V SA/Wa 63/10

WyrokWSA w Warszawie2010-05-05

Skład orzekający: Michał Sowiński, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak stałego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi przesłankę do odmowy przyznania świadczenia pieniężnego osobom deportowanym do pracy przymusowej, zgodnie z ustawą z dnia 31 maja 1996 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak stałego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zasadną przesłanką do odmowy przyznania świadczenia pieniężnego osobom deportowanym do pracy przymusowej, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania. Pomimo późniejszej nowelizacji ustawy, która zniosła wymóg stałego zamieszkania, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu w świetle przepisów obowiązujących w momencie jej wydania.
Stan faktyczny
M. L. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak stałego miejsca zamieszkania wnioskodawczyni w Polsce. Po utrzymaniu decyzji w mocy, skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że po powrocie do Polski mieszkała w kraju, a późniejszy wyjazd i uzyskanie obywatelstwa innego państwa było konieczne do otrzymania renty. Podkreśliła, że nie może ponownie zameldować się w Polsce bez ryzyka wydalenia z innego kraju.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego; oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2008 r. M. L. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Wyjaśniła, iż po rozpoczęciu wojny w 1939 r. została wraz z rodziną wywieziona przymusowo do Niemiec. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją nr [...] z [...] września 2008 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w przepisach ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie ma zastosowanie art. 1 ust. 1 ustawy, który stanowi: "Świadczenie pieniężne [...] przysługuje osobom, które [...] posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Organ wskazał, iż z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego nie wynika, że strona spełnia warunki wyżej wymienionego przepisu – nie jest bowiem zameldowana na terytorium Polski. Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu decyzją nr [...] z [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wyjaśniła, iż w czasie kiedy była represjonowana była obywatelką polską. Po powrocie do kraju w 1945 r. mieszkała w Polsce i dopiero po wyjeździe z Polski do D. w dniu [...] lipca 2004 r. przyjęła obywatelstwo [...], które umożliwiło jej uzyskanie renty socjalnej. Podkreśliła, iż nie może ponownie zameldować się na terytorium Polski, gdyż zostałaby wydalona z terytorium D.. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa. Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ, stanowił, iż świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kierownik Urzędu zasadnie wskazał zatem, iż okoliczność braku stałego miejsca zamieszkania na terytorium Polski skutkuje odmową przyznania wnioskodawczyni uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie, wobec niespełnienia jednej z przesłanek ustawowych do przyznania świadczenia. Należy ponadto zauważyć, iż ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 219, poz. 1709) znowelizowano art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, który z dniem 1 stycznia 2010 r. otrzymał brzmienie: "1. Świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem", przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie." Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej osoby, którym, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, odmówiono prawa do świadczeń lub wypłaty świadczeń przysługujących na podstawie na podstawie przepisów ustaw, o których mowa w art. 1 i 2, z powodu braku miejsca pobytu lub stałego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mogą, w terminie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, złożyć wniosek o wznowienie postępowania. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło