V SA/Wa 641/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-22
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, działająca w swojej sprawie, jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, działająca w swojej sprawie, korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 PPSA. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych dla takiej organizacji jest zbędne i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony w zakresie częściowym, jeśli organizacja wykaże brak wystarczających środków na jego pokrycie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stowarzyszenie wykazało, że jest organizacją pożytku publicznego i przedstawiło dokumenty wskazujące na trudną sytuację finansową, w tym wypowiedzenie umów rachunków bankowych, zajęcie wierzytelności i tytuły wykonawcze na wysokie kwoty. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia (...) w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." w W., dalej: "Strona" lub " Stowarzyszenie" wystąpiło z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, nie posiada majątku, nie działa w celu osiągnięcia zysku. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, ponieważ zostały wypowiedziane. Wraz z wnioskiem przedłożono kopie następujących dokumentów:
- wypowiedzenie przez Bank Pekao SA umów rachunku bankowego (pisma z 24 sierpnia 2013 r.),
- pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego W. P. z 22 listopada 2016 r. informujące Stowarzyszenie o wpisaniu do rejestru zastawów skarbowych pojazdu marki Skoda Roomster rok produkcji 2008, którego właścicielem jest Stowarzyszenie,
- zawiadomienie Prezydenta Miasta Stołecznego W. z 22 czerwca 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na pokrycie należności głównej w wysokości 72.823,30 zł,
- tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 20 maja 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W. obejmujący kwotę 50.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem),
- tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 20 czerwca 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W. obejmujący kwotę 29.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a." – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a.: "Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie".
Biorąc powyższe pod uwagę, należało dojść do wniosku, że Stowarzyszenie korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wskazać bowiem należy, że w dziale 1, rubryka 1 – Dane podmiotu informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej z dnia 28 marca 2017 r. znajduje się wpis wskazujący, że Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego.
Na podstawie art. 249a p.p.s.a. postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Wniosek Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji stosownie do art. 249a p.p.s.a. postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako zbędne należy umorzyć.
W związku z powyższym wniosek Strony należy rozpoznać w zakresie ustanowienia pełnomocnika, a więc ocenić, czy spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało opisanymi wyżej dokumentami finansowymi, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z przedstawionej dokumentacji jednoznacznie wynika, że Strona nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, a na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło