V SA/Wa 635/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-08

Skład orzekający: Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała straty bilansowe i zyski netto w planach na przyszłość, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ spółka nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Pomimo strat bilansowych, spółka posiada znaczne środki na rachunkach bankowych, wysokie aktywa i kapitał własny, a także generuje przychody ze sprzedaży, co pozwala jej partycypować w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Spółka D. [...] Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. odmawiającą zwrotu należności celnych i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wcześniejsza skarga została odrzucona z powodu braków formalnych, a pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. Spółka wykazała straty bilansowe i zamknięcie działalności produkcyjnej, jednak posiadała znaczne środki na rachunkach bankowych i generowała przychody z działalności handlowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. [...] sp. z o.o. z siedzibą w P., składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] grudnia 2009r. w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 11 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę, z uwagi na fakt, że pełnomocnik spółki nie uzupełnił w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W dniu 30 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę kasacyjną na powyższe postanowienie. Sąd był zobligowany do oceny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym pełnomocnik wyjaśnił sytuację finansową spółki. Pełnomocnik podał, że skumulowane straty bilansowe wynoszą [...] zł i stanowią ponad 78 % wartości Kapitału Podstawowego. Wskutek decyzji głównego i jedynego udziałowca z dniem [...] czerwca 2009r. została zamknięta podstawowa działalność Spółki, tj. produkcja [...]. Obecnie spółka prowadzi w Polsce wyłącznie działalność handlową sprzętem [...] produkcji D., a rozmiary tej działalności są uzależnione od sytuacji na rynku popytu i podaży i nie rekompensują obecnych kosztów spółki. Obecne koszty spółki są niewspółmiernie wysokie z uwagi na likwidację działalności produkcyjnej, głównie zagospodarowanie majątku trwałego, zapasów i redukcję zatrudnienia. Wysokość kapitału zakładowego to [...] zł, wartość środków trwałych zgodnie z bilansem z 31 grudnia 2008 r. to [...] zł. Strata wstępna za rok 2008 wynosi [...] zł, straty z lat poprzednich to kwota [...] zł, zaś wstępna strata za rok 2009 r. wynosi [...] zł. Stan rachunków bankowych wynosi: 1. w [...] Bank [...] – [...] PLN; [...] EUR; [...] USD; 2. w [...] Bank [...] – [...] PLN; [...] EUR. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 27 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji majątkowych spółki. Pełnomocnik skarżącego nadesłał: aktualny wykaz środków trwałych, odpis zeznania podatkowego CIT-8 za ostatni rok obrotowy, oświadczenie o stanie zatrudnienia, wykaz i wyciągi z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy i na luty 2009 r., odpis sprawozdania finansowego za 2009 r. potwierdzający wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz straty za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r., sprawozdanie statystyczne F-01 za drugi kwartał 2010 r. jako dodatkowy dokument potwierdzający aktualną sytuację materialną spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przeanalizował wniosek złożony na urzędowym formularzu PPPr, a także dokumenty (kserokopie) dołączone do akt przedmiotowej dotyczące sytuacji finansowej spółki, z uwzględnieniem zarówno obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, jak i jej możliwości finansowych. Stosownie do treści art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi 379 zł, w związku z czym wpis od skargi kasacyjnej wynosi 190 zł (stosownie do § 1 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jest to kwota, która nie przekracza możliwości finansowych spółki. Przedmiotem rozważań Sądu jest sytuacja majątkowa spółki, która do 30 czerwca 2009r. zajmowała się produkcją elektronicznego sprzętu powszechnego użytku - w szczególności [...]. Obecnie spółka zajmuje się sprzedażą hurtową elektrycznych artykułów użytku domowego, co do którego rodzaju działalności nie są jej znane żadne okoliczności wskazujące na jakiekolwiek zagrożenia (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"). Zdaniem Sądu strona posiada stosowne środki umożliwiające poniesienie kosztów sądowych, na kontach bankowych spółki dostępne są bowiem kwoty: w [...] Banku [...] S.A.: a) złotówkowy 1.773.593,16, b) w EUR ze stanem 13.108,57, (tj. 51.909.93 PLN) c) w USD ze stanem 2751,41, (tj. 8,309,258 PLN) d) w GBP ze stanem 0,00; oraz w [...] Bank AG a) złotówkowy ze stanem 54.433,20, b) w EUR ze stanem 12.360,64 (tj. 51,385,59 PLN). Zatem na rachunkach bankowych zostały zgromadzone znaczne środki finansowe w wysokości ponad 1.600.000 zł, co prowadzi do wniosku, iż skarżąca ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uiszczenie brakującej kwoty wpisu nie może doprowadzić do wniosku, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić wykazana strata w 2009r. w wysokości 87.209.607,58 zł (zgodnie ze sprawozdaniem finansowym za rok 2009). Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W opinii Sądu ważne jest, iż aktywa spółki na dzień 31 grudnia 2009r. wyniosły 49.716.058 PLN, a inwestycje krótkoterminowe wynosiły 5.719.193,43 PLN, a w roku 2008 wyniosły 5.545.187,56 PLN, zatem w porównaniu z rokiem poprzednim są nawet nieznacznie wyższe. Na uwagę zasługuje też fakt, że kapitał własny spółki w roku 2009 i roku 2008 nie uległ zmianie i wyniósł 247.446.000,00 PLN. Spółka posiada także rezerwy na spłatę zobowiązań w wysokości 1.392.006,56 PLN, zatem jest w stanie pokrywać swoje bieżące należności. Trzeba dodać, iż spółka - jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego nie znajduje się w stanie upadłości, nie jest wobec niej prowadzone postępowanie układowe. Zgodnie z oświadczeniem nadesłanym przez pełnomocnika spółka zatrudnia [...] pracowników, zatem nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje bieżące dochody ze sprzedaży sprzętu [...]. Przychody netto ze sprzedaży produktów za rok 2009 wyniosły 96.771.342,45 PLN. Zgodnie zaś z wcześniejszym planem (pełnomocnik w treści złożonego wniosku wskazał na likwidację działalności produkcyjnej, głównie zagospodarowanie majątku trwałego) sprzedane zostały środki trwałe o wartości początkowej 53 mln (zgodnie z "Wprowadzeniem do sprawozdania finansowego za rok 2009"), co jednoznacznie wskazuje, że spółka mogła dochować terminów do uiszczenia opłat sądowych, gdyż zbyła posiadane środki trwałe. Dodatkowo, zgodnie ze "Sprawozdaniem zarządu D. [...]" sp. z. o. o. z siedzibą w P. z działalności za rok 2009", spółka ujawnia swoje plany na rok 2010r. Jak wskazuje, będzie kontynuowała lokalną działalność handlową sprzętem [...] marki D., przewiduje sprzedaż towarów m.in. [...] na kwotę 29.948 tys. USD, a zysk netto został zaplanowany na kwotę 238 tys. USD. Spółka nie planuje zaciągania kredytów bankowych, a działalność będzie finansowana ze środków własnych. Przyjęte przez spółkę na rok 2010 założenia wskazują zatem na możliwość realizacji prawa do sądu przez spółkę bez sięgania do pomocy ze środków budżetowych. W tym miejscu Sąd zaznacza, że ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W tym zakresie Sąd – analizując oświadczenia złożone we wniosku – uznał, iż spółka nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, iż w ocenie Sądu wnioskująca spółka jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania na jego obecnym etapie. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło