V SA/Wa 644/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, które nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zwolnione z opłat sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym odmowy przyznania pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolnione z opłat sądowych w sprawach własnych, niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie, postępowanie dotyczyło odmowy przyznania pomocy de minimis, co stanowiło sprawę własną organizacji, a nie działalność gospodarczą, w związku z czym Stowarzyszenie korzystało z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zatem zbędny, a postępowanie w tym zakresie umorzono. Jednocześnie, Stowarzyszenie wykazało brak wystarczających środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, co uzasadniało przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "P." wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Stowarzyszenie przedstawiło dokumenty wskazujące na brak majątku, środków trwałych i zysku, a także na wypowiedzenie umów rachunków bankowych, zajęcie wierzytelności oraz tytuły wykonawcze na znaczne kwoty. Wniosek dotyczył zaskarżenia decyzji odmawiającej przyznania pomocy de minimis. Referendarz sądowy uznał, że Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego jest zwolnione z opłat sądowych w tej sprawie, a wniosek o zwolnienie stał się zbędny. Jednocześnie, z uwagi na brak środków, przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia ... "P." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia ... stycznia 2017 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy de minimis p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Stowarzyszenie (...) "P" z siedzibą w W. (dalej: "S.") wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że S. nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, ponieważ zostały wypowiedziane. Wraz z wnioskiem przedłożono kopie następujących dokumentów: - wypowiedzeń przez Bank (...) SA umów rachunku bankowego (pisma z 24 sierpnia 2013 r.), - pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. P. z 22 listopada 2016 r. informującego Stowarzyszenie o wpisaniu do rejestru zastawów skarbowych pojazdu marki S. R. produkcji 2008, którego właścicielem jest Stowarzyszenie, - zawiadomienia Prezydenta Miasta Stołecznego W. z (...) czerwca 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na pokrycie należności głównej w wysokości 72.823,30 zł, - tytułu wykonawczego wystawionego w dniu (...) maja 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W., obejmującego kwotę 50.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem), - tytułu wykonawczego wystawionego w dniu (...) czerwca 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W., obejmującego kwotę 29.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem). Rozpoznającemu niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomo jest, że do akt sprawy o sygn. V SA/Wa 537/17 skarżące Stowarzyszenie (w załączeniu do pisma z 12 kwietnia 2017 r.) nadesłało: - zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 rok wskazujące, iż w roku 2015 Stowarzyszenie odnotowało stratę w kwocie 5.204,08 zł przy przychodach w wysokości 17.756,40 zł, - sprawozdanie merytoryczne z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2015, w którym stwierdzono m.in., że za rok 2015 środki trwałe skarżącego wynosiły 0 zł, a środki obrotowe zamknęły się w kwocie 17.756,40 zł, - ewidencję środków trwałych według stanu na 2011 rok. Natomiast w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 645/17 Stowarzyszenie złożyło oświadczenie z 18 kwietnia 2017 r., zgodnie z którym jego środki trwałe uległy amortyzacji w 100%; pochodzą one z dotacji publicznych z lat: 2009 i 2011 i ich spieniężenie stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Nadto w piśmie z 6 maja 2017 r. skierowanym do ww. sprawy wyjaśniło, iż środki, którymi dysponowało, pochodziły z dotacji celowych i służyły realizacji założeń statutowych, a obecnie Stowarzyszenie nie posiada środków pieniężnych, ruchomości, a także nieruchomości, jak również nie zatrudnia pracowników. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 11 listopada 2016 r.), skarżące S. posiada status organizacji pożytku publicznego (karty 12 – 13 akt sądowych). Potwierdza to również "Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.)" – udostępniony przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl – w którym skarżące Stowarzyszenie figuruje na dzień (...) maja 2017 r. pod pozycją (...). Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (,,,) stycznia 2017 r. nr (...) odmawiająca S. przyznania pomocy de minimis w kwocie 900.000 zł m.in. z uwagi na okoliczność, że Stowarzyszenie nie jest przedsiębiorcą, gdyż nie prowadzi działalności w celach zarobkowych. Zdaniem referendarza sądowego, Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej" niezwiązanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych w niniejszej sprawie, co czyni zbędnym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do treści przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego S. wykazało opisanymi wyżej dokumentami finansowymi, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z przedstawionej dokumentacji finansowej jednoznacznie wynika, że skarżący nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło