V SA/Wa 622/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-18
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Zabłocka, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył kwotę pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z powodu stwierdzonej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo pomniejszył kwotę pomocy finansowej. Kontrola przeprowadzona przez ARiMR została uznana za rzetelną i zgodną z obowiązującymi przepisami. Stwierdzone różnice w powierzchni działek rolnych, a także zaniechanie działalności rolniczej na niektórych z nich, stanowiły podstawę do zastosowania przepisów rozporządzenia dotyczących pomniejszenia kwoty pomocy.Stan faktyczny
Skarżący Z.M. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2011. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, w tym różnice między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną na wielu działkach rolnych, a także zaniechanie działalności rolniczej na niektórych z nich. Organ I instancji pomniejszył przyznaną pomoc, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji. Skarżący zarzucił organom nierzetelność kontroli, sprzeczność ustaleń oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę
Przedmiotem skargi z 4 stycznia 2013 r. wniesionej przez Z.M. (zwanego dalej również: skarżącym) jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 16 maja 2011 r. Z.M. zwrócił się do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 (ONW).
We wniosku ww. producent zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej do łącznej powierzchni 106,09 ha, deklarując przy tym m.in. następujące działki rolne:
- A o powierzchni 1,07 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- B o powierzchni 27,21 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- C o powierzchni 6,21 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- D o powierzchni 2 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- G o powierzchni 2 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- L o powierzchni 19,70 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- Ł o powierzchni 20,75 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- M o powierzchni 7,39 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...]).
- O o powierzchni 0,94 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
- N o powierzchni 1,82 ha (położona na działce ewidencyjnej nr [...])
W dniach 24 sierpnia – 6 września 2011 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzona została kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz następnie w zakresie wzajemnej zgodności. W raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych 9 grudnia 2011 r. w gospodarstwie wnioskodawcy stwierdzono nieprawidłowości polegające m.in. na różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Stwierdzone różnice dotyczyły nstp. działek rolnych:
- A (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 1,07 ha, stwierdzona 1,16 ha
- B (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 27,21 ha, stwierdzona 26,38 ha
- C (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 6,21 ha, stwierdzona 7,18 ha
- D (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 2 ha, stwierdzona 2,24 ha
- G (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 2 ha, stwierdzona 0,84 ha
- L (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 19,70 ha, stwierdzona 18,41 ha
- Ł (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 20,75 ha, stwierdzona 19,55 ha
- M (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 7,39 ha, stwierdzona 5,90 ha
- O (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 0,94 ha, stwierdzona 1,50 ha
- N (działka ew. nr [...]) powierzchnia deklarowana 1,82 ha, stwierdzona 1,65 ha
Nadto inspektorzy terenowi stwierdzili zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej C (pow. 6,21 ha) oraz K (pow. 2,82 ha).
W dniu 19 marca 2011 r. do organu wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym zwrócił się on o umożliwienie zapoznania się z całością fotografii sporządzonej z czynności kontrolnej w zakresie kwalifikowalności. Następnie pismem z dnia 23 marca 2012 r. wnioskodawca zgłosił zastrzeżenia dotyczące przeprowadzonych czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 9 grudnia 2011 r. Wnioskodawca kwestionował prawidłowość zastosowanie przez organ kodów błędu DR 14, (nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej) DR18 (zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na całej powierzchni działki) oraz wykonanych przez organ pomiarów działek rolnych.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. (nr [...]) w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. przyznał Z.M. pomoc finansową ONW na rok 2011 w łącznej wysokości 7.921,36 zł, potrącając przy tym wnioskowaną kwotę o 3.932,44 zł z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił m.in, iż początkowa kwota pomocy ONW została zmniejszona ze względu na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli. Wyliczona procentowa różnica wynosiła 15.5539 %, zatem kwotę pomocy ONW strefa Nizinna I została pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Nadto organ wskazał, iż na działkach rolnych C i K rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.
Rozpoznając złożone w sprawie odwołanie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Organ wyjaśnił, iż objęte pomocą mogą być jedynie te grunty w odniesieniu do których wszystkie przesłanki z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. zostały spełnione kumulatywnie, a zatem brak spełnienia choć jednej z nich prowadzi do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Organ wskazał tutaj, że okoliczność użytkowania spornych działek w roku 2011 została stosownie udokumentowana a tym samym udowodniona i brak jest podstaw do przeprowadzenia czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków na okoliczność użytkowania spornych działek skoro sam wnioskodawca przyznał, że zabiegi agrotechniczne wykonane zostały dopiero we wrześniu czyli po przeprowadzeniu pierwszych czynności kontrolnych przez ARiMR. Ustosunkowując się do zarzutów wnioskodawcy organ II instancji wskazał również, iż wyniki przeprowadzanych kontroli, wbrew twierdzeniom strony wnioskującej, nie są rozbieżne natomiast potwierdzają one okoliczność podjęcia czynności zmierzających do spełnienia określonych norm przez wnioskodawcę warunkujących objęcie gruntów płatnościami dopiero w obliczu kontroli ARiMR i stwierdzenia nieprawidłowości na deklarowanych gruntach. Zdaniem organu sporządzona w sprawie dokumentacja fotograficzna oraz dołączone do raportu szkice z pomiaru powierzchni działek rolnych, potwierdzają, że wykonane ustalenia są prawidłowe.
Pismem z dnia 4 stycznia 2013 r. Z.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2012 r. wnosząc o jej uchylenie. W treści skargi zarzucono, iż organ nie odniósł się w sposób szczegółowy do twierdzeń i wniosków dowodowych strony podnoszonych w toku całego postępowania administracyjnego. Podkreślono przy tym, iż podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił protokół z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonych w dniach 25 sierpnia – 05 września 2011 r., który jest zdaniem skarżącego sprzeczny z protokołem z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności. Skarżący zarzucił tutaj organowi, iż w przypadku sprzeczności wyników kontroli na miejscu z pozostałymi danymi obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czego organ jednak nie uczynił.
Skarżący wskazał również, iż działki rolne C i K były użytkowane rolniczo i były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przez cały 2011 r. Ustalenia kontrolerów w tym zakresie przeprowadzone zostały w sposób nieprawidłowy bez należytej staranności lub w oparciu o niewłaściwą identyfikację granic działki w terenie. Podkreślono również, iż pierwsza kontrola przeprowadzona została przed terminem do skoszenia/wypasienia użytków zielonych (łąk i pastwisk) dla tych działek rolnych, które zostały zadeklarowane do programów rolnośrodowiskowych, na których wszelkie zabiegi agrotechniczne wykonywane są zgodnie z planem rolnośrodowiskowym. Skarżący nie zgodził się przy tym, z wynikami pomiaru powierzchni działek rolnych w szczególności z wynikami pomiaru działek rolnych A, B, C, D, G, J, L, Ł, M, O i N. Zdaniem skarżącego kontrolerzy skontrolowali jedynie część działek ewidencyjnych na których kontrolowane działki się znajdują lub też kontrolowali zupełnie inne działki.
Skarżący podniósł również, iż w sprawie dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2011, w zakresie tych samych po części działek co w przedmiotowej sprawie, organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji wskazując, że: "(...) w przypadku realizacji pakietu ekstensywne trwałe użytki zielone rolnik jest zobowiązany dokonać koszenia w terminie od dnia 1 czerwca do dnia 30 września". Tym samym w ocenie skarżącego nie można było stwierdzić na jakiej powierzchni jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, a co za tym nie można było stwierdzić nieprawidłowości w zakresie nie wykoszenia działek rolnych C i K. Do skargi dołączono decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. nr [...] o uchyleniu w całości decyzji dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika ARiMR.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości rozważania organów rozstrzygających w sprawie.
W trakcie rozprawy w dniu 10 września 2013 r. tut. Sąd zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. o nadesłanie w terminie 5 dni informacji w zakresie powoływanej przez skarżącego decyzji rolnośrodowiskowej.
Organ administracyjny odpowiadając na wezwanie sądu złożył do akt sprawy wydaną wobec skarżącego decyzję z [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 t.j.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tryb składania wniosków o przyznanie pomocy ONW, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.) – zwane dalej "rozporządzeniem ONW"
Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":
1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:
a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo
b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";
2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;
3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;
4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
Mając na uwadze, iż podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowi stwierdzenie przez organ niedochowania kryterium norm oraz wymogów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazać także należy na przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str.8) – zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 65/2011, oraz na przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r. str. 1 ze zm.), zwanego dalej: "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Zgodnie zatem z treścią przepisu art. art. 16 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W ust. 5 powoływanego tutaj przepisu wskazano natomiast, iż w przypadku gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla pomocy ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 h lub 3% ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.
Jak sygnalizowano powyżej spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny stanu faktycznego ustalonego w sprawie w zakresie spełnienia kryterium norm oraz wymogów określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący wskazywał, iż ustalenia organów administracyjnych orzekających w sprawie odnoszące się do badanych powierzchni gruntów są nieprawidłowe i wzajemnie sprzeczne. Nadto w jego ocenie wbrew twierdzeniom organu sporne działki rolne C i K były użytkowane rolniczo i utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przez cały 2011 r. o czym świadczyć ma m.in. decyzja uchylająca wydana względem skarżącego w innym postępowaniu (vide. decyzja nr [...]).
W ocenie Sądu, z uwagi na prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy należy zgodzić się z twierdzeniami organu przedstawionymi w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim stwierdzić należy, że organ słusznie uznał, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, w związku z czym brak było podstaw do podważenia jej wiarygodności.
Dokonując oceny przeprowadzonej kontroli wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia "Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności". Jak wynika natomiast z art. 27 ust. 1 rozporządzenia kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a więc organ przeprowadzający kontrolę może o tym fakcie powiadomić beneficjenta, jednak tego czynić nie musi. Brak obecności rolnika podczas prowadzonych czynności nie może wpływać na wynik kontroli. Kontrole na miejscu przeprowadza się w celu sprawdzenia i weryfikacji faktów stanowiących podstawę przyznania płatności, potwierdzenie zgodności danych i informacji zawartych we wnioskach pomocowych ze stanem faktycznym. Kontrole na miejscu polegają na dokonaniu pomiarów powierzchni działek rolnych uprawnionych do otrzymania płatności, zgłoszonych przez beneficjenta we wniosku oraz weryfikacji zadeklarowanych upraw kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Kontrole przeprowadzone mogą być tylko przez określone podmioty dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi i technicznymi. Podkreślić tutaj należy, iż z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane i bezstronne, co do zasady należy przypisać im przymiot wiarygodności (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., Sygn. akt II GSK 492/07 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny winien wskazać powierzchnię rzeczywistą spełniającą wymagania przepisów prawa, a nie ustaloną w oparciu o dane historyczne, które uległy dezaktualizacji. Powierzchnia faktyczna deklarowana do przyznania płatności winna być przez wnioskodawcę zweryfikowana, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w obrysie użytkowanej powierzchni na załączniku graficznym, z wyłączeniem terenów niekwalifikujących się do objęcia płatnościami (takich jak tereny zadrzewione, zabudowania, drogi, rzeki, inne zbiorniki wodne).
Wyjaśnić tutaj również należy, iż zastosowana w sprawie metoda kontroli "FOTO" jest przeprowadzana na dostępnych w systemie informacji geograficznej zdjęciach obszarów – ortofotomap oraz na podstawie wywiadu terenowego. Ortofotomapa posiada skalę gwarantującą dokładność pomiaru działek na poziomie 0,25 do 0,5 m, natomiast podczas wywiadu terenowego inspektorzy terenowi sporządzają szkice oraz wykonują zdjęcia celem zweryfikowania danych okoliczności sprawy.
W tracie kontroli zgodności dokonanej w sprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. w wyniku której przeprowadzono czynności polegające na zweryfikowaniu stanu gruntów z pierwszego etapu kontroli wykonanego w dniach 25.08.-05.09 2011 r., stwierdzono dwie okoliczności kluczowe dla badanej sprawy. Po pierwsze, iż na działkach rolnych A,C,D,O stwierdzono powierzchnię większą niż zadeklarowana we wniosku, a po drugie, iż na działkach rolnych C oraz K wystąpił proces sukcesji wtórnej (wieloletnie samosiewy drzew i krzewów), degradacja i zniszczenie różnorodności biologicznej siedlisk łąk i pastwiska skutek inwazji niepożądanych gatunków roślin.
Istotnym jest, iż strona zapoznała się z raportem sporządzonym z powyższych czynności i miała możliwość zgłoszenia swoich zastrzeżeń.
Organ administracyjny ustosunkowując się do zgłoszonych zastrzeżeń wyjaśnił swoje stanowisko zasadnie wskazując, iż w zakresie powierzchni działki rolnej C i K w związku z brakiem widocznej granicy oraz położeniem na tej samej działce ewidencyjnej nr [...], obie działki pomierzone zostały łącznie i ich powierzchnia wyniosła 10,00 ha. Skarżący z uwagi na to, iż deklarował tutaj jedynie 9,03 ha wywodził, iż cały pomiar jest nierzetelny i w konsekwencji błędny. Wyjaśniono jednak tutaj, iż w związku z brakiem użytkowania spornych działek wykluczone i sankcjonowane zostały powierzchnie zgodne z deklaracją we wniosku tj. z działki rolnej C 6,21 ha oraz z działki rolnej K 2,28 ha. Mając zatem na uwadze ww. zasady dokonywania przedmiotowej kontroli Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania poczynionych przez organ ustaleń. Tym samym mając ze względu na prawidłową sekwencję czynności kontrolnych oraz wskazywane powyżej domniemanie prawidłowości wyników badań metodą FOTO (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., Sygn. akt II GSK 492/07 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oraz brak słuszności powoływanych przez stronę skarżąca twierdzeń stwierdzić należy, iż powierzchnia objęta płatnością została ustalona w sposób właściwy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu sprzecznych ustaleń w stosunku do kontroli przeprowadzonej w dniu 6 grudnia 2011 r. oraz podjęcia przez organ przedwczesnych wniosków z uwagi na dłuższy termin wykonania zabiegów agrotechnicznych wynikających z realizacji zaleceń rolnośrodowiskowych przewidziany do końca września danego roku złożenia wniosku, zgodzić należy się z organem administracyjnym, iż wyniki zestawionych tutaj kontroli nie stoją ze sobą w sprzeczności. Wyniki te potwierdzają jedynie okoliczność podjęcia czynności zmierzających do spełnienia określonych norm przez wnioskodawcę warunkujących objęcie gruntów płatnościami dopiero w obliczu kontroli ARiMR i stwierdzenia nieprawidłowości na deklarowanych gruntach. Nadto dodać tutaj należy, iż powoływana przez stronę skarżącą okoliczność spełniania kryteriów w zakresie płatności rolnośrodowiskowej ostatecznie nie została uwzględniona przez organ w innym powoływanym przez stronę skarżącą postępowaniu bowiem decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił słuszności podnoszonym tutaj przez skarżącego argumentom.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydając decyzję zobowiązany był zatem uwzględnić wyniki kontroli na miejscu i z uwagi na stwierdzoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną pomniejszyć kwotę pomocy finansowej o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę.
Podkreślić też należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ II instancji odniósł się w sposób prawidłowy do wszystkich zarzutów odwołania oraz obszernie wyjaśnił podejmowane rozstrzygnięcie.
Niezasadne są także pozostałe zarzuty skargi art. 75, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. Sąd podkreśla, że w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy ONW, według art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – z zastrzeżenie zasad i warunków w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust. 2 – w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodne z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3 ). Porównanie tej regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a wskazuje, że w art. 3 ust 2 pkt 2 ww. ustawy, obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W przedmiotowej sprawie organy kompleksowo odniosły się do zebranego materiału dowodowego, jednocześnie umożliwiły skarżącemu przedstawienie własnych środków dowodowych. W przedmiotowej sprawie w toku postępowania wykonane zostały szczegółowe szkice z zaznaczeniem granic poszczególnych działek rolnych, wykonano zdjęcia oraz sporządzono szczegółowy raport z kontroli. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi zgłaszane w toku postępowania zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, spełniając tym samym dyspozycję art. 77 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi potwierdzając tym samym zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło