądowego oraz na fakt, iż spółki nie stać było na dalsze prowadzenie sprawy. W ocenie [...], sama próba polubownego załatwienia sporu w przypadku odmowy strony przeciwnej, winna być uznana za daleko niewystarczającą miarę staranności w przypadku dochodzenia roszczeń tego rodzaju. Natomiast na tej samej zasadzie jak za brak możliwości zwrotu przyznanych środków, Obwinieni odpowiadają za takie prowadzenie spraw Spółki, które skutkowało brakiem możliwości pokrycia niezbędnych do zabezpieczenia interesów Spółki opłat sądowych. Prowadząc profesjonalną działalność i podejmując się realizacji projektu z udziałem środków publicznych, obwarowanego obowiązkiem zwrotu środków w przypadku niewłaściwej realizacji projektu, trzeba liczyć się z mogącymi wystąpić trudnościami. W szczególności należy dołożyć należytej staranności w wyborze i kontroli wykonania zadania powierzonego podwykonawcy oraz przewidzieć stosowne narzędzia i środki na wyegzekwowanie realizacji zadań albo zwrotu środków. W przeciwnym razie nie można mówić o dochowaniu należytej staranności, wówczas gdy okaże się, że środki publiczne zostały utracone a projekt nie został zrealizowany. Obwinieni nie dopełnili zatem definiowanych w ten sposób i ciążących na nich obowiązków. [...] nie znalazła podstaw do złagodzenia wymierzonej każdemu z obwinionych przez [...] kary. Kary, w wysokości po 3 731,13 zł, w porównaniu do utraconych, niezwróconych środków publicznych (przy niezrealizowaniu projektu) nie mogą być uznane za nadmiernie surowe. W ocenie [...] - orzeczenie kar łagodniejszych, w ustalonych okolicznościach faktycznych, byłoby swego rodzaju przyzwoleniem na pozyskiwanie środków publicznych na projekty bez zabezpieczenia realizacji projektów, czy też zabezpieczenia zwrotu środków publicznych, zatem nie zapewniłoby wystarczającego społecznego oddziaływania (prewencja generalna). H. R. i S. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 23 lutego 2023 r. nr BDF1.4800.132.2022. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucili naruszenie: - art. 145 ust. 1 i art.147 ust 1 u.o.n.d.f.p. oraz art.7 i art.7a k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpoznanie sprawy i nieuprawnione utrzymanie orzeczenia [...], - art.13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. poprzez przypisanie skarżącym czynu, którego nie da się dokonać; - art.25 ust 2 u.o.n.d.f.p. poprzez brak ustalenia, czy nie toczą się postępowania w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, o czyn stanowiący równocześnie przedmiotowy czyn naruszenia dyscypliny finansów publicznych i nie zawieszenie postępowania dom czasu zakończenia tak ustalonego postępowania; - art.124, art.80 ust.1, art.76, art.74 ust.1 i 2 oraz art.134 ustawy poprzez bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych z dnia 8 maja 2020 r. i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, co pozbawiło strony prawa do obrony i bezpodstawne przyjęcie, że popełnili oni czyn zabroniony, w szczególności, że można im przypisać brak zachowania należytej staranności, podczas gdy złożone wnioski dowodowe wykazywały, że jest inaczej, w szczególności, że wykazywali odpowiednią do sytuacji aktywność Spółki [...] sp. z o.o. w zakresie zaskarżania decyzji PARP, a także odzyskania wynagrodzenia od tego podwykonawcy; - art.18 pkt 8 ustawy oraz art.76 ust.1 i 4 Ustawy i art.13 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe poprzez bezprawne uznanie, że strony ponoszą winę w naruszeniu dyscypliny finansów publicznych wobec braku działań w zakresie prawa upadłościowego, gdy Spółka [...] Sp. z o.o. nie miała zdolności upadłościowej; 5. art.18 pkt 8 ustawy poprzez bezpodstawne uznanie, że strony ponoszą winę w naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, gdyż Spółka [...] sp. z o.o. nie zwróciła środków publicznych, a co za tym idzie, nieuprawnione uznanie, że strony winne są czynu z art.13 pkt 8 ustawy. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów pominiętych przez organy, szczegółowo wymienionych w 16 punktach skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. skarżący złożyli pismo z dnia 20 czerwca 2024 r., będące uzasadnieniem zarzutów przedstawionych S. R. przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] a także zawiadomienie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 czerwca 2023 r. o prowadzonym postępowaniu z wniosku S. R. o stwierdzenie nieważności decyzji PARP z 30 stycznia 2018 r. określającej zobowiązanie do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, a także zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2024 r. o zakończeniu postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności sprawy. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania oraz oddalił wnioski dowodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przechodząc do oceny przesłanek stwierdzenia przez orzekające w sprawie organy naruszenia przez Skarżących dyscypliny finansów publicznych wskazać należy, że środki finansowe będące przedmiotem sporu pochodzą ze środków publicznych, a zatem nie może budzić wątpliwości, że sposób ich wykorzystania musi podlegać szczególnej kontroli, a wydatkowanie rygorom wydatkowania środków budżetowych. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca zarówno w ustawie o finansach publicznych, jak i w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w sposób jednoznaczny, unormował zasady gospodarowania środkami publicznymi wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określa zasady i zakres odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, organy właściwe do prowadzenia tego postępowania oraz postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny (art. 1 ustawy o odpowiedzialności). Ustawa ta zawiera szereg przepisów szczegółowo określających, jakie działanie lub zaniechanie podlega odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jednym z takich przepisów jest art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., z którego wynika, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Z akt sprawy wynika, że decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 24 sierpnia 2018 r. zobowiązano [...] sp. z o.o. w [...] do zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu "[...]", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w wysokości 561 092,13 zł wraz z odsetkami w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych. Postanowieniem z 23 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1445/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na ww. decyzję. Orzeczenie to jest prawomocne od dnia 16 września 2020 r. ponieważ NSA oddalił zażalenie na to postanowienie. Zgodnie z art. 4a pkt 3 u.o.n.d.f.p., odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określonej w art. 13 tej ustawy, podlegają osoby zobowiązane lub upoważnione do działania w imieniu podmiotu zobowiązanego do realizacji projektu finansowanego z udziałem środków unijnych lub zagranicznych, któremu przekazano środki publiczne przeznaczone na realizację tego projektu lub który wykorzystuje takie środki. W dniu wskazanym jako data naruszenia dyscypliny finansów publicznych, tj. 26 września 2018 r. skarżący byli członkami zarządu spółki [...] sp. z o.o. w [...]. Przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymaga łącznego spełnienia warunków, określonych w ustawie o odpowiedzialności. Zdaniem Sądu takie warunki w odniesieniu do skarżących zostały spełnione. W rozpoznawanej sprawie skarżący naruszyli dyscyplinę finansów publicznych, ponieważ nie zwrócili w terminie oraz należnej wysokości środków przekazanych ze środków publicznych związanych z realizacją projektu finansowanego z udziałem środków unijnych, przyznanych przez PARP, czym spełnili przesłanki określone w art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. Kwestia braku zwrotu przedmiotowej należności jest bezsporna. Zgodnie z art. 19 ust. 2 u.o.n.d.f.p., odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. Nie można przypisać winy, jeżeli naruszenia nie można było uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, naruszenie dyscypliny finansów publicznych miało charakter zawiniony, czego dowodzi brak podjęcia przez Skarżących jakichkolwiek działań w zakresie zwrotu przedmiotowej należności. Skarżący pomimo tego, że zdawali sobie sprawę z ciążącego na nich obowiązku, dopuścili się naruszenia dyscypliny finansów publicznych poprzez brak zwrotu ww. środków. Skarżący był wpisany do KRS jako członek zarządu [...] sp. z o.o. już [...] stycznia 2003 r., natomiast skarżąca od [...] stycznia 2013 r. Umowa o dofinansowanie została zawarta [...] października 2013 r. W tym okresie skarżąca i skarżący odpowiadali za sprawy spółki. Istotne jest, że strony pełniły swoje funkcję nieprzerwanie, przez cały okres istotny dla niniejszej sprawy, również w okresie gdy spółka została zobowiązana do zwrotu środków. Skoro strony były członkami zarządu w momencie podpisywania umowy o dofinansowanie to przyjęły zobowiązanie do takiego prowadzenia spraw spółki, aby wykonać wszystkie postanowienia umowy. Spółka nie osiągnęła celu projektu, nie zrealizowała obligatoryjnych wskaźników produktu i rezultatu. Spółka naruszyła postanowienia wiążącej ją umowy, w takim stopniu, że konieczne stało się wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania przypadającego do zwrotu (decyzja PARP z 30 stycznia 2018 r. i decyzja Ministra z 24 sierpnia 2018 r.). Skarżący ponoszą winę za wskazane naruszenia, ponieważ nie wykazali, że nie można było ich uniknąć mimo dołożenia staranności wymaganej od osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku. Organ I instancji w sposób uzasadniony i uprawniony przypisał winę skarżącym, a [...] zgodnie z prawem podtrzymała to rozstrzygnięcie. Wskazać należy, że [...] sp. z o.o. podpisując umowę o dofinansowanie przyjęła odpowiedzialność związaną z realizacją tej umowy. Zgodnie z § 3 ust. 1 tej umowy beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 z należytą starannością. Sąd wskazuje, że decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z 24 sierpnia 2018 r. orzekająca o zwrocie środków dofinansowania jest prawomocna. W decyzji tej stwierdzone zostało, że spółka poprzez swoje działania i zaniechania naruszyła procedury określone w umowie o dofinansowanie, co stanowi przesłankę do zwrotu dofinansowania o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Cel projektu, ani obligatoryjne wskaźniki produktu i rezultatu nie zostały osiągnięte. Argumentacja skarżących sprowadza się do wskazania, że prawomocna decyzja zwrotowa (decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z 24 sierpnia 2018 r.) jest błędna. Skarżący podają, że winę za niewykonanie projektu ponosi jedynie podwykonawca czyli [...] sp. z o.o. w [...]. Podkreślają, że środki na dofinansowanie nie zostały wypłacone [...] sp. z o.o. w [...], a właśnie ww. podwykonawcy. Zdaniem skarżących brak winy należy, również łączyć z okolicznością, że sama [...] sp. z o.o. w [...] wniosła skargę na decyzję zwrotową. W toku tego postępowania przed sądem administracyjnym, wniosła o przyznanie prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i brak środków spółki spowodowało odrzucenie skargi. Sąd podnosi, że prawidłowe jest twierdzenie organu, że zaprezentowana przez skarżących argumentacja nie wskazuje na brak winy. Przedstawione przez skarżących okoliczności nie świadczą o dołożeniu staranności wymaganej od osób odpowiedzialnych za wykonanie obowiązku, którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych. Skarżący jako reprezentujący [...] sp. z o.o. ponoszą odpowiedzialność zarówno za dobór podwykonawcy jak i za działania podwykonawcy. Jest to odpowiedzialność takiego samego rodzaju jak za swoje własne działania. Skoro sama spółka dokonała wyboru podwykonawcy, to trudno uwalniać odpowiedzialnych za to jej członków zarządu, od tego jakiego wyboru dokonali. Co oczywiste umowa o dofinansowanie została podpisana przez [...] sp. z o.o., a nie przez podwykonawcę. [...] sp. z o.o. opłaciła i odebrała od podwykonawcy oprogramowanie, które było niezgodne z postanowieniami projektu. Także po ustaleniu nienależytego wykonania prac przez podwykonawcę, to na kierowanej przez skarżących spółce spoczywał obowiązek skutecznego wyegzekwowania roszczeń w stosunku do podwykonawcy. Skarżący zarówno nie opłacenie wpisu od skargi na decyzję zwrotową (z 24 sierpnia 2018 r.), jaki i nie wywiedzenie postępowania przed sądem powszechnym w celu odzyskania od podwykonawcy roszczenia, uzasadniają brakiem środków na prowadzenie i kontynuowanie tych postępowań. Jednak to spółka kierowana przez skarżących podjęła się realizacji projektu finansowanego ze środków publicznych. Najpóźniej w dniu podpisywania umowy o dofinasowanie powzięła informację o tym, że w przypadku nieprawidłowości w realizacji tej umowy, na spółce ciążył będzie obowiązek zwrotu otrzymanych środków. Nie można też uznać, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję zwrotową, czy też składanie wniosków o przyznanie prawa pomocy w toku tego postępowania odpowiada wynikającemu z art. 19 ust. 2 u.o.n.d.f.p., dołożeniu należytej staranności. Prawidłowe jest zatem przypisanie skarżącym winy w naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, ponieważ nie wykazali oni, że podejmowali wszelkiego rodzaju działania (np. restrukturyzacyjne), po to aby nie doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Skarżący powinni bowiem w taki sposób prowadzić projekt, na który uzyskali dofinansowanie, w tym dokonać wyboru odpowiedniego podwykonawcy, aby osiągnąć jego cele i obligatoryjne wskaźniki produktu i rezultatu. Gdyby warunki opisane w umowie zostały dotrzymane, to zwrot dofinansowania nie byłby w ogóle konieczny. Oprócz tego przy prowadzeniu spółki, skarżący powinni dbać o zapewnienie jej płynności finansowej, co dałoby w sytuacji braku osiągniecia wszystkich celów, czy rezultatów projektu, możliwość zwrotu środków. Zwrot środków nie jest okolicznością wyjątkową czy zaskakującą, a został wprost przewidziany w przypadku nie wykonania w całości założeń projektu. Nie można też uznać, aby usprawiedliwieniem zaniechań spółki, był brak zdolności upadłościowej, a przez to nie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Brak zgłoszenia wniosku o upadłość, czy zgłoszenie wniosku o upadłość, nie miało w sprawie znaczenia, ponieważ nie spełnia przesłanki braku winy skarżących wynikającej z art. 19 ust. 2 u.o.n.d.f.p. Nawet ewentualne ogłoszenie upadłości spółki, nie wyłącza zawinienia członków zarządu spółki. Oceniany jest bowiem ogół czynności podejmowanych przez skarżących, który doprowadził do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Istotne jest, że w czasie gdy skarżący byli członkami zarządu spółki doszło do podpisania umowy o dofinansowanie, a spółka zobowiązała się do wypełnienia z należytą starannością wszystkich jej postanowień. Ponadto liczą się starania stron podejmowane w celu doboru podwykonawcy, odbioru od niego oprogramowania, które nie było zgodne z założeniami projektu, a także czynności podjęte w celu wyegzekwowania od tego podwykonawcy stosownych kwot. Upatrywanie w ogłoszeniu upadłości, braku winy członków zarządu spółki, byłoby niezgodne z celem art. 4a pkt 3 u.o.n.d.f.p. Skarżący wskazują, że organy przypisały obwinionym czyn, którego nie da się dokonać, zarzucili naruszenia art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p., podnieśli, że nie zostali zobowiązani do osobistego zwrotu środków. Jednak Sąd wskazuje, że w sytuacji, gdy spółka zobowiązana na mocy prawomocnego orzeczenia do zwrotu kwoty dofinansowania, nie dokonała tego zwrotu, to zgodnie z art. 4a pkt 1 u.o.n.d.f.p. odpowiedzialność dochodzona jest w stosunku do osób fizycznych. Skarżący są osobami odpowiedzialnymi za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ poprzez pełnienie funkcji członków zarządu spółki [...] sp. z o.o., byli upoważnieni do działania w imieniu Spółki w toku realizacji projektu, jak i w dniu naruszenia. Zgodnie z art. 13 pkt 8 u.o.n.d.f.p. naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie w terminie lub w należnej wysokości zwrotu kwoty środków publicznych lub środków przekazanych ze środków publicznych, związanych z realizacją programów lub projektów finansowanych z udziałem środków unijnych lub zagranicznych. Braku zwrotu środków dopuściła się spółka, jednak biorąc pod uwagę wskazania art. 13 pkt 8 i art. 4a pkt 1 u.o.n.d.f.p. odpowiedzialność ponoszą skarżący jako członkowie zarządu spółki. Nie chodzi zatem o to, że to sami skarżący mieli dokonać zwrotu środków. Skarżący zobligowani byli do podjęcia takich działań jako członkowie zarządu spółki, aby to sama spółka była w stanie dokonać zwrotu środków i tego zwrotu dokonała. Skarżący zarzucili też naruszenie art. 25 ust. 2 u.o.n.d.f.p. poprzez brak ustalenia czy nie toczą się postępowania w sprawie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie albo wykroczenie skarbowe, o czyn stanowiący równocześnie naruszenie dyscypliny finansów publicznych, postępowanie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Należy jednak stwierdzić, że skarżący nie przedstawili w toku postępowania przed organami żadnych dokumentów, ani sygnatur spraw świadczących o prowadzeniu takich postępowań. Sąd wskazuje, że gdyby takiego rodzaju postępowania rzeczywiście się toczyły to skarżący musieliby być o nich poinformowani, jako członkowie zarządu [...] sp. z o.o. Skarżący wskazali, że działające w sprawie organy bezpodstawnie pominęły wnioski dowodowe na okoliczność aktywność [...] sp. z o.o. w zakresie zaskarżania decyzji zwrotowej, jak i odzyskania środków od podwykonawcy. Sąd wskazuje, że podstawą do wydania badanych decyzji była decyzja PARP z 30 stycznia 2018 r., bezsporny fakt braku zwrotu środków do których spółka była zobowiązana do zwrotu oraz okoliczność, iż skarżący byli członkami zarządu spółki bez przerw od dnia podpisania umowy o dofinansowanie jak i w dniu naruszenia 26 września 2018 r. Fakt złożenia skargi na decyzję zwrotową jaki i składanie wniosków o przyznanie prawa pomocy jest znany Sądowi z urzędu. Sąd stwierdza brak znaczenia tej kwestii w określeniu winy i dołożeniu staranności. Natomiast co dowodów wskazanych w toku postępowania administracyjnego mających przedstawić próby odzyskania wynagrodzenia od podwykonawcy, również nie można ich zaliczyć do okoliczności uwalniających od winy. Organy przedstawiły i omówiły podjęte przez stronę działania. Prawidłowo też wyjaśniły, że próby zawarcia porozumienia z podwykonawcą, czy brak środków na wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowego, celem ich odzyskania, nie oznacza braku winy skarżących stosownie do treści art. 19 ust. 2 u.o.n.d.f.p. Sąd na rozprawie odmówił dopuszczenia dowodów, które w ocenie skarżących zostały bezzasadnie pominięte w toku postępowania przed organem. Sąd wskazuje, że z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślić należy, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, ponieważ w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 listopada 2019 r., I SA/Kr 955/19). Celem takiego postępowania nie jest umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd bada czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (wyrok NSA z 9.07.2019 r., I GSK 1288/18 oraz Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX Opublikowano: WKP 2024). W badanej sprawie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów w bardzo szerokim zakresie. Co do punktów 1 i 4 wniosków dowodowych, wskazać należy, że Sąd zapoznał się z aktami sprawy V SA/Wa 1445/19 z urzędu. Sąd wypowiedział się też co do czynności podejmowanych przez [...] sp. z o.o. w toku sprawy V SA/Wa 1445/19. Podkreślić należy, że art. 106 § 3 p.p.s.a. wprost wskazuje na dowody uzupełniające z dokumentów, przez co należy rozumieć dokumenty załączone przez stronę. Skarżący w punktach 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9 wnieśli o wezwanie PARP, Prokuratury Urzędu Skarbowego, Sądu Rejonowego, [...] do wypowiedzenia się w kwestiach, które ich zdaniem były istotne dla sprawy. Prowadzenia takiego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym zakazuje art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie ma podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego, może natomiast ocenić to, czy organy administracji w wystarczający sposób dowiodły zaistnienia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą do wydania decyzji. Skarżący (w punkcie 16) wnieśli o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki i wyceny oprogramowania, ewentualnie właściwego Instytutu, na okoliczność ustalenia czy realizacja projektu była zgodna z umowa o dofinansowanie. Sąd wskazuje, że ten wniosek dowodowy dotyczy ustalenia stanu faktycznego, nie w badanym postępowania, a w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra z 24 sierpnia 2018 r. o zwrocie środków dofinansowania. Skoro jednak skarga na tą decyzję została odrzucona, to ustalenia co do zakresu realizacji projektu, nie mogą być na obecnym etapie postępowania podważane. Podobnie zawarte w punktach od 10 do 15 żądanie przesłuchania konkretnych osób nie mogło zostać uwzględnione przez Sąd. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyklucza dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadków. Skarżący złożyli na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. pismo - uzasadnienie zarzutów przedstawionych S. R. przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] z dnia [...] czerwca 2024 r., a także zawiadomienie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 27 czerwca 2023 r. o prowadzonym postępowaniu z wniosku S. R. o stwierdzenie nieważności decyzji PARP z 30 stycznia 2018 r. określającej zobowiązanie do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, a także zawiadomienie z dnia 5 czerwca 2024 r. o zakończeniu postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Powyższe dokumenty były w ocenie skarżących uzasadnieniem wniosku o zawieszenie postępowania sądowego. Postanowienie o przedstawieniu zarzutów S. R. zostało wydane w dniu 17 czerwca 2024 r. zatem już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji w badanej sprawie. Tym samym okoliczność wydania tego postanowienia nie mogła mieć wpływu na przebieg postępowania administracyjnego, które bada sąd administracyjny. Zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji PARP z 30 stycznia 2018 r. określającej zobowiązanie do zwrotu środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, nie ma uzasadnionych podstaw. Badane decyzje [...] i [...] zostały wydane w czasie gdy w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja z 30 stycznia 2018 r., a także decyzja utrzymująca ją w mocy z 24 sierpnia 2018 r., skarga na tą ostatnią decyzję została prawomocnie odrzucona. Zarówno [...] jak i [...] były wobec powyższego związane ustaleniami zawartymi w tych decyzjach. Sąd administracyjny bada legalność wydanych decyzji na dzień ich wydania. W dniu wydania decyzji [...] i [...] decyzje określające zobowiązanie do zwrotu środków, nie zostały wzruszone. Wobec powyższego oczekiwanie na rozstrzygniecie wniosku o stwierdzenie nieważności nie ma podstaw. W sytuacji ewentualnego stwierdzenia w przyszłości nieważność decyzji PARP z 30 stycznia 2018 r. określającej zobowiązanie do zwrotu środków, strona będzie miała otwartą drogę do wzruszenia decyzji badanych w niniejszym postępowaniu (decyzji [...] z [...] lutego 2023 r. i [...] z [...] października 2022 r.). Obecnie brak jest jednak jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania sądowego. Organ wymierzył każdemu ze skarżących karę pieniężną 3 731,13 zł, mieści się zatem ona w ramach wyznaczonych w art. 31 u.o.n.d.f.p. Prawidłowo w ocenie Sądu organ wymierzając karę wziął pod uwagę znaczny stopień szkodliwości naruszenia finansów publicznych, wskazał, że kwota objęta naruszeniem jest mieniem znacznej wartości. Właściwie przy określaniu kary nadmienił też, że skarżący nie podjęli jakichkolwiek działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom, czy też choćby ograniczeniu jego skutków. Organ odniósł się do społecznego oddziaływania orzeczonej kary, w tym zapobiegania i dyscyplinowania samych skarżących, rozważył postawę skarżących. Prawidłowe jest również uznanie organu, że wymierzone kary w porównaniu do utraconych środków publicznych nie są nadmiernie surowe. W badanej sprawie skarżący dopuścili się naruszenia dyscypliny finansów publicznych, pomimo tego, że mieli możliwość takiego prowadzenia spraw [...] sp. z o.o. (np. poprzez przeprowadzenie działań restrukturyzacyjnych), które nie doprowadziłoby do naruszenia prawa. Argumenty skarżących nie wskazały na jakiekolwiek wiarygodne, niezawinione okoliczności zewnętrzne, które uniemożliwiałyby dołożenie staranności wymaganej od osób odpowiedzialnych za wykonanie obowiązku. Powtórzyć należy, że wina skarżących polega na tym, że po pierwsze projekt, na który pobrano dofinansowanie nie został prawidłowo wykonany, a zatem zaistniał obowiązek zwrotu środków, a członkowie zarządu spółki prowadzili jej sprawy w taki sposób, że jej sytuacja finansowa uniemożliwiała wykonanie decyzji orzekającej o zwrocie środków. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, organ orzekający I instancji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, natomiast organ II instancji potwierdził ustalenia faktyczne organu I instancji i prawidłowo ocenił zarówno zebrany materiał dowodowy, jak i postępowanie organu I instancji. Jednocześnie wymierzając Skarżącemu karę organy wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich doszło do naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.