V SA/Wa 630/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary porządkowej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z (...) stycznia 2018 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) z (...) października 2017 r. nr (...) wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia kary porządkowej w kwocie 1.000 zł nałożonej przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego(...) postanowieniem z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...). Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z (...) maja 2017 r. D. M. wystąpił do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) o umorzenie kary porządkowej 1.000 zł nałożonej postanowieniem z dnia (...) grudnia 2016 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż nałożona została na niego kara za niezłożenie przez W. Spółkę z o.o. z siedzibą w W. sprawozdań finansowych oraz deklaracji CIT-8 za okres od 10 września 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. czyli za okres, w którym nie był odpowiedzialny za złożenie w/w dokumentów, gdyż w dniu 10 stycznia 2014 r. został odwołany z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu W. Sp. z o.o. Ponadto wskazał, iż wcześniej nie kontaktował się z Urzędem Skarbowym z uwagi na leczenie farmakologiczne depresji od września 2016 r. zgodnie zaświadczeniem lekarskim z dnia (...) października 2016 r. Ponadto wraz z pismem z dnia (...) września 2017 r. "Wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego" przedłożył kserokopie, potwierdzone przez siebie za zgodność z oryginałem, pisma pełnomocnika z dnia (...) sierpnia 2017 r. skierowanego do Sądu Rejonowego (...) w celu podjęcia działań zmierzających do wykreślenia D. M. i spółki B. Sp. z o.o. sp. j. z rejestru prowadzonego dla W. Sp. z o.o. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego (...) decyzją z (...) października 2017 r. odmówił umorzenia przedmiotowej kary. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Zaskarżoną do Sądu decyzją z (...) stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję z (...) października 2017 r. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających umorzenie kary porządkowej. Zaznaczył, że rozpatrując sprawy dotyczące umorzenia należności publicznoprawnych istotne znaczenie ma analiza sytuacji finansowej Zobowiązanego. Jego zdaniem istotne znaczenie mają również okoliczności związane z powstaniem należności tj. kary porządkowej. Wyjaśnił, iż przedmiotowa kara porządkowa została nałożona na skarżącego postanowieniem Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego (...), a podstawą wydania tego postanowienia był art. 262 § 1 pkt 1, pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.), dalej: "O.p.". Podniósł, że skarżący jako prezes zarządu Spółki W. sp. z o.o figurujący w KRS został dwukrotnie wezwany do złożenia zeznania podatkowego CIT-8 i sprawozdania finansowego Spółki, pismami z (...) stycznia i (...) września 2016 r. Wskazał, że mimo skutecznie doręczonych przedmiotowych wezwań skarżący nie podjął żadnych czynności zarówno wskazanych ww. pismach jak i innych czynności pozwalających na wyjaśnienie sprawy dotyczącej brakujących zeznań podatkowych i sprawozdań finansowych ww. spółki Odnosząc się do twierdzeń skarżącego iż od dnia 10 stycznia 2014 r. nie był już członkiem zarządu W. Sp. z o.o., tym samym nie był obowiązany do składania deklaracji CIT-8 i sprawozdań finansowych za tę Spółkę organ odwoławczy wskazał, że skarżący dopiero do wniosku z dnia 10.05.2017 r. przedłożył dokumenty mogące świadczyć o tym, że nie jest uprawniony do reprezentowania Spółki W. sp. z o.o. tj. po upływie przeszło 1 roku. Podkreślił również, iż skarżący nie złożył zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Dyrektor odnosząc się do faktu dotyczącego leczenia się skarżącego na depresje od września 2016 r. podniósł, że pierwsze wezwanie skierowane do skarżącego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało podjęte w dniu (...) lutego 2016 r., czyli na kilka miesięcy przed leczeniem i pozostało przez niego pozostawione bez reakcji. Organ odwoławczy odnoszą się do sytuacji materialnej i finansowej skarżącego wyjaśnił, iż pomimo wezwań skarżący nadesłał dokumentów jej obrazującej, a jedynie złożył pismo z (...) sierpnia 2017 r., w którym ponownie wskazał, iż nie jest osobą obowiązaną do złożenia sprawozdań finansowych i deklaracji CIT-8 za W. Sp. z o.o. Także w dniu (...) stycznia 2018 r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo pełnomocnika skarżącego o rozważenie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego dot. umorzenia kary porządkowej, w którym wskazano, iż przedstawienie aktualnej sytuacji finansowej, materialnej i zdrowotnej Strony pozostaje bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z tego względu organ odwoławczy dokonał analizy sytuacji finansowej i materialnej skarżącego na podstawie materiału dowodowego ustalonego na podstawie prowadzonych rejestrów podatkowych w tym CZM (czynności majątkowe) oraz zeznań podatkowych, a także na podstawie rejestru ksiąg wieczystych. Wskazał, że z zeznania podatkowego PIT-37 za 2016 r. wynika, iż skarżący uzyskał dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście (w tym z tytułu umów o dzieło i zleceń) w kwocie 2.600 zł. Ponadto jest właścicielem działek nr (...)i (...) położonych w miejscowości B., gmina S. o powierzchni 0,1057 ha i 0,1064 ha zgodnie z księgą wieczystą nr (...) oraz współwłaścicielem w udziale 2/70 części działek - drogi nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) i (...)położonych w miejscowości B. zgodnie z księgą wieczystą nr (...). Organ odwoławczy uwzględniając ustalenia dotyczące sytuacji materialnej skarżącego stwierdził, iż sytuacja ta nie jest ani trudna, ani wyjątkowa i nie świadczy o braku możliwości uregulowania kary porządkowej w kwocie 1.000 zł, a zapłata tej kary nie zagraża egzystencji skarżącego. Podkreślił, iż nieruchomości, których skarżący jest właścicielem i współwłaścicielem mogą bowiem stanowić zabezpieczenie należności publicznoprawnej. Odnośnie pisma pełnomocnika z 17 stycznia 2018 r. dotyczącego "wniosku o rozważenie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego" dotyczącego odwołania Strony od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) z dnia (...) października 2017r. nr (...) w sprawie odmowy umorzenia kary pieniężnej, w związku ze złożeniem skargi do WSA w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia (...) listopada 2017r. nr (...) dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z W. Sp. z o.o. skarżącego za zaległości podatkowe tej Spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zauważył związku między postępowaniem w sprawie umorzenia kary porządkowej, a postępowaniem sądowoadministracyjnym w innej sprawie podatkowej. Podkreślił, iż postępowanie w sprawie ulgi w spłacie należności publicznoprawnych jest postępowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią za zaległości podatkowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D.M. wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji o umorzeniu kary porządkowej w wysokości 1.000 zł nałożonej na skarżącego; ewentualnie, 2. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia: 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych; Skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 57 i art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U, z 2017 r. poz. 2077, z późn. zm); dalej: "u.f.p." poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że fakt niepozostawania przez skarżącego członkiem zarządu W. Sp. z o.o. od dnia 10 stycznia 2014 r. nie stanowił ważnego interesu skarżącego, będącego podstawą do umorzenia w całości kary porządkowej w wysokości 1.000 zł na gruncie wskazanych przepisów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna. Niezasadny jest zarzut pominięcia jako przesłanki ważnego interesu Skarżącego, stanowiącego podstawę do umorzenia w całości kary porządkowej w wysokości 1.000 zł, faktu, iż od dnia 10 stycznia 2014 r. wnioskodawca nie był członkiem zarządu W. Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Należy w powyższym kontekście wyjasnić, iż nałożenie kary porządkowej uzasadnione było brakiem reakcji na wystosowane przez Naczelnika US wezwania do złożenia zeznań podatkowych W.Sp. z o.o. Brak stawiennictwa Skarżącego utrudnił bowiem organowi podatkowemu przeprowadzenie czynności sprawdzających. Wnioskodawca dopiero do wniosku z (...)maja 2017 r., tj. po upływie przeszło 1 roku, przedłożył dokumenty mogące świadczyć o tym, że nie jest uprawniony do reprezentowania W. Sp. z o.o. W związku z powyższym nie sposób uznać, iż okoliczności powstania należności publicznoprawnej były wyjątkowe i spełniające przesłankę ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. W przypadku stawienia się na wezwania organu podatkowego I instancji, czy też wcześniejszego przekazania dokumentacji, z której wynikałoby, że Skarżący nie jest już członkiem zarządu W. Sp. z o.o. nie doszłoby do nałożenia kary porządkowej. Ponadto, wnioskodawca nie złożył zażalenia na postanowienie o nałożeniu kary porządkowej, tym samym nie zakwestionował skutecznie zasadności i wysokości tej kary. W niniejszej sprawie, jak wynika z postanowienia Naczelnika (...) US (...) z (...) grudnia 2016 r. w sprawie nałożenia kary porządkowej D. M. jako prezes zarządu W. Sp. z o.o. figurujący w KRS nr (...) został dwukrotnie wezwany do złożenia zeznania podatkowego CIT-8 i sprawozdania finansowego Spółki pismami z 20 stycznia i 15 września 2016 r. Skarżący nie podjął czynności wskazanych w pismach Naczelnika US, jak również innych czynności pozwalających na wyjaśnienie sprawy dotyczącej brakujących zeznań podatkowych i sprawozdań finansowych W. Sp. z o.o. Odnosząc się do zarzutu błędnej wykładni ważnego interesu poprzez brak odniesienie tego pojęcia do nieistnienia po stronie Skarżącego obowiązku do działania za Spółkę i odpowiedzialności za jej zaniechania z uwagi na fakt nie zasiadania w zarządzie od dnia 10 stycznia 2014 r. należy zauważyć, iż zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia kary porządkowej za niezłożenie zeznań podatkowych i sprawozdań finansowych W. Sp. z o.o., nie zaś przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki W. i dotyczy odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. i u.f.p., a nie postępowania prowadzonego na podstawie O.p., które procedowane było w innym trybie. Pojęcia "interes zobowiązanego" oraz "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane w przepisach u.f.p., zatem przy wykładni normy wynikającej z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. należy odwołać się do orzecznictwa sądów ukształtowanego w sprawach podatkowych, w zakresie rozumienia przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p., tj. pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Przez ważny interes zobowiązanego, należy rozumieć nadzwyczajne względy, nagłe zdarzenia losowe, sytuacje spowodowane działaniem czynników zewnętrznych na które zobowiązany nie miał wpływu, a które doprowadziły do braku możliwości wywiązania się z zobowiązania. Przez pojęcie interesu publicznego należy rozumieć natomiast dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp. Zasadą pozostać musi płacenie należności w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły. Do oceny występowania powyższych przesłanek niezbędna jest zatem rzetelna zarówno analiza sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz okoliczności wskazanych w toku postępowania administracyjnego, wpływających na możliwości finansowe zobowiązanego. W rozpoznawanej organy obu instancji dokonały wszechstronnej analizy okoliczności powstania zobowiązania, jak i analizy sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dyrektor IAS pismem z (...) stycznia 2017 r. wezwał Skarżącego do przedstawienia i udokumentowania wysokości obecnie uzyskiwanych dochodów i ich źródła, aktualnego stanu rachunków bankowych, wysokości ponoszonych wydatków oraz posiadanych składników majątkowych. Na powyższe wezwanie w wyznaczonym terminie nie złożono żadnej dokumentacji. Wobec powyższego organ zasadnie dokonał analizy sytuacji finansowej i materialnej wnioskodawcy na podstawie materiału dowodowego ustalonego na podstawie prowadzonych rejestrów podatkowych oraz zeznań podatkowych, a także na podstawie rejestru ksiąg wieczystych. Z zeznania podatkowego PIT-37 za 2016 r. wynika, iż D. M. uzyskał dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście (w tym z tytułu umów o dzieło i zleceń) w kwocie 2.600 zł. Ponadto, jest właścicielem działek nr (...) i (...) położonych w miejscowości B., gmina S. o powierzchni 0,1057 ha i 0,1064 ha zgodnie z księgą wieczystą nr (...) oraz współwłaścicielem w udziale 2/70 części działek - drogi nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) i (...)położonych w miejscowości B. zgodnie z księgą wieczystą nr (...). Organ odwoławczy był w świetle powyższych ustaleń uprawniony do stwierdzenia, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie świadczy o braku możliwości uregulowania kary porządkowej w kwocie 1.000 zł, a zapłata tej kary nie zagraża egzystencji wnioskodawcy. Skarżący jest bowiem właścicielem i współwłaścicielem nieruchomości, które mogą stanowić zabezpieczenie należności publicznoprawnej. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest szczególnych okoliczności wskazujących na występowanie ważnego interesu zobowiązanego. Istnienie natomiast przesłanki interesu publicznego wiąże się z naruszeniem podstawowych zasad sprawiedliwości, bezpieczeństwa, zaufania do organów władzy publicznej czy sprawności ich działania. Trafnie przyjęto, że brak reakcji Skarżącego na wezwania organu podatkowego, pomimo skutecznie doręczonych wezwań i nieprzedłożenie dokumentów lub wyjaśnień w wyznaczonym terminie nie świadczy o występowaniu w sprawie interesu publicznego. Reasumując, w świetle bezspornego stanu faktycznego niniejszej sprawy, Dyrektor IAS dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Prowadząc postępowanie przestrzegał stosownych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.