V SA/Wa 635/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry: 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. P. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...], wymierzającą A. P. karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: w dniu 18 lipca 2011 r. funkcjonariusze celni Służby Celnej przeprowadzili kontrolę urządzania gier na automatach o niskich wygranych w punkcie gier na automatach, położonym w miejscowości T. gm. K., mieszczącym się w Sklepie Spożywczo-Przemysłowym, którego właścicielką była A. P. Ustalono, że do sieci włączony był jeden automat gotowy do eksploatacji - Gold Lines bez oznaczeń. Automat posiadał m.in. akceptor banknotów, wrzutnik monet, rynienkę na wypłacone monety, przyciski. Funkcjonariusze w toku kontroli urządzili eksperyment polegający na przeprowadzeniu gry na przedmiotowym automacie do gier o niskich wygranych i stwierdzili, że przeprowadzane gry wyczerpują znamiona gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W związku z powyższym po wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...] września 2014 r. wymierzył A. P. z tego tytułu karę pieniężną w wysokości 12.000zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania A. P. od decyzji organu I instancji Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując w podstawie prawnej m.in. art. 207 ustawy o.p. w zw. z art. 2 ust. 3, ust.5, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z 19 listopada 2009 r. (Dz. U. nr 201 poz. 1540 ze zm.). Dyrektor ustalił, że w toku kontroli jaka miała miejsce w sklepie prowadzonym przez stronę kontrolujący po ujawnieniu gotowego do eksploatacji automatu do gier Gold Lines bez oznaczeń dokonali eksperymentu przeprowadzając na tym automacie gry. W wyniku eksperymentu stwierdzono, że gry urządzane były w celach komercyjnych ponieważ ażeby je przeprowadzić należało do urządzenia wpłacić pieniądze. Gra kontrolna dowiodła, że automat wypłaca pieniądze, automat wypłacił 2 zł. Gry miały charakter losowy ponieważ funkcjonariusz nie mógł przewidzieć rezultatu gier - nie wiedział czy straci punkty, czy też uzyska wygrane punktowe, nadto gry urządzane są o wygrane pieniężne, przy czym gra zawierała element losowości i miała charakter losowy. W ocenie Dyrektora Izby gry na przedmiotowym automacie wyczerpują znamiona gry na automatach określonej w art. 2 ust. 5 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych ponieważ jej wynik był nieprzewidywalny dla grającego. Dyrektor odwołując się do treści art. 3 u.g.h podkreślił, że urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie i wskazał, że strona prowadziła działalność w postaci urządzania gier na automatach bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry o jakiej jest mowa w art. 6 u.g.h. Wskazał, że A. P. zawarła w dniu [...] kwietnia 2011 r. umowę najmu nr [...]z firmą B., która to umowa przewidywała wynajęcie Spółce części powierzchni sklepu celem usytuowania w niej automatów do gry w zamian za czynsz w wysokości 200 zł miesięcznie. W ramach podjętych poszukiwań ustalono, że podmiot o nazwie B. nie istnieje. Tym samym Dyrektor uznał, że strona, która zawierając umowę nie sprawdziła wiarygodności kontrahenta i nie dochowała w związku z tym należytej staranności, jest osobą urządzającą gry w swoim lokalu na automacie Gold Lines - poza kasynem gry . Powoduje to zasadność jej ukarania na podstawie art. 89 ust.1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Od decyzji tej strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego twierdząc, że jest ona dla niej krzywdząca. Ponadto odwołując się do swojej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wniosła o ewentualne rozłożenie jej kary pieniężnej na niewielkie raty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skargę należało uwzględnić. Istotą sprawy jest prawidłowość nałożenia kary pieniężnej na skarżącą w związku z uznaniem jej za osobę urządzającą gry na automatach poza kasynem gry. Jest bezsporne, że skarżąca była osobą dysponującą lokalem użytkowym w miejscowości Tul, w której prowadziła sklep, i w którym w toku kontroli funkcjonariusze celni ujawnili dwa automaty do gry, w tym jeden był gotowy do eksploatacji (czynny). Był to automat Gold Lines bez oznaczeń. W toku przeprowadzonych oględzin (w tym wewnętrznych, w ramach których ustalono we wnętrzu automatu 108 zł) i w ramach przeprowadzonego eksperymentu ustalono, że pozwala on na urządzanie gier i realizację wygranych pieniężnych, przy czym zgodnie z zeznaniem strony jej rola ograniczała się do włączania automatu do sieci. Jest również bezsporne, że skarżąca przedłożyła do akt umowę najmu z dnia 26 kwietnia 2011 r. zawartą z podmiotem o nazwie B., którego istnienia mimo dokonania sprawdzenia stosownych rejestrów, nie udało się ustalić. Z akt sprawy wynika również, że wszczęte postępowanie karne skarbowe w zakresie przestępstwa skarbowego określonego w art. 107 § 1 kks w zakresie urządzania gier na automatach, zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy. Z akt wynika także, że w odniesieniu do skarżącej skierowano do Sądu Rejonowego w Wołominie akt oskarżenia w zakresie prowadzenia gier na automatach lecz wyrok nie zapadł. Uznając, że gry na przedmiotowym automacie prowadzone były w celach komercyjnych, że gry zawierały element losowości, i że ich wynik był nieprzewidywalny (gracz nie miał wpływu na wynik) zatem miały charakter losowy oraz umożliwiały wygrane pieniężne Dyrektor uznał, iż wypełniały one definicję art. 2 ust. 5 u.g.h. co powoduje, iż urządzający gry na automacie czyli skarżąca podlega karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 tego przepisu. Nie jest sporne, że skarżąca nie dysponowała koncesją na prowadzenie kasyna gry o jakiej jest mowa w art. 6 u.g.h. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 89 ustawy o grach hazardowych "Karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry; 2) w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu; 3) w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej." Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika zatem, że karze pieniężnej podlega w przypadku o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 urządzający gry, przy czym ustawa o grach hazardowych nie zawiera definicji "urządzający gry", zatem konieczne jest dokonanie wykładni tego pojęcia z uwzględnieniem jego językowego brzmienia. Do zagadnienia tego odniósł się m.in WSA w Gorzowie w wyroku z 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Go 824/15, czy też WSA we Wrocławiu w wyroku z 5 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 823/15. I tak WSA w Gorzowie we wskazanym powyżej wyroku przyjął, że "Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności jak również, że " Niewątpliwie pojęcie "urządzanie gier" na gruncie art. 89 ustawy, nie obejmuje samej czynności oddania do używania powierzchni lokalu (lokalizacji) innemu podmiotowi pod eksploatację automatów w ramach umowy najmu, a także nie zawsze musi obejmować tę czynność i związane z nią określone obowiązki czy uprawnienia wynajmującego powierzchnię użytkową" . Sąd podziela przedstawiony pogląd uznając, że samo zawarcie umowy najmu nawet jeśli istotnie zostało dokonane (jak w przedmiotowej sprawie) bez należytej staranności co do identyfikacji najemcy, nie może to automatycznie rodzić odpowiedzialności administracyjnej skarżącej w postaci nałożenia na nią kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie organ w żadnej mierze nie wykazał na czym polegało działanie skarżącej w zakresie "urządzania gier". Organ nie odniósł się do zeznań skarżącej, która opisała jak wyglądała organizacja obsługi automatu, realizacja wypłat, jego naprawa. Nie wypowiedział się również na temat tego, że w postępowaniu karnym skarbowym postępowanie w zakresie odpowiedzialności za urządzanie gier wbrew warunkom ustawy (chodzi tu o ustawę o grach hazardowych) czego dotyczy art. 107 § 1kks., zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy, a więc skarżąca nie została oskarżona za "urządzanie gier". Z akt natomiast wynika, że oskarżono ją o prowadzenie gier wbrew przepisom ustawy. Zatem skoro organ uznał, że okoliczności sprawy pozwalają na ukaranie skarżącej jako "urządzającej gry", powinien wykazać tę okoliczność w sposób szczegółowy, nie pozostawiający wątpliwości co do jej zasadności. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie w dotychczas ustalonym przez organy stanie faktycznym, nie miało to miejsca, w związku z czym rozstrzygnięcie o ukaraniu skarżącej karą pieniężną należało uznać za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien - jeśli widzi taką możliwość - uzupełnić materiał dowodowy - celem wykazania, iż swoim działaniem skarżąca wypełniła przesłankę dotyczącą "urządzania gier". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.