V SA/Wa 64/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia (...) listopada 2013 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenie nieważności postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości p o s t a n a w i a: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy L. Z. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący szczegółowo opisał sytuację majątkową rodziny oraz wskazał miesięczne koszty utrzymania: wyżywienie, zakup ubrań dla dorastających dzieci, wydatki na naukę i wydatki związane z kształceniem dzieci, koszty leczenia, w tym zakup leków, opłaty za media. Dodał, że małżonkowie nieterminowo regulują należności z tytułu opłat za media, zaprzestali też spłat zaciągniętych kredytów, w konsekwencji powyższe zobowiązania zostały przekazane do windykacji. Wnioskodawca wskazał również, że z uwagi na zły stan zdrowia ponoszą z małżonką wydatki na zakup leków w wysokości około 600-800 zł miesięcznie, w których sfinansowaniu pomaga im ich dorosła córka, członkowie rodziny oraz osoby trzecie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący powadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie mają na utrzymaniu uczącego się syna oraz dwoje małoletnich dzieci, dla których są rodziną zastępczą. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wpisaną do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych KRS. Aktualnie źródłem utrzymania rodziny jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 800 zł przyznana małżonce wnioskodawcy, renta rodzinna przyznana dzieciom, dla których małżonkowie ustanowieni zostali rodzicami zastępczymi, w łącznej kwocie 2.740 zł oraz pomoc pieniężna, którą objęte są rodziny zastępcze, wypłacana przez Centrum Pomocy Rodzinie w łącznej kwocie 700 zł. Majątek małżonków stanowi nieruchomość o powierzchni 774 m2 zabudowana domem o powierzchni 150 m2, na której ustanowiono hipoteki na rzecz Skarbu Państwa, ZUS i banku, i z której jest aktualnie prowadzona egzekucja – przeprowadzono już dwie licytacje komornicze nieruchomości. Nadto jak wskazał wnioskodawca w złożonym oświadczeniu małżonkowie posiadają wierzytelności wobec Skarbu Państwa, jednakże nie są one objęte wyrokiem ani ugodą sądową. Podsumowując skarżący wskazał, że miesięczne dochody rodziny wynoszą 4.240 zł, a koszty jej utrzymania to kwota około 5.185 zł. Skarżący dodał, że członkowie rodziny próbują zarabiać dodatkowe pieniądze: żona skarżącego wykonując usługi szycia, syn kosząc trawniki i sprzątając śnieg. W razie pilnych potrzeb finansowych i braku pieniędzy rodzinę wspomagają krewni, a nawet osoby trzecie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w całości. Wysokość dochodów pięcioosobowego gospodarstwa domowego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Źródłem jej dochodów jest renta żony skarżącego uzyskiwana w kwocie 800 zł, pomoc społeczna oraz renta rodzinna po zmarłym ojcu dla dzieci w wieku 7 i 10 lat dla których rodzina skarżącego jest rodziną zastępczą. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z przedstawionego przez skarżącego wykazu kosztów utrzymania i uzyskiwanych dochodów stałych wynika, że dochody stałe nie wystarczają na pokrycie potrzeb pięcioosobowej rodziny, dlatego członkowie rodziny próbując zarabiać dodatkowe pieniądze wykonują prace sezonowe oraz świadczą drobne usługi. Rodzina korzysta również z pomocy krewnych, ale także innych osób. Pomoc ta świadczona jest w formie zakupów, obiadów itp. Wobec powyższego uznano, iż wnioskodawca wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów jego pięcioosobowej rodziny, które nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb jej członków, oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.