V SA/Wa 628/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-15

Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Izabella Janson, Beata Blankiewicz – Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawcy, nie można było uznać należności za całkowicie nieściągalne, a także nie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie ze względów humanitarnych lub społecznych. Decyzja organu mieściła się w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący D.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organy ZUS odmówiły umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności, możliwość egzekucji z majątku wspólnego małżonków oraz brak wystarczających przesłanek uzasadniających umorzenie ze względów społecznych lub zdrowotnych. Skarżący podniósł, że trudna sytuacja finansowa i zdrowotna uniemożliwia mu spłatę zadłużenia i pozbawia go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę. Przedmiotem skargi z 15 lutego 2012 r. wniesionej przez D.S. jest decyzja działającego w imieniu ZUS Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2012r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2011r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] listopada 2005r. r. D.S. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w całości za okres do grudnia 2005r. W niniejszym wniosku zainteresowany przytoczył argumenty natury finansowej i zdrowotnej. Przedstawił zestawienie zarobków i dochodów wraz z uzasadnieniem do uprzednio złożonego we wrześniu 2005r. wniosku o układ ratalny. ZUS nie uwzględnił wniosku o ratalną spłatę zadłużenia Nie rozpoznał też zawartego w tym piśmie wniosku strony o umorzenie zadłużenia. Kolejnym wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011r., uzupełnionym [...] czerwca 2011r. wnioskodawca ponowił starania o umorzenie zaległości wobec ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że wobec odmowy rozłożenia na raty powstałego zadłużenia, ZUS nie rozpoznał złożonego wówczas alternatywnie wniosku o umorzenie składek . Decyzją z dnia [...] października 2011r wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 1, 2. 3 i 3a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpatrując wnioski strony: z dnia [...] listopada 2005r. oraz [...] kwietnia 2011r. odmówił umorzenia należności na: ­ ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 2004r. do czerwca 2009r. ­ ubezpieczenie zdrowotne za październik 2006 r. ­ Fundusz Pracy za październik 2006 r.; wraz z odsetkami i kosztami upomnienia . W uzasadnieniu ww. decyzji organ I instancji wskazał, że w okresie od [...] marca 1991 r. do [...] kwietnia 2011 r. wnioskodawca na podstawie wpisu do ewidencji gospodarczej był uprawniony do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlegał od [...] stycznia 1999r. do [...] czerwca 2009r. Nie zatrudniał pracowników. Wskazał również, że wnioskodawca z obowiązku terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy nie wywiązał się, co spowodowało powstanie zadłużenia. Dalej organ I instancji podkreślił, że jak wynika z analizy sprawy wnioskodawca mieszka wraz żoną i dwoma synami w mieszkaniu komunalnym w W.. Wnioskodawca oświadczył, że nie prowadzi z żoną ani synami wspólnego gospodarstwa domowego. Koszty jego utrzymania oraz leczenia pokrywa żona i synowie. Jest osoba bezrobotną. Żona natomiast pozostaje w zatrudnieniu w banku B. S.A. i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie [...] brutto. Oprócz zadłużenia wobec ZUS strona innych zobowiązań nie posiada. Na podstawie przedłożonej dokumentacji lekarskiej organ podał posiadane przez wnioskodawcę dolegliwości zdrowotne, z powodu których się leczy. Dalej ZUS przedstawił obowiązujące w zakresie rozpatrywania wniosków o umorzenie składek przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i stwierdził, że przesłanki o których mowa w art. 28 usus nie zaistniały. Wskazał, że wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, jednak istnieje możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków, wysokość należnych składek znacznie przekracza koszty upomnienia, a do chwili obecnej naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Również nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zdaniem Zakładu, w związku z powyższym nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne i umorzyć je w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Następnie organ I instancji stwierdził, iż przedstawione przez wnioskodawcę argumenty nie stanowią także przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141 poz. 1365 ze zm.) w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dających podstawę do umorzenia należności w trybie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie organu, w przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające umorzenie zadłużenia w oparciu o powołane przypisy. Zakład podkreślił, że z załączonych dokumentów wynika, że koszty jego utrzymania i leczenia ponosi jego rodzina , a sam zainteresowany nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Zainteresowany nie wykazał też poniesionych strat w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności tytułu składek mogło pozbawić go możliwości prowadzenia działalności. Analizując przedstawioną dokumentację lekarską ZUS wskazał, że na jej podstawie nie można tez stwierdzić, że wykazane nią schorzenia pozbawiają stronę możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie składek. Dalej ZUS podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami tylko uzasadnionych przypadkach należności mogą być umorzone w części lub w całości. Nawet jeżeli zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie, to nie oznacza, że zadłużenie musi być umorzone. Rozpatrując wniosek płatnika o umorzenie bierze się pod uwagę nie tylko możliwości płatnicze zobowiązanego, ale także stan finansów ubezpieczeń społecznych. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. D.S. zwrócił się Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na postawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż nie znajduje podstaw do umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy. Organ podkreślił, że zadłużenie, które powstało na koncie wnioskodawcy, Zakład jako wierzyciel w przedmiotowej sprawie ma obowiązek egzekwować zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż rozpatrując wniosek D.S. o umorzenie należności zostały wzięte pod uwagę wszystkie aspekty przewidziane w przepisach. Dalej organ stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy nie można uznać, że należności są całkowicie nieściągalne. Z uwagi na to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego oraz Komornik Sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję zdaniem organu, nie można uznać, że przesłanka całkowitej nieściągalności należności ma miejsce. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II Instancji stwierdził, że z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, aby D.S. z uwagi na schorzenia, których istnienia organ odwoławczy nie kwestionuje, miał całkowite przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy zarobkowej, więc uznaje się, że może pracować i osiągać dochody, z których powinien regulować należności wobec ZUS. Następnie Prezes ZUS podkreślił, wnioskodawca nie posiada innych nieuregulowanych zobowiązań finansowych. Wskazał również, że z informacji o wysokości zarobków żony wnioskodawcy wynika, że otrzymuje ona wynagrodzenie w kwocie [...] brutto, a skoro wnioskodawca nie przedstawił dokumentów stwierdzających posiadanie rozdzielności majątkowej, należy przyjąć, że ww. dochód jest wspólnym dochodem małżonków. Dalej Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, że umorzenie zaległych składek w trybie wskazanych przepisów ma ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład stosuje jedynie w sytuacjach drastycznych, gdy ze względu na stan zdrowia, klęski żywiołowe, ubóstwo zobowiązanego, czy inne, ważne względy społeczne, jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązania zarówno w formie jednorazowej wpłaty, jak też wpłat dokonywanych w dłuższym okresie czasu. Umorzenie jest zatem jak podkreślił organ odwoławczy nadzwyczajną formą wygaśnięcia wymagalnych należności z tytułu składek, będącą odstępstwem od zasady równego traktowania wszystkich ubezpieczonych ( min. w zakresie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ), wynikającej z art. 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W konkluzji Prezes ZUS, odwołując się do interesu funduszu , jak również ustawowego obowiązku dochodzenia należności uznał, że działając w ramach obowiązującego prawa oraz uznania administracyjnego, a także mając na uwadze całokształt znanych w sprawie okoliczności zasadnym jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2012 r. D.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając : -naruszenie prawa materialnego – art. 28 ust3 pkt 6 oraz ust 3a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. 2009r. Nr 205 poz. 1585 ze zm. ), o przez niezasadne przyjęcie, iż nie jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym przeciwko skarżącemu nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne oraz że nie zachodzi uzasadniony przypadek umorzenia należności z powodu tego, że ich opłacenie pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz tego, że skarżący cierpi na przewlekłą chorobę, pozbawiającą go możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W uzasadnieniu ww. skargi D.S. podkreślił, że w zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę, że w niezwykle trudnej sytuacji życiowej wnioskodawcy, tak pod względem finansowym, jak i zdrowotnym, uiszczenie należności na rzecz ZUS pozbawiłoby zainteresowanego możliwości fizycznej egzystencji, albowiem schorzenia , na które cierpi uniemożliwiają rozwinięcie szerszej działalności zawodowej , a jedynie generują koszty. Tym samym względy humanitarne, jak wskazał skarżący, przemawiają za tym aby skorzystać z dobrodziejstwa instytucji umorzenia należności wobec ZUS. Podkreślił, że działania ZUS wobec skarżącego nie będą przynosiły korzyści systemowi ubezpieczeń społecznych lecz pogłębią jedynie dramatyczną sytuację zobowiązanego. W takiej sytuacji, co podkreślił skarżący, ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności, z czego ZUS w niniejszej sprawie nie skorzystał chociażby w części. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działający w imieniu organu, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały wnioskami skarżącego, którymi wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zaległych składek wraz z odsetkami powstałych wskutek prowadzenia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej pod firmą "P." w W., w zakresie agencji reklamowych i pozostałej działalności wydawniczej. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu ( przytoczonym w całości przez organ w zaskarżonej decyzji). W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o sus (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. W sprawie niniejszej organ w zaskarżonej decyzji odnosząc się do przesłanki określonej powołanym wyżej przepisem art. 28 ust 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s po pierwsze nie uznał by w sprawie wykazane zostało, że należności dłużnika są całkowicie nieściągalne, gdyż jak zasadnie przyjął, skarżący pozostaje w związku małżeńskim we wspólności ustawowej, zatem osiągane przez małżonkę skarżącego wynagrodzenie stanowi majątek, z którego można prowadzić egzekucję, a po wtóre wyjaśnił , że nawet prowadzona przeciwko zobowiązanemu egzekucja nie wykazała brak majątku z którego można by prowadzić egzekucję. Ponadto wskazując na uznaniowość decyzji wskazano, że w sytuacji gdyby zadłużenie wnioskodawcy objęte postępowaniem egzekucyjnym nie zostało wyegzekwowane z powodu braku majątku dłużnika organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku strony. Tym samym wykazanie bezskuteczności egzekucji wobec skarżącego nie oznacza, iż ZUS uwzględni jego wniosek o umorzenie zadłużenia. Wobec takiego stanowiska, jakie zajął organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypowiadając się o braku zmiany swojej decyzji nawet w przypadku ustalenia przez organ egzekucyjny braku majątku z którego można prowadzić egzekucję należności wobec ZUS nie uzasadniają przyjęcia wadliwości wydanej przez organ decyzji prowadzącej do jej uchylenia. Organy orzekające wskazały prawidłowo, że skarżący obecnie nie wykonujący zatrudnienia ani nie prowadzący własnej działalność gospodarczej pozostaje na utrzymaniu rodziny- żony osiągającej z racji zatrudnienia miesięczny dochód [...] zł brutto. ZUS zasadnie przyjął, że z uwagi na fakt braku wykazania rozdzielności majątkowej pobierane przez żonę skarżącego wynagrodzenie stanowi ich majątek wspólny. Właściwie też uznano, że aczkolwiek w trakcie postępowania wskazano, że małżonka skarżącego korzysta z kredytów, to rachunki posiadane przez nią nie są zajęte, co oznacza, że zobowiązania te ( za wyjątkiem zadłużenia wobec ZUS), są regulowane na bieżąco. Stąd brak podstaw do twierdzenia spełnienia przesłanki z art. 28 ust 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Merytoryczna ocena zasadności wydanej i podlegającej zaskarżeniu decyzji odmawiającej umorzenia należności wobec ZUS należy jak wskazano wyżej do kompetencji Sądu. Kontrolując zasadność decyzji organu rentowego w tej mierze, Sąd ocenia czy zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 28 ust. 2 i 3 ustawy posiłkując się w tym zakresie przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. 141 poz. 1365). Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd podzielił argumentację organu rentowego uznającego brak podstaw do uwzględnienia wniosku dłużnika o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Postępowanie Zakładu odnośnie rozważenia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidującego możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy również uznać za prawidłowe. Przepis ten dotyczy wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Warunki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie we wniosku wprost odwołał się do sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.) Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził , iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna jednakże nie na tyle ciężka, aby mogła prowadzić do umorzenia zadłużenia. Organ prawidłowo nawiązał do posiadanych dochodów, uzyskiwanych przez małżonków z racji zatrudnienia żony skarżącego, regulowanego na bieżąco zobowiązania z tytułu kredytów, braku korzystania przez wnioskodawcę oraz jego rodzinę ze świadczeń pomocy społecznej. W oparciu o materiał dowodowy nie sposób było też uznać, że zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Dla jej wystąpienia niezbędne jest nie tylko istnienie przewlekłej choroby zobowiązanego, ale także skutek tej choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskiwania dochodu. Skarżący, mimo niekwestionowanych przez organ rozlicznych schorzeń nie otrzymuje ani też nie ubiegał się o świadczenia społeczne z tytułu niezdolności do pracy. Z przedstawionej przez niego dokumentacji lekarskiej również, jak słusznie zauważa organ odwoławczy, nie wynika, że schorzenia te w sposób całkowity pozbawiają skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności z tytułu składek . W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organy orzekające, które wskazały na te elementy stanu faktycznego i wyciągnęły z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia. Prawidłowym jest wyrażone w sprawie stanowisko organów orzekających, że umorzenie zaległych składek w trybie wskazanych wyżej przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład stosuje jedynie wsytuacjach szczególnie drastycznych, czego jak słusznie w ocenie Sądu w sprawie niniejszej przyjąć się nie da. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Zdaniem WSA stanowisko organów orzekających, prawidłowo uwzględnia interes funduszu, nałożony na ZUS obowiązek dochodzenia należności, a w ramach obowiązującego prawa oraz uznania administracyjnego całokształt ustalonych w sprawie okoliczności. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów Skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło