V SA/Wa 645/16

Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków [...] oraz [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi [...] i [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia oddalającego skargę na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a: - przyznać [...] oraz [...] prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy H. C. oraz G. C. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają dom o pow. 73 m. kw. o wartości około 70.000 zł. Nieruchomość jest obciążona hipoteką. Skarżący nie posiadają natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku wskazano, iż H. C. uzyskuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 878,17 zł miesięcznie (netto), zaś jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.598,07 zł miesięcznie (netto). Małżonkowie przedstawili wydatki rodziny związane z niezbędnym utrzymaniem. Wynoszą one około 2.500 zł. W aktach sądowych znajduje się zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wystawione 26.11.2014 r., tytuły wykonawcze, decyzja o waloryzacji emerytury z 01.03.2016 r. oraz decyzja o waloryzacji świadczenia przedemerytalnego z 25.03.2016 r., zawiadomienie z 23.11.2016 r. o uchyleniu zajęcia z powodu umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie z dnia 23 listopada 2016 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu nienależnie pobranych płatności ONW. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych do poniesienia których małżonkowie byliby zobowiązani składa się opłata kancelaryjna za sporządzenie przez Sąd uzasadnienia wyroku z 28.02.2017 r. w wysokości 100 zł, wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). Na podstawie oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach małżonków, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów dołączonych do wniosków oraz znajdujących się w aktach sprawy stwierdzić należy, że sytuacja materialna małżonków jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowią świadczenia emerytalne oraz przedemerytalne w łącznej wysokości 2.476,24 zł miesięcznie (netto). Do stały miesięcznych wydatków małżonkowie zaliczyli koszty energii elektrycznej (330 zł), dostawę wody, kanalizację i wywóz śmieci (160 zł), telefon i abonament RTV (70 zł), podatek od nieruchomości (140,60 zł), zakup: opału (380 zł), środków czystości (150 zł), odzieży i obuwia (200 zł), wyżywienia (600 zł), wydatki na leki i prywatne leczenie (300 zł), zaopatrzenie ortopedyczne (150 zł), przejazdy na zakupy i do lekarzy (180 zł). Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 73 m.kw. przedstawiającego wartość około 70.000 zł, ale z nieruchomości wszczęta została egzekucja. W ramach prowadzonej egzekucji zajęto także rachunek bankowy. Zaznaczyć również należy, że postanowieniem z dnia 23 listopada 2016 r. naczelnik urzędu skarbowego postanowił umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone względem małżonków na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego należności w kwocie 100.758,29 zł (stan na dzień 23 listopada 2016 r.), gdyż uznał, że koszty prowadzonej egzekucji byłyby wyższe od kwoty możliwej do wyegzekwowania, tj. zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji. Wskazane okoliczności przemawiają za uznaniem, iż Skarżącym po opłaceniu kosztów niezbędnego utrzymania nie pozostają wolne środki na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.