V SA/Wa 631/07

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. S. i M. K. – wspólników P. B. "M." s. c. w O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego M. W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 304,35 zł (trzysta cztery złote i trzydzieści pięć groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) oraz kwotę 11,55 zł (jedenaście złotych i pięćdziesiąt pięć groszy) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. Postanowieniem z 18 marca 2008 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał M. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z 9 października 2007 r. o sygn. akt VSA/Wa 631/07. Wyznaczony w sprawie radca prawny M. W. sporządziła i wniosła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Po przeprowadzeniu w dniu 19 maja 2009 r. rozprawy – z udziałem pełnomocnika – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku (in fine) Sąd wskazał, iż w kwestii przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie pełnomocnik złożył na rozprawie pismo zatytułowane "Spis kosztów poniesionych" z 19 maja 2009 r., wnosząc o zasądzenie następujących kosztów: 1. opłaty skarbowej za pełnomocnictwo procesowe – 17 zł; 2. prowizji pocztowej za opłatę skarbową za pełnomocnictwo – 2,50 zł; 3. przesyłek pocztowych – 5,65 zł i 5,90 zł; 4. zastępstwa procesowego zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia – 2.400,00 zł. Ponadto w piśmie złożono oświadczenie, że wszystkie koszty w sprawie zostały poniesione przez pełnomocnika bez pobierania zaliczki od skarżącej. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 15 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4. W myśl § 14 ust. 2 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu. Wobec powyższego nie można było przyjąć dla obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika, iż przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest należność pieniężna (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia), jak wnosił pełnomocnik w piśmie z 19 maja 2009 r. Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Jednocześnie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym w dniu 19 maja 2009 r. Zatem przyjąć należy, iż należne wynagrodzenie w sprawie wynosi 100% stawki minimalnej. Rozpoznając wniosek zasadnym okazało się również zasądzenie innych udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika (art. 250 p.p.s.a. in fine), tj. opłat pocztowych poniesionych za nadanie przesyłek do sądu w wysokości 5,90 zł i 5,65 zł (kserokopie potwierdzenia nadania na k. 231 akt sądowych). Jeżeli chodzi natomiast o zasądzenie kosztów związanych z udzielonym pełnomocnictwem procesowym, tj. opłaty skarbowej w wysokości 17 zł tytułem złożenia do akt sądowych dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, opłaconej przelewem bankowym w dniu 20.05.2008 r. (kserokopia potwierdzenia przelewu na k. 155 akt sądowych) oraz kosztu prowizji pocztowej w wysokości 2,50 zł, wskazać należy, iż złożenie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu ubezpieczenia społecznego nie podlega opłacie skarbowej stosownie do regulacji art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), wobec czego jej uiszczenie nie było niezbędne, a tylko tego rodzaju wydatki pełnomocnika mogą zostać uwzględnione (art. 250 p.p.s.a. in fine). W konsekwencji kosztów tych nie można było zasądzić na rzecz pełnomocnika. Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały opłacone przez skarżącą stronę – na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji postanowienia.