V SA/Wa 637/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... listopada 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. Nr ... z dnia ...07.2007 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz L. D. kwotę 300 zł. (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów uiszczonego wpisu od skargi. Wnioskiem z ... lipca 2005 r., obywatelka A. L. D. wystąpiła do Wojewody M., o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku podała, że do Polski przyjechała w 1994r. wraz z 8 – letnim dzieckiem. W 1996r. poznała Polaka, z którym żyła w konkubinacie przez 8 lat. Z tego związku narodził się syn, który obecnie ma 8 lat. Cudzoziemka wyjaśniła, że w Polsce ułożyła sobie i dzieciom życie i z Polską wiąże dalszą swoją i dzieci przyszłość. Do wniosku cudzoziemka załączyła m.in. oświadczenie właściciela [...] z dnia ... lipca 2005r. dotyczące chęci zatrudnienia cudzoziemki. Decyzją z dnia ... lutego 2006r. nr ... Wojewoda M. odmówił cudzoziemce udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż cudzoziemka mimo wezwania nie załączyła brakujących dokumentów m.in. przyrzeczenia wydania zezwolenia na pracę. W związku z tym uznał, że niedostarczenie żądanych przez organ dokumentów w wyznaczonym terminie uniemożliwia ustalenie aktualnego stanu faktycznego i podjęcie decyzji zgodnie z żądaniem strony. Dodatkowo organ wyjaśnił, że cudzoziemka nielegalnie wykonywała pracę w postaci sprzątania domów ponieważ nie posiadała stosownego zezwolenia. Po rozpoznaniu złożonego przez cudzoziemkę odwołania Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców podzielając w pełni stanowisko organu I instancji, decyzją z dnia ... maja 2006 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody M. z dnia ... lutego 2006r. Orzekając na skutek złożonej przez cudzoziemkę skargi, wyrokiem z dnia ...listopada 2006r. o sygn. akt VSA/Wa 1278/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ... maja 2006r. oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wyjaśnił, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, z powodu braku rozważenia jej pod względem możliwości ewentualnego zastosowania treści art. 53 ust. 3 pkt 1 - ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach - w brzmieniu na dzień złożenia wniosku, co dopiero pozwala, zdaniem Sądu, na zastosowanie treści art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Sąd zwrócił uwagę, że cudzoziemka podkreślała przez cały czas w toku postępowania, że jej małoletni syn S. S. nie posiada obywatelstwa, i że ma zamiar czynić starania ażeby je uzyskał. Z informacji znanych Sądowi z urzędu wiadomym było, że w sprawie ze skargi S. S. sygn. akt sądowych V SA/Wa 1339/06, znajduje się decyzja Wojewody M. z dnia ... sierpnia 2004 r., mocą której odmówił on poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletniego. Wobec braku dowodu doręczenia wspomnianej decyzji zainteresowanym, nasunęła się, zdaniem Sądu uzasadniona wątpliwość, czy decyzja ta mogła stać się ostateczna. Problem doręczenia wspomnianej decyzji i tego czy jest ona ostateczna podlega wyjaśnieniu w odrębnym postępowaniu i mimo, że w sposób bezpośredni dotyczy to małoletniego, ustalenie czy małoletni uzyska poświadczenie obywatelstwa, ma zasadnicze znaczenie również dla samej cudzoziemki. Jak wynika bowiem z dotychczasowych ustaleń organów administracji małoletni w ostatnim okresie czasu mieszka z matką, zaś ojciec obowiązany jest do płacenia na jego rzecz alimentów w kwocie 300 zł. miesięcznie. Rodzice małoletniego mieszkają oddzielnie ale w tej samej miejscowości, przy czym kwestia kontaktów małoletniego z ojcem, nie została w sposób właściwy w dotyczącej go sprawie wyjaśniona. Sąd podkreślił, że w sytuacji gdyby okazało się, że małoletni uzyska obywatelstwo polskie, wówczas sprawa jego wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach stanie się bezprzedmiotowa, ponieważ prawo to będzie mu bezwzględnie przysługiwało. Cudzoziemce zaś jako jego matce służy prawo wykonywania władzy rodzicielskiej, co byłoby możliwe - jeśli spełniając określone wymogi przepisów ustawy o cudzoziemcach - będzie mogła mieszkać razem z nim na terenie terytorium RP. Mając na uwadze wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia ...11.2006r., orzekając ponownie w sprawie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia ...03.2007r. nr ... uchylił decyzję własną z dnia ... maja 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie analizując sprawę Wojewoda M. decyzją z dnia ... lipca 2007r. nr ... (...) odmówił L. D. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania organ I instancji podkreślił, że pomimo prawidłowo doręczonych wezwań do złożenia dokumentów potwierdzających posiadanie środków finansowych wystarczających do pokrycia kosztów mieszkania, utrzymania i leczenia cudzoziemki oraz członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu, cudzoziemka do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie uzupełniła brakującej dokumentacji, ani nie stawiła się w wyznaczonych dniach na przesłuchania. Tym samym, w ocenie organu, L. D. nie wykazała, iż zachodzą w stosunku do niej przesłanki udzielenia zezwalania na zamieszkanie na czas oznaczony określone w art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, co stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia jej żądanego zezwolenia. Rozpatrując odwołanie wniesione na powyższą decyzję Wojewody M. z dnia ...lipca 2007r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia ... listopada 2007r., nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał m.in. art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r., o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, w toczących się postępowaniach sądowych i administracyjnych w zakresie zadań podlegających przekazaniu na podstawie przepisów ustawy, w których organem właściwym do załatwienia sprawy albo stroną jest Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, organem właściwym lub stroną staje się Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców lub minister właściwy do spraw wewnętrznych - odpowiednio do przedmiotu sprawy. Z kolei w myśl art. 21 tej samej ustawy do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, w związku z powyższym przedmiotowe odwołanie zostało rozpatrzone na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. Po dokonaniu analizy zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy skonstatował, że L. D. nie udowodniła posiadania środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce. Organ nie dał ponadto wiary wyjaśnieniom cudzoziemki, że niezastosowanie się do dwukrotnego wezwania w tej sprawie spowodowane było jej chwilową niedyspozycją zdrowotną. W końcowej części uzasadnienia decyzji, powołując art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Szef Urzędu wyjaśnił, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia warunków, o których mowa w art. 53. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. D. podniosła, że pomimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku uchylającym decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ... maja 2006r., a odnoszących się do wyjaśnienia kwestii obywatelstwa jej małoletniego syna S. S., zarówno Wojewoda M. jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców pominął tę kwestię orzekając ponownie w sprawie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... listopada 2007r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody M. z dnia ... lipca 2007r. orzekającą o odmowie udzielenia skarżącej L. D. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Pełnomocnik organu argumentując swoje stanowisko w sprawie wyjaśnił, że postępowanie wyjaśniające organów obu instancji ograniczone zostało do kwestii posiadania przez cudzoziemkę środków utrzymania nie wyjaśniając, czy i jak zakończyło się postępowanie dotyczące obywatelstwa małoletniego syna cudzoziemki. Nie uwzględniono zatem wskazań, co do dalszego toku postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia ... listopada 2006r. o sygn. akt VSA/Wa 1278/06. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W tym kontekście zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania sądowego, w którym to postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia ... listopada 2006r. o sygn. akt VSA/Wa 1278/06, uchylając decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ... maja 2006r. określił zakres postępowania administracyjnego (dowodowego), konieczny do przeprowadzenia przez organ administracji publicznej, a niezbędny do właściwego wyjaśnienia sprawy. Uwzględniając fakt uprawomocnienia się wydanego w sprawie wyroku Sądu z dnia ... listopada 2006r. należy wyjaśnić, że organy administracji publicznej orzekając ponownie w sprawie zobowiązane były do uwzględnienia wskazań zawartych w w/w orzeczeniu Sądu, czego nie uczyniły. W decyzji Wojewody M. z dnia ... lipca 2007r. oraz w zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nie wyjaśniono okoliczności związanej z uzyskaniem przez syna cudzoziemki S. S. obywatelstwa polskiego oraz ewentualnych konsekwencji prawnych jego uzyskania, które mogą mieć wpływ w przedmiotowej sprawie. Z decyzji organów obu instancji wynika natomiast, że zarówno Wojewoda M. jak i Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekając ponownie w sprawie ograniczył się tylko do kwestii posiadania przez L. D. środków utrzymania wskazanych w art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, pomijając przy tym konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w kierunku określonym przez Sąd w wyroku z dnia ... listopada 2006r. Zwrócić należy również uwagę, że w odpowiedzi na skargę z dnia ...02.2008r., pełnomocnik organu ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w skardze, a w szczególności do zarzutu niewyjasnienia kwestii posiadania obywatelstwa polskiego przez syna cudzoziemki - S. S. - wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia... listopada 2007r. wraz z poprzedzająca ją decyzją Wojewody M. z dnia ... lipca 2007r. uzasadniając to koniecznością kontynuowania postępowania w zakresie określonym przez Sąd w wyroku z dnia ... listopada 2006r. Sąd wyjaśnia, że art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98. poz. 1071), ustanawia zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a., nakładając na organ administracji zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, tj. obejmującego wszystkie jego części składowe, wszystkie środki dowodowe. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę dopuściły się również naruszenia zasad normujących postępowanie dowodowe bowiem wydając zaskarżoną decyzję z dnia 7 listopada 2007r. orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody M. z dnia ... lipca 2007r. orzeczono na podstawie niepełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co mogło mieć istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zaistnienia przesłanek uzasadniających udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP w oparciu o przepis art. 53 ustawy o cudzoziemcach. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy administracji orzekając będą miały na uwadze konieczność wykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA z dnia ...11.2006r. Z powyższych względów oraz z uwagi na wniosek pełnomocnika organu zawarty w odpowiedzi na skargę o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Wojewody M. należało stwierdzić, że powyższe decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c w zw. z art. 135 ustawy procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.