V SA/Wa 618/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Monika Kramek, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 grudnia 2024 r. nr DIH-3.161.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) uchyla decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu z dnia 16 września 2024 r. nr D/LE.UH.8361.118.2023; 3) umarza postępowanie administracyjne. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. nr DIH-3.161.2024, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: "Prezesem Urzędu") uchylił w całości decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu (zwanego dalej: "Wojewódzkim Inspektorem) z dnia 16 września 2024 r. nr D/LE.UH.8361.118.2023 o nałożeniu na spółkę akcyjną [...] (zwaną dalej: "Spółką" bądź "Skarżącą") kary pieniężnej w wysokości 1.800 zł za brak uwidocznienia informacji o najniższej cenie towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, wbrew obowiązkom określonym w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 168; zwanej dalej: "ustawą o cenach") i orzekając co do istoty sprawy wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 1.800 zł w związku ze stwierdzeniem w miejscu sprzedaży detalicznej nieprawidłowości polegającej na uwidocznieniu w sposób niejednoznaczny oraz budzący wątpliwości cen produktów oferowanych po obniżonej cenie, co narusza przepisy art. 4 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Zdaniem Prezesa Urzędu, ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od 11 do 14 września 2023 r. w salonie obuwniczym należącym do Spółki, dały podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, przy czym Wojewódzki Inspektor wskazał naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy o cenach, natomiast w ocenie Prezesa Urzędu doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazała bowiem, że przy 10 produktach oferowanych do sprzedaży po obniżonej cenie, cena została uwidoczniona w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości ponieważ na wywieszce uwidocznione zostały: cena przekreślona, cena sprzedaży i "najniższa cena z 30 dni" z podaną wartością liczbową. W ocenie Prezesa Urzędu, opis "najniższa cena z 30 dni" został sformułowany w sposób niejednoznaczny, tj. przedsiębiorca nie wskazał, których 30 dni ta cena dotyczy, a przez to konsument nie posiadał jasnej i pełnej informacji o cenach, na podstawie których mógł podjąć decyzję, czy opłaca mu się kupić dany produkt, bo obniżka jest na tyle atrakcyjna dla niego. Nawet jeżeli faktyczna wartość cenowa, była najniższą ceną z ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o cenach, to w opinii organu II instancji, taki sposób prezentacji informacji cenowej budzi wątpliwości i nie jest jednoznaczny, a w konsekwencji nie spełnia wymogów art. 4 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Zdaniem Prezesa Urzędu, w świetle tego ostatniego przepisu, w którym ustawodawca jasno oznacza okres jako konkretny, obowiązujący przed wprowadzeniem obniżki ceny, nie jest wystarczające wskazanie 30-dniowego okresu, bez odniesienia się do konkretnego zdarzenia na przestrzeni czasu, jakim była obniżka cen dokonana przez sprzedawcę. Intencją ustawodawcy było bowiem wprowadzenie obowiązku informacyjnego, którego następstwem jest uzyskanie przez konsumenta pełnej i rzetelnej informacji w zakresie ceny obowiązującej przed obniżką i ceny obniżonej, umożliwiającej ich porównanie. Dodatkowo, aby przedsiębiorca jednocześnie sprostał wymaganiom zawartym w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach, niewystarczające jest wskazanie właściwej wartości liczbowej dotyczącej najniższej ceny z 30 dni obowiązującej przed ogłoszeniem obniżki, ale niezbędne jest w tym wypadku rzetelne wskazanie co dana cena oznacza. A zatem informacja, że jest to "najniższa cena z 30 dni" jest informacją niejasną i niewprowadzającą w błąd, gdyż tak naprawdę nie wiadomo o jakie 30 dni chodzi, a zatem prawo konsumenta do pełnej i rzetelnej informacji w tym zakresie zostało naruszone. W skardze do tutejszego sądu Spółka wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu w części orzekającej co do istoty sprawy oraz umorzenie postępowania administracyjnego, względnie o jej uchylenie w tej części oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji o odsątpieniu od wymierzenia kary administracyjnej, zarzucając naruszenie: 1) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów w sprawie, co polegało na uznaniu przez organ, że Skarżąca w odniesieniu do 10 partii kontrolowanego towaru dokonała oznaczenia cen w sposób będący niejasny dla konsumentów, tj. w sposób, który uniemożliwiałby podjęcie im racjonalnej decyzji zakupowej, bez żadnych podstaw ku temu w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym; 2) art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której uwidoczniona obniżona cena jednostkowa towarów poddanych weryfikacji w procesie kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora nie budzi żadnych istotnych wątpliwości, które mogłyby skutkować naruszeniem interesów konsumentów, w tym w szczególności podejmowaniem przez niech irracjonalnych/opartych na błędnych przesłankach decyzji zakupowych dot. skontrolowanych towarów; 3) alternatywnie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów w sprawie, co polegało na uznaniu przez organ, że Skarżąca w odniesieniu do 10 partii kontrolowanego towaru dokonała oznaczenia cen w sposób będący niejasny dla konsumentów w stopniu wystarczającym, aby możliwym było w stanie faktycznym niniejszej sprawy mówić o znacznym naruszeniu obowiązków informacyjnych ciążących na stronie Skarżącej względem konsumentów na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach, a ponadto niewłaściwym ustaleniu, że Skarżąca zwlekała w jakikolwiek sposób w kwestii zaprzestania naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach, a także doprowadzenia oznaczeń skontrolowanych partii towaru do stanu zgodnego z w/w regulacją; 4) art. 189f § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której postępowanie Skarżącej charakteryzowała znikoma społeczna szkodliwość oraz zaprzestała naruszania prawa natychmiast po dowiedzeniu się o jego istnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu świadczenia usług uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o cenach wskazuje natomiast, że w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Z kolei, w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20.000 zł. W orzecznictwie wypracowanym na tle wskazanych przepisów, do którego przyłącza się Sąd w składzie orzekającym w sprawie, podnosi się, że jakkolwiek art. 4 ust. 2 ustawy o cenach nie wskazuje, jak powinna brzmieć informacja o najniższej cenie z ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, to jednak należy go interpretować w powiązaniu z art. 4 ust. 1 tej ustawy, formułującym generalny wymóg, że cena powinna być uwidoczniona w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. W przypadku zatem art. 4 ust. 2 ustawy o cenach, realizacja omawianego wymogu będzie przejawiać się wskazaniem informacji, że określona wartość liczbowa stanowi najniższą cenę danego towaru lub usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 października 2024 r. o sygn. akt V SA/Wa 924/24; z dnia 22 listopada 2024 r. o sygn. akt 1224/24; z dnia 5 grudnia 2024 r. o sygn. akt V SA/Wa 1580/25). Tak scharakteryzowny delikt administracyjny, uprawniający do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w realiach kontrolowanej sprawy – zdaniem Sądu – nie występuje. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, zwłaszcza materiału fotograficznego, nie wynika bowiem, by sposób informowania konsumentów o cenach towarów, zarówno co do ceny przed obniżką, ceny aktualnej po obniżce, jak też co do najniższej ceny z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, nosił cechy niejednoznaczności, bądź by budził wątpliwości przeciętnego konsumenta oraz uniemożliwiał mu porównanie cen. Bezspornie na etykietach cenowych znalazły się trzy wartości określone liczbowo (cyfrowo), w tym: jedna liczba przekreślona, jedna liczba bez żadnego dodatkowego oznaczenia oraz jedna liczba z dopiskiem "Najniższa cena z 30 dni" (a przy niektórych towarach także z dopiskiem: "Najniższa cena z 30 dni PRZED OBNIŻKĄ"). Taki sposób poinformowania o cenach jest – zdaniem Sądu – jednoznaczny w swej wymowie dla przeciętnego (zatem zorientowanego, uważnego, ostrożnego i racjonalnego) konsumenta, gdyż w sposób niebudzący wątpilości wskazuje, że ceną zakupu nie jest cena przekreślona, lecz cena uwidoczniona bez przekreślenia i bez dodatkowego dopisku, który odróżnia cenę aktualną od ceny najniższej z 30 dni, bez względu na to, czy ów dopisek obejmuje stwierdzenie "przed obniżką". Brak pełnego powielenia zapisu art. 4 ust. 2 ustawy o cenach, zgodnie z których chodzi nie o jakikolwiek okres 30 dni, lecz o okres "przed wprowadzeniem obniżki" mógłby zostać uznany za wypełniający omawiany delit administracyjny, gdyby sformułowanie "Najniższa cena z 30 dni" nie zostało wyraźnie przypisane do jednej wielkości liczbowej (jednej ceny), a dodatkowo na etykiecie znajdowały się również inne wielkości liczbowe, których nie możnabyłoby przypisać ani do ceny aktualnej, ani ceny wcześniejszej (przekreślonej/już nieobowiązującej), bądź też gdyby kontrola wykazała, że wskazana wartość liczbowa nie odpowiada rzeczywistej najniższej cenie towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Sądowi z urzędu znane są sprawy, w których na etykietach znajdowały się różne ceny (kilka wartości liczbowych) bez oznaczenia, która z tych cen jest ceną aktualną, a dodatkowo bez związku – co jest istotą deliktu z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach – z najniższą ceną towaru obowiązującą przed wprowadzeniem obniżki (zob. np. wyroki o sygn. akt: V SA/Wa 2225/24, V SA/Wa 3103/24), niemniej w realiach kontrolowanej sprawy z takimi przypadkami nie mamy do czynienia, gdyż jedyna cena, do której zostało przypisane objaśnienie była w istocie ceną najniższą z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, a żadna z pozostałych cen uwidocznionych na etykiecie nie została podana w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości, czy uniemożliwiający porównanie cen. W tym stanie faktycznym nie można było uznać, że Skarżąca dopuściła się deliktu administracyjnego określonego w art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. W konsekwencji zaś wymierzenie Spółce kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, było nieuprawnione. Powyższa konstatacja obligowała Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), a także do umorzenia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 3 tej ustawy.