V SA/Wa 629/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-07-13
Skład orzekający: Małgorzata Leśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu oddalającym skargę na czynność egzekucyjną w związku z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA?Ratio decidendi
Skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponieważ skarga dotyczy postanowienia wydanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu oddalającym skargę na czynność egzekucyjną dotyczącą należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie z uchwałą NSA II GPS 2/15, sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy ZUS należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e PPSA.Stan faktyczny
Skarżący M. B. złożył skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu oddalającym skargę na czynność egzekucyjną. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoje trudne położenie finansowe, wskazując na niskie dochody żony jako jedyne źródło utrzymania rodziny oraz liczne zobowiązania i zaległości w opłatach.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia ... stycznia 2018 r. nr ... w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.
Skarżący M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia (...) stycznia 2018 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w postanowieniu z dnia 3 października 2017 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z żoną i trójką pełnoletnich dzieci. Jako źródło dochodu rodziny określił świadczenie emerytalne żony w wysokości 1000 zł. Skarżący wyjaśnił, że zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, zaś dzieci nie osiągają dochodów, pozostają bez pracy. Rodzina skarżącego zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu spółdzielczym. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił opłaty za czynsz, gaz, prąd, wodę, telefony – 120 zł, lekarstwa, ubrania i środki czystości. Ponadto skarżący oświadczył, że rodzina notorycznie zalega z bieżącymi opłatami, dlatego też zmuszony jest korzystać z pomocy finansowej znajomych i rodziny. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył swój PIT-36 za 2016 r. (przychód 0 zł), oświadczenie, zgodnie z którym utrzymuje się z dochodów żony, dokumenty dotyczące stanu zdrowia żony, druki opłat za energię elektryczną za okres od września 2017 r. do stycznia 2018 r. (43,19 zł, 48,99 zł) wraz z fakturą oraz zestawieniem potwierdzającym wpłaty, fakturę za gaz na kwotę 98,47 zł za 2 miesiące, dowód wpłaty kwoty 320,57 zł za lokal mieszkalny, rozliczenie wody z lipca 2017 r. na kwotę 517,14 zł z niedopłatą w wysokości 27,42 zł oraz rozliczenie wody z stycznia 2018 r. na kwotę 458,22 zł z nadpłatą na kwotę 51,82 zł.
Wykonując wezwanie w zakresie przedstawienia dodatkowych dokumentów źródłowych oraz złożenia stosowanych oświadczeń skarżący podał, że członkowie rodziny nie posiadają rachunków bankowych, lokat terminowych, prowadzonych także w ramach działalności gospodarczej. Przedłożył PIT-36 za 2017 r. (dochód skarżącego wyniósł 0 zł), kopię decyzji o przyznaniu świadczenia emerytalnego żony w kwocie 1063 zł. Ponadto oświadczył, że dzieci wyjechały za granicę i nie ma z nimi kontaktu.
W myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia wydanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w postanowieniu z dnia 3 października 2017 r. w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną prowadzoną w związku z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Natomiast 23 maja 2016 r. została podjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwała o sygn. akt II GPS 2/15, zgodnie z którą sprawy ze skarg na postanowienia organów egzekucyjnych wydawane w toku egzekucji administracyjnej dotyczącej tytułów wykonawczych wystawianych przez organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) należą do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. Wobec powyższego skarżący w niniejszej sprawie jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych i na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Odnosząc się zaś do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata, wskazać należy, iż w myśl art. 246 § 1 cytowanej wyżej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (pkt 2).
W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na złożone oświadczenie dotyczące wyjazdu dzieci za granicę i braku z nimi kontaktu, referendarz sądowy uznał, że skarżący prowadzi obecnie gospodarstwo domowe jedynie z żoną. Jedynym źródłem dwuosobowej rodziny jest emerytura w wysokości 1063 zł, gdyż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza została zawieszona. Małżonkowie nie posiadają wartościowych przedmiotów, które mogliby spieniężyć. Natomiast stałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, takie jak opłaty za lokal mieszkalny, wodę, prąd, gaz, wyżywienie, środki czystości czy też leki, nie pozwalają skarżącemu na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Wobec powyższego została spełniona ustawowa przesłanka o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, nawet pomimo ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanowiono dla skarżącego adwokata w ramach przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło