V SA/Wa 618/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA – Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ...grudnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. wystąpiła z wnioskiem, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż kapitał podstawowy Spółki wynosi ... złotych, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za rok 2008 - ... złotych. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec 2008 r. przyniosła ona skumulowaną stratę w wysokości – ... złotych. Skarżąca wskazała również, iż z dniem ... czerwca 2009 r. zamknęła działalność produkcyjną telewizorów. Rozmiary tej działalności, które są uzależnione przede wszystkim od sytuacji na rynku popytu i podaży, nie rekompensują obecnych kosztów Spółki. Obecne koszty Spółki są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej; głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia. Wnioskodawca posiada następujące rachunki bankowe w: ... Postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę strony w niniejszej sprawie. W dniu 6 lipca 2010 r. złożono skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, z czego wynika konieczność rozstrzygania w przedmiocie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Wnioskująca byłaby zobowiązana składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości ... złotych (stosownie do § 1 pkt 2 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Do sprawy o sygn. akt V SA/Wa 635/10 pełnomocnik skarżącego nadesłał: aktualny wykaz środków trwałych, odpis zeznania podatkowego CIT-8 za ostatni rok obrotowy, oświadczenie o stanie zatrudnienia, wykaz i wyciągi z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy i na luty 2009 r., odpis sprawozdania finansowego za 2009 r. potwierdzający wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz straty za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r., sprawozdanie statystyczne F-01 za drugi kwartał 2010 r. jako dodatkowy dokument potwierdzający aktualną sytuację materialną spółki. Przedmiotem rozważań Sądu jest sytuacja majątkowa spółki, która do ... czerwca 2009r. zajmowała się produkcją elektronicznego sprzętu powszechnego użytku - w szczególności telewizorów. Obecnie spółka zajmuje się sprzedażą hurtową elektrycznych artykułów użytku domowego, co do którego rodzaju działalności nie są jej znane żadne okoliczności wskazujące na jakiekolwiek zagrożenia (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"). Uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić wykazana strata w 2009r. w wysokości ... zł (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2009). Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W opinii Sądu ważne jest, iż aktywa spółki na dzień 31 grudnia 2009r. wyniosły ... PLN, a inwestycje krótkoterminowe wynosiły ... PLN, a w roku 2008 wyniosły ... PLN, zatem w porównaniu z rokiem poprzednim są nawet nieznacznie wyższe. Na uwagę zasługuje też fakt, że kapitał własny spółki w roku 2009 i roku 2008 nie uległ zmianie i wyniósł ... PLN. Spółka posiada także rezerwy na spłatę zobowiązań w wysokości ... PLN, zatem jest w stanie pokrywać swoje bieżące należności. Zgodnie z oświadczeniem nadesłanym przez pełnomocnika spółka zatrudnia ... pracowników, zatem nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje bieżące dochody ze sprzedaży sprzętu ... Przychody netto ze sprzedaży produktów za rok 2009 wyniosły ... PLN. Zgodnie zaś z wcześniejszym planem (pełnomocnik w treści złożonego wniosku wskazał na likwidację działalności produkcyjnej, głównie zagospodarowanie majątku trwałego) sprzedane zostały środki trwałe o wartości początkowej 53 mln (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"), co jednoznacznie wskazuje, że spółka mogła dochować terminów do uiszczenia opłat sądowych, gdyż zbyła posiadane środki trwałe. Dodatkowo, zgodnie ze "Sprawozdaniem zarządu D. sp. z. o. o. z siedzibą w P. z działalności za rok 2009", spółka ujawnia swoje plany na rok 2010r. Jak wskazuje, będzie kontynuowała lokalną działalność handlową sprzętem ... marki D., przewiduje sprzedaż towarów m.in. lodówek, pralek kuchenek mikrofalowych na kwotę ... USD, a zysk netto został zaplanowany na kwotę ... USD. Spółka nie planuje zaciągania kredytów bankowych, a działalność będzie finansowana ze środków własnych. Przyjęte przez spółkę na rok 2010 założenia wskazują zatem na możliwość realizacji prawa do sądu przez spółkę bez sięgania do pomocy ze środków budżetowych. Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza podanych przez Skarżącą okoliczności w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż Skarżąca jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym nadal działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych i to zarówno w walucie krajowej, jak i w walutach obcych w EUR oraz USD. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunkach bankowych znacznych środków finansowych, uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto należy zauważyć, iż Spółka powinna w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Inaczej bowiem planowanie wydatków jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. (v. postanowienie s. apel. z 9 lipca 1992 r., sygn. I ACz 393/92 publ. Wokanda 93 2/32). Z dokumentów znajdujących się w niniejszych aktach sądowych m.in. odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 9 lipca 2010 r. wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, posiada środki trwałe, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Powyższe pozwala przyjąć, że Skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy, tym bardziej, że z obowiązkiem jego poniesienia powinna się liczyć od dłuższego czasu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.