V SA/Wa 616/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-15

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała straty bilansowe i zakończyła działalność produkcyjną, ale posiada znaczne środki na rachunkach bankowych i kontynuuje działalność handlową, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością został oddalony, ponieważ spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na ich poniesienie. Pomimo strat bilansowych i zakończenia działalności produkcyjnej, spółka posiadała znaczne środki na rachunkach bankowych, generowała przychody z bieżącej działalności handlowej oraz sprzedała środki trwałe, co świadczyło o możliwości pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą zwrotu należności celnych i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przez pełnomocnika. Następnie Sąd rozpatrzył wniosek o przyznanie prawa pomocy, analizując sytuację finansową spółki, w tym straty bilansowe, koszty, stan rachunków bankowych, wartość środków trwałych oraz bieżącą działalność handlową.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. sp. z o.o. z siedzibą w P. składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2009r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 10 maja 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę, z uwagi na fakt, że pełnomocnik spółki nie uzupełnił w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd był zobligowany do oceny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym pełnomocnik wyjaśnił sytuację finansową spółki. Podał, że skumulowane straty bilansowe wynoszą [...] zł i stanowią ponad [...] % wartości Kapitału Podstawowego. Wskutek, jak podkreślił autor wniosku, decyzji głównego i jedynego udziałowca z dniem [...] czerwca 2009r. została zamknięta podstawowa działalność Spółki tj. produkcja telewizorów. Obecnie Spółka prowadzi w Polsce wyłącznie działalność handlową sprzętem [...] produkcji D., rozmiary tej działalności, są uzależnione, co podkreślił pełnomocnik od sytuacji na rynku popytu i podaży, nie rekompensują obecnych kosztów spółki. Obecne koszty spółki, w opinii wnioskodawcy są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej, głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia. Wysokość kapitału zakładowego, jak wskazuje pełnomocnik w treści wniosku to kwota [...] zł., wartość środków trwałych zgodnie z bilansem z [...] grudnia 2008r. to kwota [...] zł. Strata wstępna za rok 2008 wynosi [...] zł., straty z lat poprzednich to kwota [...] zł., zaś wstępna strata za rok 2009r. wynosi [...] zł. Stan rachunków bankowych wynosi: 1. w I. - [...]; [...] ; [...] ; 2. w D. - [...]; [...]. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 17 sierpnia 2010r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do nadesłania informacji o bilansie spółki za rok 2009, informacji, czy strona miała faktyczną możliwość zbycia posiadanych składników majątku - po likwidacji jej działalności produkcyjnej oraz informacji, jaki będzie wpływ nowej struktury majątku spółki - po likwidacji jej działalności produkcyjnej - na zdolność przedsiębiorstwa do osiągania zysku, dostosowania się do potrzeb rynku, a także informacji o innych należnościach ciążących na spółce np. należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego, banków itp., informacji o stanie zatrudnienia w spółce oraz informacji o rozmiarach bieżącej działalności handlowej sprzętem [...]. Pełnomocnik skarżącego nie wykonał nakazanej przez Sąd czynności. Sąd z urzędu wykonał kserokopie dokumentów nadesłanych przez pełnomocnika skarżącego do sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 687/10, co pozwoli ocenić sytuację finansową spółki w sposób wyczerpujący i wszechstronny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr., a także dokumenty (kserokopie) dołączone do akt przedmiotowej dotyczące sytuacji finansowej spółki, z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. Stosownie do brzmienia art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł. (stosownie do § 1 pkt 1 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest to z całą pewnością kwota wpisu która nie przekracza możliwości finansowych spółki. Przedmiotem rozważań Sądu jest sytuacja majątkowa, w której znajduje się obecnie spółka, która do [...] czerwca 2009r. zajmowała się produkcją [...] sprzętu powszechnego użytku w szczególności [...] , zaś aktualnie zajmuje się sprzedażą hurtową [...], co do którego rodzaju działalności, nie są znane spółce żadne okoliczności wskazujące na jakiekolwiek zagrożenia (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"). Zdaniem Sądu strona posiada stosowne środki umożliwiające poniesienie kosztów sądowych, na kontach bankowych spółki dostępne są kwoty: w I. S.A.: a) [...] b) w [...] ze stanem [...], (tj. [...]) c) w [...] ze stanem [...], (tj. [...]) d) w G. ze stanem [...] oraz w D. a) [...] ze stanem [...], b) w [...] ze stanem [...] (tj. [...]). Zatem na rachunkach bankowych zostały zgromadzone znaczne środki finansowe w wysokości ponad [...] złotych co prowadzi do wniosku, iż skarżąca spółka ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić wykazana strata w 2009r. w wysokości [...] zł. (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2009). Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W opinii Sądu ważnym jest podkreślenia, iż aktywa spółki na dzień [...] grudnia 2009r. wyniosły [...], a inwestycje krótkoterminowe wynosiły [...], a w roku 2008 wyniosły [...], zatem w porównaniu z rokiem poprzednim, są nawet nieznacznie wyższe. Na uwagę zasługuje też fakt, że kapitał własny spółki w roku 2009 i roku 2008 nie uległ zmianie i wyniósł [...]. Spółka posiada także rezerwy na spłatę zobowiązań w wysokości [...], zatem jest w stanie pokrywać swoje bieżące należności. Trzeba dodać, iż spółka jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego nie znajduje się w stanie upadłości, nie jest wobec niej prowadzone postępowanie układowe. Zgodnie z oświadczeniem nadesłanym przez pełnomocnika spółki do sprawy o sygn. akt: VSA/Wa 687/10 spółka zatrudnia [...] pracowników, zatem nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje bieżące dochody ze sprzedaży sprzętu [...]. Przychody netto ze sprzedaży produktów za rok 2009 wyniosły [...]. Zgodnie zaś z wcześniejszym planem (pełnomocnik w treści złożonego wniosku wskazał na likwidację działalności produkcyjnej, głównie zagospodarowanie majątku trwałego) sprzedane zostały środki trwałe o wartości początkowej [...] (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"), co jednoznacznie wskazuje, że spółka mogła dochować terminów do uiszczenia opłat sądowych, gdyż zbyła posiadane środki trwałe. Ponadto z dniem [...] marca 2010r. weszła w życie umowa o ubezpieczeniu społecznym między Rzeczypospolitą Polską a R., w związku z czym spółka wyrejestrowała pracowników [...] z ubezpieczenia w ZUS i zaprzestała rozliczania i naliczania składek ZUS, jak czytamy w sprawozdaniu. Zatem konieczne wydatki na należności ZUS zostały ograniczone dzięki umowie, co z kolei wpłynie na możliwości finansowe podmiotu (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"). Ważnym podkreślenia jest także fakt, że zgodnie ze "Sprawozdaniem zarządu D." sp. z. o. o. z siedzibą w P. z działalności za rok 2009", spółka ujawnia swoje plany na rok 2010r. Jak wskazuje, będzie kontynuowała lokalną działalność handlową sprzętem [...] marki D., przewiduje sprzedaż towarów m.in. [...], [...], [...] na kwotę [...], a zysk netto został zaplanowany na kwotę [...]. Spółka nie planuje zaciągania kredytów bankowych, a działalność będzie finansowana ze środków własnych. Przyjęte przez spółkę na rok 2010 założenia, zdaniem Sądu wskazują na możliwość realizacji prawa do Sądu przez spółkę, bez sięgania do pomocy ze środków budżetowych. W tym miejscu Sąd zaznacza, że ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku – uznał, iż Spółka nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca Spółka jest w stanie partycypować w kosztach postępowania na jego obecnym etapie, bowiem posiada środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, co pozwala jej na prowadzenie postępowania. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło