V SA/Wa 643/17
WyrokWSA w Warszawie2018-06-13
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Irena Jakubiec –Kudiura, Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na zarzucie wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.), może być uwzględniony, jeśli przepisy prawa nie przewidują obowiązku uzyskania takiego stanowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. nie może być uwzględniony, jeśli przepisy prawa, na których oparto decyzję, nie przewidują obowiązku uzyskania stanowiska innego organu. W konsekwencji, odmowa uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania była prawidłowa. Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia, uznając, że organy administracji nie naruszyły prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zostało zobowiązane do zwrotu dotacji w kwocie 50.000 zł z powodu nierozliczenia jej zgodnie z umową. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i oddaleniu skargi przez WSA oraz NSA, Stowarzyszenie złożyło wniosek o wznowienie postępowania, zarzucając wydanie decyzji bez uzyskania stanowiska Ministra Finansów. SKO odmówiło uchylenia decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia. WSA oddalił skargę Stowarzyszenia na tę decyzję. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania przed WSA z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. o sygn. V SA/Wa 643/17 i oddalił skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec –Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 643/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania do zwrotu dotacji; 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2018 r. o sygn. V SA/Wa 643/17; 2. oddala skargę; 3. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 41,40 zł (czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy).
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] (dalej: Skarżący, Strona, Stowarzyszenie) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO) z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...] o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł wraz z odsetkami.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] maja 2004 r. pomiędzy Miastem Stołecznym [...] a Skarżącym została zawarta umowa nr [...] o udzielenie dotacji ze środków [...] w kwocie 50.000,00 zł na realizację zadań w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na projekt "[...] – integracyjny obóz sportowo-rehabilitacyjny". Dotacja została przekazana w dniu [...] sierpnia 2004 r.
Pismem z [...] grudnia 2004 r. Biuro Edukacji Urzędu [...] wezwało Stowarzyszenie do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji, a następnie decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Prezydent [...] zobowiązał Skarżącego do zwrotu przedmiotowej dotacji. Decyzja organu I instancji z [...] marca 2005 r., jak i kolejne z [...] października 2006 r. i z [...] listopada 2008 r., zostały uchylone przez organ II instancji i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Prezydent [...] działając na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, ze zm.), art. 190 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1, art. 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, ze zm.), art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.) zobowiązał [...] do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł udzielonej z budżetu [...] na podstawie umowy nr [...] z [...] maja 2004 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Stowarzyszenie - mimo istnienia zobowiązania do wykorzystania przyznanych środków finansowych zgodnie z celem, na jaki je uzyskało i na warunkach określonych umową - wykorzystało dotację na zakup turnusu rehabilitacyjnego, a nie organizację obozu sportowo – rehabilitacyjnego. Ponadto zgodnie z umową w obozie miało uczestniczyć 100 osób, natomiast w akcji wzięły udział 42 osoby. Dodatkowo uczestnicy turnusu zorganizowanego przez Stowarzyszenie otrzymali dofinansowanie z Miejskiego Ośrodka Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na pokrycie kosztów uczestnictwa w tym turnusie, co nie zostało odnotowane we wniosku o dotację.
Organ wskazał również, iż Stowarzyszenie nie przedstawiło oryginałów dokumentów księgowych, uniemożliwiając choćby częściowe rozliczenie dotacji (do 42% jej wysokości). Reasumując organ wskazał, iż przekazane środki finansowe stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi do budżetu [...]. [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Strony skarżącej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż z przeprowadzonego w sprawie postepowania dowodowego (m.in. z przedstawionego poprawionego sprawozdania), wynika, iż Skarżący zorganizował wypoczynek dla 42 osób, mimo iż zgodnie z umową i przekazaną dotacją winien zorganizować wypoczynek dla 100 osób. Stąd też uznano, że zadanie zostało wykonane w 42%, gdyż 42 osoby niepełnosprawne odpowiadały warunkom umowy przyznającej dotację. Rozliczeniu mogłaby zatem podlegać kwota 21.000,00 zł. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona okoliczność braku możliwości zorganizowania obozu w [...]. Skoro strona zaakceptowała warunki umowy to musiała liczyć się ze wszystkimi jej warunkami. Ponadto organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta [...] [...] co do braku możliwości rozliczenia części dotacji z uwagi na nieprzedstawienie przez stronę oryginałów dokumentów księgowych dokumentujących poniesione wydatki. Obowiązek ten wynikał natomiast z zapisów zawartej umowy i stanowił podstawę do rozliczenia dotacji.
Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. [...] zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...]. [...] jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, orzeczenia przedawnienia roszczeń w sprawie, zapoznanie się oraz dokonanie analizy prawnej przez Sąd z treścią odwołań i zgromadzonego materiału dowodowego kierowanych w sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w latach 2005-2011, które są integralną częścią niniejszej skargi.
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1294/13 WSA oddalił skargę, zaś wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia.
Pismem z dnia [...] października 2015 r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.), złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...]. [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] zobowiązującą [...] z siedzibą w [...] do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] udzielenia dotacji ze środków [...] [...] zawartej w dniu [...] maja 2004 r. w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.
Skarżący wskazał, iż przesłanką wznowienia jest fakt, iż decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], wskazując że Strona dochowała określonego w art. 148 § 1 k.p.a. terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Następnie SKO decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmówiło uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...]. [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. [...].
W dniu [...] listopada 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wypłynął wniosek Skarżącego, o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w myśl art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Stowarzyszenie wskazało, że decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...], zapadła bez uzyskania opinii Ministra Finansów. W ocenie Kolegium podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, jak również z przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, z których w żaden sposób nie wynika, aby przed wydaniem decyzji o zwrocie dotacji niezbędna była jakakolwiek opinia innego organu, w tym w szczególności opinia Ministerstwa Finansów.
Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Stowarzyszenie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], podnosząc m.in., iż orzeczenie SKO zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, wskazano w szczególności brak zastosowania art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 6, 7, 8, 10 i 12 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] . Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów wydane w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zobowiązania do zwrotu dotacji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Stowarzyszenie poprzez pełnomocnika z urzędu złożyło skargę kasacyjną na powyższy wyrok, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., polegające na tym, że przy rozpoznaniu sprawy zakończonej zaskarżonym wyrokiem, prowadzonej w postępowaniu nadzwyczajnym o sygn. akt V SA/Wa 643/17 , brała udział sędzia [...], która wcześniej brała również udział w wydaniu wyroku kończącego postępowanie pomiędzy tymi samymi stronami i w tym samym przedmiocie, w sprawie kontroli legalności decyzji w postepowaniu administracyjnym zwyczajnym (sygn. akt V SA/Wa 1294/13). W ocenie skarżącego kasacyjnie doprowadziło do nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Stowarzyszenie wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dani 22 lutego 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 643/17 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z p. zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Przepis ten został wprowadzonym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2015 r. poz. 658). Stosownie do art. 2 tej ustawy ma on zastosowanie również do spraw wszczętych przed wejściem ustawy zmieniającej. Powołany przepis art. 179a zawiera dwie przesłanki. Sąd I instancji może bowiem stwierdzić, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione. Oczywistym jest, że spójnik "albo" wyraża alternatywę rozłączną. Zatem przesłanki unormowane w art. 179a p.p.s.a. są od siebie niezależne i stosuje się je rozłącznie, co oznacza, że wystarczy, aby ziściła się tylko jedna z nich.
W ocenie Sądu zachodzą przesłanki uzasadniające w niniejszej sprawie zastosowanie powyższego przepisu. Wskazana bowiem przez Skarżącą podstawa kasacyjna jest w stosunku do zaskarżonego wyroku oczywiście usprawiedliwiona. Zasadny jest mianowicie zarzut nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Skarżący kasacyjnie prawidłowo wskazał, iż przy rozpoznaniu sprawy zakończonej zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2018 r., prowadzonej w postępowaniu nadzwyczajnym o sygn. akt V SA/Wa 643/17 , brała udział sędzia [...] która wcześniej brała również udział w wydaniu wyroku kończącego postępowanie pomiędzy tymi samymi stronami i w tym samym przedmiocie, w sprawie kontroli legalności decyzji w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym (sygn. akt V SA/Wa 1294/13), co spowodowało naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.
Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Mając na uwadze podnoszone przez Stronę skarżącą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zarzuty, nakierowane w istocie rzeczy na materialnoprawne aspekty rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie wznowienia postępowania, należy zwrócić uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Według przepisów art. 145 § 1 k.p.a., art.145a § 1 k.p.a. i art.145b § 1 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanych wyżej przepisach.
W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą).
Dodać również należy, iż przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Przypadki te zostały wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i w art. 145b § 1 k.p.a.
Zgodnie z tymi przepisami wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione – art. 145 § 1 k.p.a., a ponadto można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja - art. 145a § 1 k.p.a. oraz gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, ze zm.), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną - art. 145b § 1 k.p.a.
Należy jednak zastrzec, iż samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ.
Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania.
Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia, czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia, w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma prawo i obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., wskazując że w tym zakresie strona dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], Kolegium odmówiło uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...].
We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] października 2015 r. Skarżący wskazał, że organem, który winien wydać opinię przed rozpatrzeniem spraw przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest Ministerstwo Finansów. Stowarzyszenie poza gołosłownym stwierdzeniem, iż "organem wydającym opinię w tej sprawie powinno być Ministerstwo Finansów" nie powołało żadnych przepisów, które uzasadniłyby powyższe stanowisko.
Podstawę prawną decyzji Prezydenta [...]. [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, jak również z przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, z których w żaden sposób nie wynika, aby przed wydaniem decyzji o zwrocie dotacji niezbędna była jakakolwiek opinia innego organu, w tym w szczególności opinia Ministerstwa Finansów lub Ministra Finansów. Wobec powyższego w ocenie Sądu brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż decyzja nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Nie zachodzą też inne przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a.
Tym samym w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że brak było podstaw do uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł wraz z odsetkami. Odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. miała zatem podstawę prawną i była prawidłowa.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa.
Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, co odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Wskazać też należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje zgodność z prawem postępowania prowadzonego przez organy administracji.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 179a i art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), gdyż Strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez adwokata z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło