V SA/Wa 624/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - asesor WSA Piotr Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia 22 listopada 2024 r. nr DTD-7.4311.78.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę. W dniu 30 sierpnia 2024 r. do Ministerstwa Infrastruktury (dalej: Organ) wpłynął wniosek Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o. z/s w M. (dalej: Skarżąca, Spółka) o uznanie Spółki "jako podmiotu TP1 w kontekście dokumentacji przewozowej zgodnie z działem 5.4." Pismem z 12 września 2024 r. Spółka – w odpowiedzi na pismo Organu z 10 września 2024 r. wskazała, że zwróciła się z podobnym wnioskiem do Polskiego Centrum Akredytacji, które w odpowiedzi stwierdziło, że zajmuje się tylko akredytacją i nie świadczy usług w zakresie oceny zgodności czy certyfikacji i z tego względu uznanie jako podmiot uprawniony do wykonywania zadań określonych w 5.4.0.2 RID/ADE jest niemożliwe. W piśmie Skarżąca wniosła o zastosowanie wytycznych podnosząc iż w ramach gremiów tworzących przepisy RID/ADR/ADN istnieją wytyczne w zakresie wymagań odnośnie do telematyki przy realizacji przewozów niebezpiecznych. Postanowieniem z 22 listopada 2024 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uznania Spółki jako podmiotu TP1 w kontekście dokumentacji przewozowej zgodnie z działem 5.4. Organ wskazał, że w prawie krajowym brak jest przepisów wdrażających postanowienia 5.4.0.2 ADR. Pismem z 3 grudnia 2024 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia z 22 listopada 2024 r. W piśmie Spółka "przeformułowała" dotychczasowe żądania wnosząc o: 1) przyjęcie do wiadomości, że Spółka będzie pełnić funkcję TP1 zgodnie z wytycznymi dotyczącymi stosowania przepisu ADR i RID 5.4.0.2 w zakresie dokumentacji uzupełniającej dla dokumentów wymaganych w transporcie, 2) o przyjęcie, że Skarżąca spełniła niezbędne wymagania przewidziane w sprawie polskim i unijnym, a tym samym stosuje właściwe procedury zbierania, przechowywania i przetwarzania danych elektronicznych; 3) wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) odnośnie do potwierdzenia faktów i stanu prawnego, znajdujących się w posiadaniu organu; 4) wydanie decyzji uznającej stronę jako pełniącego funkcje TP1 (zaufanej hurtowni danych) zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi stosowania przepisu ADR i RID 5.4.0.2 (Guidelines for the use of RID/ADR/ADN 5.4.0.2) w zakresie dokumentacji uzupełniającej dla dokumentów wymaganych w transporcie. W piśmie z 3 grudnia 2024 r. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w przypadku odmowy uwzględnienia żądań strony o potraktowanie pisma jako skargi i procedowanie jej zgodnie z wymaganiami prawa tj. przekazanie zgodnie z art. 52 § 3, art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z 18 lutego 2025 Organ utrzymał w mocy postanowienie z 22 listopada 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że zgodnie z wnioskiem Skarżącej wskazanym w piśmie z 3 grudnia 2024 r. rozpoznał sprawę ponownie wydając postanowienie 18 lutego 2025 r. Ze względu na niejednoznaczność w zakresie skargi zawartej w treści pisma z 3 grudnia 2024 r. Organ przekazał ją – zgodnie z wnioskiem strony – do Sądu wnosząc jednocześnie o jej uznanie jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia aktów, na które przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez złożenie do organu takiego wniosku, albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Strona musi dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. Wynikająca z art. 52 § 3 p.p.s.a. możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej w przypadku uznania nieskuteczności jednej z nich (por. postanowienie NSA z 18 października 2018 r., II GSK 1678/18). Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że z treści pisma z 3 grudnia 2024 r. bezsprzecznie wynika, że Skarżąca dąży do weryfikacji prawidłowości rozstrzygnięcia z 22 listopada 2024 r. w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy. Świadczy o tym zarówno tytuł pisma z 3 grudnia 2024 r. jak i treść zasadniczego żądania w nim sformułowanego. Nie jest również sporne, że postanowienie z 22 października 2024 r. mieści się w katalogu aktów, w stosunku do których możliwe jest skorzystanie z ww. alternatywnych środków zaskarżenia (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a.). Dodatkowy wniosek o potraktowanie pisma jako skargi – w razie odmownego uwzględnienia żądań w nim zawartych (s. 2 pisma z 3 grudnia 2024 r.) – nie mógł przynieść oczekiwanego przez Skarżącą skutku. Przepisy p.p.s.a. nie dopuszczają bowiem możliwości skorzystania przez Skarżącą równolegle z dwóch odrębnych środków zaskarżenia. Inaczej mówiąc, brak jest możliwości jednoczesnego: 1) żądania rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz 2) uznania tegoż wniosku jako skargi w razie nieuwzględnienia żądań strony w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Trafnie organ uznał, że w ustalonym stanie faktycznym prawidłowym sposobem załatwienia sprawy było wydanie postanowienia z 18 lutego 2025 r. Zgodnie bowiem z treścią pisma z 3 grudnia 2024 r. jak również z ogólną zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) – żądanie strony podlegało rozpoznaniu w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy. W tych okolicznościach wykorzystanie "zwykłego" trybu zaskarżenia postanowienia z 22 października 2024 r. powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie na to postanowienie skargi do sądu. Kontrola sądowoadministracyjna może w tym przypadku zostać zainicjowana poprzez wniesienie przez Skarżącą środka zaskarżenia w stosunku do postanowienia z 18 lutego 2025 r. Tego jednak aktu (z oczywistych względów) nie dotyczyło żądanie wyrażone w piśmie z 3 grudnia 2024 r. W konsekwencji powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.