V SA/Wa 627/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-11
Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pomimo wykazywania strat w działalności gospodarczej i posiadania zadłużenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada znaczne środki na rachunkach bankowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, pomimo wykazywania strat i posiadania zadłużenia, nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Sąd wskazał, że posiadanie znacznych środków na rachunkach bankowych, zarówno w walucie krajowej, jak i obcej, pozwala na pokrycie wpisu sądowego, a strata podatkowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych.Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. i jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wykazała, że posiada kapitał zakładowy i środki trwałe, jednak poniosła skumulowane straty, zamknęła podstawową działalność produkcyjną i prowadzi obecnie jedynie działalność handlową, która nie rekompensuje kosztów. Spółka posiadała środki na rachunkach bankowych w walucie krajowej i obcej. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając wysokość wpisu od skargi kasacyjnej oraz łączną liczbę postępowań prowadzonych przez spółkę przed WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Krystyna Madalińska – Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych; postanawia: oddalić wniosek.
D. Sp. z o.o. z siedzibą w P. wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2009 r. wystąpiła z wnioskiem na urzędowym formularzu PPPr z [...] lutego 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] złotych, natomiast wartość środków trwałych według bilansu na ostatni rok [...] złotych. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec 2008 r. przyniosła ona skumulowaną stratę w wysokości – [...] złotych. Skarżąca wskazała, iż wstępna strata za rok 2009 r. wynosi [...] złotych. Skumulowane straty bilansowe wynoszą [...] zł i stanowią ponad 78% wartości Kapitału Podstawowego. Wskutek decyzji głównego i jedynego udziałowca, z dniem [...] czerwca 2009 r. została zamknięta podstawowa działalność Spółki tj. produkcja [...]. Obecnie Spółka prowadzi w Polsce wyłącznie działalność handlową sprzętem [...] produkcji D.. Rozmiary tej działalności, które są uzależnione przede wszystkim od sytuacji na rynku popytu i podaży, nie rekompensują obecnych kosztów Spółki. Obecne koszty Spółki są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej; głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia.
Wnioskodawca posiada następujące rachunki bankowe w: 1. [...].: a) złotówkowy [...], b) w [...] ze stanem [...], c) w [...] ze stanem [...], d) w [...] ze stanem [...]; 2. [...] a) złotówkowy ze stanem [...], b) w [...] ze stanem [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie.
Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których Wnioskująca byłaby zobowiązana składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości [...] złotych (stosownie do § 1 pkt 2 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać również należy, iż w tutejszym Wydziale WSA w Warszawie ze skarg D. Sp. z o.o. obecnie toczy się 120 postępowań a łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi ok. 44.000 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek.
Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia analiza podanych przez Skarżącą okoliczności w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości ciążących na niej kosztów postępowania sądowego.
Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż Skarżąca jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym nadal działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych i to zarówno w walucie krajowej ([...] zł), jak i w walutach obcych w [...] w łącznej wysokości [...]. Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunkach bankowych znacznych środków finansowych w wysokości ponad [...] złotych, uiszczenie kwoty wpisu (w wysokości [...] zł) nie może doprowadzić do wniosku, że Skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić fakt zaciągnięcia kredytu oraz wykazana strata w 2008 r. w wysokości [...] złotych oraz wstępna strata za rok 2009 w wysokości [...] złotych. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co przedstawiono wyżej. Ponadto konieczność spłacania kredytu bankowego nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż zobowiązania prywatno-prawne nie korzystają z takich preferencji w stosunku do wpisu sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie również formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Jest to przy tym kredyt udzielany na całkowicie odmiennych zasadach.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych m.in. odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 9 lipca 2010 r. wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów.
Powyższe pozwala przyjąć, że Skarżąca jest w stanie uiścić należny wpis sądowy od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło