V SA/Wa 636/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: Beata Krajewska, Marek Krawczak, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie posiada zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych, może zostać uznana za podmiot "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, jeśli jej udział w organizacji i eksploatacji automatów nie został w pełni udowodniony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób dostateczny, iż skarżąca spółka była podmiotem "urządzającym gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu ustawy. Brak było wystarczających dowodów na aktywne uczestnictwo spółki w organizacji, obsłudze, serwisowaniu automatów czy czerpaniu z nich bezpośrednich korzyści, co uniemożliwiało przypisanie jej odpowiedzialności za urządzanie gier.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Służby Celnej ujawnili w sklepie trzy automaty do gier, które zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o grach hazardowych, brak notyfikacji projektu ustawy do Komisji Europejskiej oraz niewłaściwe ustalenie, że to ona jest podmiotem urządzającym gry.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od Dyrektora na rzecz A. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej) z dnia ... stycznia 2016 r., nr ... w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 5880 zł (słownie: pięć tysięcy osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi złożonej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: strona lub skarżąca spółką) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] (dalej: Naczelnik UC lub organ I instancji) z [...] sierpnia 2015 r. nr [...]wymierzająca skarżącej karę pieniężną w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w [...]e wykonując w [...] listopada 2014 r. kontrolę w sklepie [...]mieszczącym się przy ul. [...] w [...], w ramach realizacji zadań Służby Celnej wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990), tj. rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ścigania ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, z późn. zm., dalej także jako: ,,Kodeks karny skarbowy lub "kks") ujawnili włączone do sieci elektrycznej i gotowe do eksploatacji automaty o nazwach: HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...].
Funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w [...] przeprowadzili w miejscu ujawnienia oględziny zewnętrzne automatów, opisane w protokole oględzin z dnia 19 listopada 2014 r. oraz eksperymenty w celu sprawdzenia czy gry na urządzeniach mają charakter gier losowych (protokół z przeprowadzenia eksperymentu procesowego z dnia [...] listopada 2014 r.).
W wyniku podjętych czynności ustalono, że właścicielem automatów jest Spółka [...] z siedzibą przy ul. [...] w [...]. Na powyższe zdaniem organu I instancji wskazywała lista aktualizacji urządzeń podpisana przez Prezesa [...] Sp. z o.o. oraz właścicielkę lokalu B. M..
W związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego określonego w art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, ww. automaty zostały zatrzymane do postępowania karnego skarbowego, które zarejestrowano i prowadzono pod nr [...].
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec [...] Sp. z o.o. dotyczące wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wymierzył skarżącej spółce karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w łącznej kwocie 36.000 zł.
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca spółka.
Dyrektor Izby Celnej w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego
Następnie zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor IC utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podniósł, że z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że funkcjonariusze Służby Celnej w dniu [...] listopada 2014 r. przeprowadzili kontrolę w sklepie [...] przy ul. [...] w [...]. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że w lokalu znajdują się włączone i gotowe do eksploatacji urządzenia do gier: HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...]. Oględziny zewnętrzne oraz przeprowadzone eksperymenty wskazywały na uzasadnione podejrzenie, że na ww. automatach były urządzane gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Ustalił również, iż skarżąca spółka nie prowadziła jednak działalności na podstawie ustawy o grach hazardowych, tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, ani innego zezwolenia albo koncesji, o której mowa w tej ustawie, mimo że z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym Spółki wynika, że przedmiotem działalności [...] Sp. z o.o. jest m.in. działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi (92,00,Z). Wskazał, iż automaty, na których urządzano gry nie były zarejestrowane.
Organ stwierdził, że spółka nie prowadziła również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z późn. zm.), tj. nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Dyrektor IC stwierdził, że automaty HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...] są urządzeniami elektronicznym (komputerowym). Z oględzin zewnętrznych i pozostałych akt sprawy wynika, że posiadają one, m.in. monitory LCD, przyciski do prowadzenia gier (panel sterowania), systemy sterowania i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne (komputerowe). Spełniony został zatem jeden z warunków definicji gier na automatach, zarówno w rozumieniu art. 2 ust. 3, jak również art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych, tj. gra jest rozgrywana na urządzeniu elektronicznym, w tym komputerowym.
Podkreślił, że gry organizowane były w celach komercyjnych, a z akt sprawy wynika, że automaty HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...] udostępnione były publicznie w sklepie [...] przy ul. [...] w [...]. Automaty posiadały wrzutniki monet i akceptory banknotów. Natomiast warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy.
Stwierdził również, iż z oględzin zewnętrznych oraz eksperymentów przeprowadzonych przez kontrolujących wynika, że automaty HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...] są przystosowane konstrukcyjnie do bezpośredniego wypłacania wygranych pieniężnych (hopper) i realizują te wygrane.
Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że dysponentem przedmiotowych urządzeń, odpowiedzialnym za zainstalowanie i prowadzenie działalności w oparciu o te urządzenia była [...] Sp. z o.o. Zdaniem Dyrektora IC na powyższe wskazywała lista aktualizacji urządzeń podpisana przez Prezesa [...]Sp. z o.o. oraz właścicielkę lokalu B. M.. Wskazał, że skarżącą spółka w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. potwierdziła ustalenia organu w tym zakresie. Z tego względu organ odwoławczy przyjął, że skarżąca spółka jest urządzającym gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ zapewniła warunki lokalowe, była odpowiedzialna za instalację (dostarczenie) i prawidłową eksploatację (serwis) ww. urządzenia, a automaty umożliwiały następnie realizację (prowadzenie) gier na automatach. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w [...], uznał, że [...] Sp. z o.o. ponosi odpowiedzialność za urządzanie gier poza kasynem gry.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania sądowo-administracyjnego - w tym kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu - wg norm prawem przepisanych.
Ponadto skarżąca spółka wniosła o zawieszenie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), (dalej p.p.s.a.) - postępowania sądowo-administracyjnego zainicjowanego niniejszą skargą do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia w sprawie C-303/15.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 14 ust. 1 i 6 ust. 1 UGH ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu Skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu ustawy z dnia 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. nr 201 póz. 1540) (dalej "UGH") wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE.L.98.204.37 z późn. zm.) i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do Skarżącego sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry, w sytuacji gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 UGH, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH;
2. naruszenie art. 122 § 1 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie uwzględnienie przez Sąd meriti faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności tj. rozważenia uznania podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 UGH oraz normy sankcjonującej wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH, a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony tj. z naruszeniem art. 121 §1 Ordynacji podatkowej;
3. naruszenie przepisu art. 133 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r. (dalej UGH) poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 UGH
4. naruszenie przepisów art. 121 § 1 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych z dnia, 19 listopada 2009r. polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż Skarżąca jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry Skarżący nie dokonywał jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem samych urządzeń. Takie postępowanie organu podatkowego w sposób rażący narusza generalną zasadę postępowania podatkowego o której mowa w art. 121 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa z której to wynika, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego. Zachowanie organu podatkowego nie może w tym przypadku budzić zaufania jeżeli organ ten nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i uznał, że Skarżący urządzał gry na automatach poza kasynem gry;
Jednocześnie z ostrożności procesowej na wypadek gdyby Wysoki Sąd nie przychylił się do sformułowanego wyżej zarzutu 4, z ostrożności procesowej skarżąca spółka zarzuciła skarżonej decyzji
5. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art., 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009r., poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu Skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu mu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary, na skutek stwierdzenia, że czynności skrzącej spółki nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry;
Niezależnie od powyższego, przedmiotowej decyzji zarzuciła:
6. naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 89 ustawy z dnia 19.11.2009 r o grach hazardowych i art. 24 i art. 107 § 1 kks poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekonstytucyjnym przepisie art. 89 UGH zakładającym wymierzenie finansowej kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn, zagrożony grzywną pieniężną penalizowany na gruncie art. 107 § 1 w związku z art. 24 kks;
7. naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy z dnia 27.8.2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. 2009 r. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) poprzez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja wymierzająca skarżącej spółce karę pieniężną za urządzanie gier na automatach umieszczonych w lokalu niebędącym kasynem gry. Organy obu instancji, opierając się na ustaleniach kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych, zgodnie uznały, iż skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem gry. Dyrektor IC odwołując się do informacji znanych mu z urzędu wskazał nadto, że skarżąca nie posiada i nie posiadała wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 1 u.g.h.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 u.g.h.
Istotę sporu stanowi prawidłowość przyjęcia przez organy celne, że skarżąca spółka w dniu kontroli dopuściła się czynu polegającego w rzeczywistości na urządzeniu gier na automatach poza kasynem gry.
Kontrolując zaskarżoną decyzję należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego mających wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano na podstawie niewadliwie zebranego materiału dowodowego (oględziny zewnętrzne automatów, eksperymenty procesowe opisane w protokole oględzin oraz protokole przeprowadzenia eksperymentu procesowego w dniu [...] listopada 2014 r.), że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach, lecz brak było podstaw do prowadzenia dalszego postępowania w tym zakresie wobec skarżącej.
Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły w wystarczający sposób, czy skarżącą spółkę można uznać za podmiot "urządzający gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Brak jest bowiem dostatecznych dowodów na to, iż to właśnie skarżąca [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] była podmiotem urządzającym gry na skontrolowanych automatach. Stanowisko organów co do tego, że to skarżąca pozostawała podmiotem "urządzającym gry" w świetle zebranych w toku postępowania dowodów jest nieprawidłowe. Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wynika, że podstawą do uznania skarżącej spółki za urządzającego gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych był zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Organy na podstawie dokumentów przedstawionych podczas kontroli (listy aktualizacji urządzeń z [...] lipca 2014 r. podpisana przez Prezesa [...] Sp. z o.o. oraz właścicielkę lokalu B. M.) ustalił, że to skarżąca spółka dokonała instalacji spornych automatów w sklepie [...] mieszczącym się przy ul. [...] w [...].
W ten sposób skarżąca spółka – w ocenie organów - uzyskała status podmiotu urządzającego gry, gdyż w momencie kontroli w lokalu były zainstalowane automaty do gier i można było prowadzić na nich gry (nie były zablokowane w trybie serwisowym, a także zapewniono ich obsługę).
Niewątpliwie pojęcia takie jak "urządzanie gier" czy "urządzający gry", które występują w ustawie o grach hazardowych, nie mają definicji ustawowej, co oznacza konieczność dokonania ich wykładni z uwzględnieniem językowego rozumienia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. Oczywiste jest też, że dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry".
W kontrolowanej sprawie organy nie wykazały i nie wyjaśniły kto jest urządzającym gry.
Należy zauważyć, iż właścicielka lokalu w którym odbywały się gry zeznała, że nie zna właściciela automatów do gier, jedynie włącza i wyłącza urządzenia do gry, a w przypadku awarii dzwoni do serwisanta.
Jednocześnie należy zauważyć, że umowę dzierżawy powierzchni w przedmiotowym lokalu podpisała [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...]. Natomiast listę aktualizacji urządzeń do ww. umowy podpisała właścicielka lokalu – B. M. i w imieniu [...] sp. z o.o. – S. A. (jako zleceniobiorca).
Organ nie wyjaśnił lub nie zauważył rozbieżności pomiędzy przedstawionymi dokumentami co do stron w nich wskazanych.
Organ w toku postępowania nie wykazał, że skarżąca spółka wykonywała jakiekolwiek czynności związane z obsługą automatów, objaśnianiem zasad gier i wypłacaniem wygranych, czy też wykonywaniem jakichkolwiek innych czynności wpływających na wysokość przychodu generowanego przez przedmiotowe automaty.
Sąd zauważał także, iż z notatki urzędowej datowanej na 20 listopada 2014 r. podpisanej przez specjalistę Służby Celnej K. K. (k-28 akt administracyjnych) wynika, że automaty HOT SPOT PLATINUM, nr [...], HOT SPOT, nr [...] oraz EMOTION, nr [...] posiadły naklejkę z informacją: [...] sp. z o.o. ul. [...],[...], NIP: [...] (...).
Zatem w rozpatrywanej sprawie organ właściwie nie poczynił ustaleń celem wyjaśnienia kto faktycznie eksploatował badane automaty oraz czy i jaki był w tym udział skarżącej spółki. Organ nie zebrał wystarczających dowodów pozwalających na ustalenie, że skarżąca spółka była podmiotem urządzającym gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.
Niezbędne przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie - zdaniem Sądu - wyjaśnienie, jakie były w praktyce ewentualne regulacje umowne pomiędzy skarżącą spółką, B. M. i [...] sp. z o.o., czy skarżąca spółką podejmowała czynności, które wskazywałyby na aktywne i bezpośrednie uczestniczenie w działaniach związanych z czerpaniem korzyści z urządzania gier na automatach.
Organ powinien ponownie przenalizować zebrany materiał dowodowy, a w szczególność zeznań świadka P. J. serwisanta przedmiotowych automatów, który zeznał, że jest pracownikiem skarżącej spółki (pracującym na podstawie umowy zlecenia) i zajmuje się obsługa automatów. Ewentualnie ponownie przesłucha ww. świadka, a także inne osoby, które mogą dysponować przydatną wiedzą, na okoliczność do kogo należały urządzenia, kto je wstawił do lokalu, kto je obsługiwał np. przechowywał klucze do automatów i serwisował, kto je rozliczał i czerpał z nich dochody, kto instruował w zakresie zasad ich funkcjonowania itp.
Organ powinien dążyć przede wszystkim do ustalenia rzeczywistej roli skarżącej spółki w eksploatacji automatów do gry, a następnie dokonać wykładni art. 89 ust. 1 u.g.h. uwzględniając zakres jego zastosowania w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, w tym w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić i przyjąć adresata tej normy prawnej, tj. urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. W zależności od poczynionych ustaleń winien rozważyć odmienność normatywnych uregulowań odpowiedzialności urządzającego gry i wynajmującego lokal, w którym znajdują się automaty do gry. W powyższym zakresie organ winien posiłkować się utrwaloną już linią orzeczniczą w podobnych sprawach (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2016r. sygn. akt III SA/Gl 1869/15, wyrok WSA w Krakowie w sprawie sygn. akt III SA/Kr 52/16).
Konkludując należy stwierdzić, że co najmniej przedwczesny jest wniosek organów, iż skarżąca spółka pełniła rolę urządzającego gry na automatach znajdujących się w kontrolowanym lokalu.
Organ niezasadnie stwierdził, że właścicielem automatów jest spółka [...] z siedzibą przy ul. [...] w [...] jedynie na podstawie listy aktualizacji urządzeń podpisaną przez Prezesa [...] Sp. z o.o. oraz właścicielkę lokalu B. M..
Zadaniem organu będzie bezwzględnie ustalić czy [...] sp. z o.o., czy skarżąca spółka to podmiot urządzający gry.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło