V SA/Wa 631/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro przepisy prawa stanowią, że takie skargi są wolne od kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Jednocześnie sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skargi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od opłat sądowych z mocy prawa, co czyni wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną po likwidacji działalności gospodarczej. Wcześniejsza skarga M. S. i M. K. na tę samą decyzję została oddalona wyrokiem WSA z 9 października 2007 r.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. i M. K. – wspólników P. B. "M." s. c. w O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sadowych. Wyrokiem z 9 października 2007 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. i M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2006 r. o numerze [...]. Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 19 lutego 2008 r., M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych oraz że nie osiąga żadnych dochodów. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jest osobą bezrobotną i nie może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych bowiem nie opłacał składek na ZUS. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zlikwidowana z uwagi na upadłość jego największego dłużnika oraz nie zaspokojenie zobowiązań pieniężnych wobec niego. Wnioskodawca utrzymuje się z pomocy rodziny, pozostaje w rozdzielności majątkowej z małżonką, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie ponosi żadnych wydatków na utrzymanie domu. Do wniosku załączył kserokopię postanowienia z [...] marca 2007 r. o ogłoszeniu upadłości A. M. wraz z kserokopią wyciągu z listy jego wierzytelności oraz kserokopię postanowienia z [...] marca 2007 r. o wpisie do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę opisaną przez wnioskodawcę sytuację majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika a także wobec faktu, iż skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 p.p.s.a.), należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżący nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło