V SA/Wa 630/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - asesor WSA Marta Sarnowiec-Cisłak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 6 grudnia 2024 r. nr DT-WLRRT.0204.110.2023 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranej płatności postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. [...] (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sportu i Turystyki z dnia 6 grudnia 2024 r. nr DT-WLRRT.0204.110.2023 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranej płatności. Zarządzeniem z dnia 24 marca 2025 r. Przewodniczący Wydziału V tut. Sądu wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 801 zł, ustalonego stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 14 akt sąd.). W odpowiedzi na wezwanie strona wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi (pismo z dnia 16 kwietnia 2025 r.). Prawomocnym zarządzeniem z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 122/25 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił ww. wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania wobec jego niełożenia na wymaganym formularzu PPF. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału V tut. Sądu zarządzeniem z dnia 15 lipca 2025 r. wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 marca 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu w kwocie 801 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania (k. 20 akt sąd.). W odpowiedzi strona ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy (pismo z dnia 11 sierpnia 2025 r.). Postanowieniem z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 230/25 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił uwzględnienia żądania skarżącej. Po rozpoznaniu sprzeciwu strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 stycznia 2026 r., sygn. akt V SPP/Wa 230/25 utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie strona nie uiściła wymaganego wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W myśl art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, przesyłka zawierająca odpis zarządzenia z dnia 24 marca 2025 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi została doręczona stronie w dniu 11 kwietnia 2025 r. (k. 16 akt sąd.), zaś ponowne wezwanie do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia w terminie 7 dni strona odebrała w dniu 4 sierpnia 2025 r. (k. 22 akt sąd.). Zgłaszane kolejno przez stronę dwa żądania w zakresie przyznania prawa pomocy nie zostały uwzględnione przez sąd administracyjny. Postanowienie prawomocnie kończące postępowanie w sprawie drugiego wniosku skarżącej o zwolnienie od wpisu od skargi (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2026 r., sygn. akt V SPP/Wa 230/25) zostało doręczone stronie w dniu 3 lutego 2026 r. W rejestrze opłat sądowych nie zidentyfikowano - według stanu na dzień 27 lutego 2026 r. - wpłaty należności do niniejszej sprawy, co jest jednoznaczne z faktem, że strona nie uiściła wymaganego wpisu w zakreślonym terminie (k. 25 akt sąd.). Wobec nieopłacenia należnego wpisu, skarga podlegała odrzuceniu. Jednocześnie wyjaśnienia wymagało, że brak było obowiązku kierowania do skarżącej powtórnego (trzeciego) wezwania do opłacenia wpisu od skargi po prawomocnym negatywnym rozstrzygnięciu drugiego wniosku strony w przedmiocie prawa pomocy. Jak trafnie sygnalizuje się w orzecznictwie, jeżeli w trakcie kolejnego otwarcia biegu terminu do opłacenia skargi, strona obowiązana do jego uiszczenia po raz drugi decyduje się na wdrożenie procedury zmierzającej do uzyskania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, to w przypadku niezasadności jej oczekiwań, odrzucenie skargi bez trzeciego z kolei wezwania o wpis, nie czyni nadmiernie utrudnionym lub niemożliwym dostęp do sądu. Takie podejście zapewnia w dostatecznym stopniu płynność postępowania sądowego (maksimum dwa zarządzenia dotyczące opłacenia wpisu: zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz zarządzenie wzywające do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu) oraz w znacznej mierze chroni przed bezprawnym (celowym) działaniem strony nakierowanym na przewlekanie zakończenia rozpoznania sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Gwarantuje też stronie prawo do jednokrotnego ponowienia wezwania sądowego do uiszczenia wpisu (w związku z załatwianiem formalnym lub merytorycznie odmownym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych) oraz możliwość zachowania, ale wyłącznie w przypadkach niezawinionych, prawa do sądu także w ujęciu materialnym, poprzez możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu po uprzednim opłaceniu skargi. Schemat procesowego działania, w sytuacji wnioskowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu, obejmuje zatem: - wezwanie o wpis; - w odpowiedzi wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; - doprowadzenie do prawomocnego załatwienia wniosku w sposób formalny lub merytoryczny, zależnie od postawy strony; - w przypadku nie przyznania zwolnienia, wezwanie do wykonania pierwszego wezwania o wpis; - w sytuacji złożenia kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych albo o zmianę prawomocnego postanowienia odmownego w tym przedmiocie, doprowadzenie do jego prawomocnego załatwienia; - negatywny wynik powoduje odrzucenie skargi bez ponawiania wezwania o wpis (zob. tak w postanowieniu NSA z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt I FZ 259/18). Działania podjęte w toku niniejszego postępowania sądowego w pełni odpowiadały ww. wymogom. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.