V SA/Wa 645/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, w sprawie dotyczącej zaskarżenia czynności egzekucyjnych związanych ze zwrotem dotacji, jest zwolnione z opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 PPSA i czy w takiej sytuacji należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest zwolnione z opłat sądowych w sprawach własnych, które nie dotyczą prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku zaskarżenia czynności egzekucyjnych związanych ze zwrotem dotacji, sprawa ta jest uznawana za sprawę własną organizacji, a nie działalność gospodarczą. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie na podstawie art. 249a PPSA. Prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co Stowarzyszenie wykazało przedstawioną dokumentacją finansową.Stan faktyczny
Stowarzyszenie będące organizacją pożytku publicznego złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stowarzyszenie wykazało brak środków finansowych i majątku, wskazując na wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem oraz zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie organizacji pożytku publicznego z opłat w sprawach własnych, niebędących działalnością gospodarczą. Wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony z uwagi na brak wystarczających środków na pokrycie kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Stowarzyszenia (...) z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Stowarzyszenie (...) "P" z siedzibą w W. (dalej: "S.") wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że Stowarzyszenie nie posiada majątku ani środków trwałych, nie osiągnęło również zysku w ostatnim roku obrotowym. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż S. nie posiada rachunków bankowych, ponieważ zostały wypowiedziane. Wraz z wnioskiem przedłożono kopie następujących dokumentów:
- tytułu wykonawczego wystawionego w dniu (...) maja 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W., obejmującego kwotę 50.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem),
- tytułu wykonawczego wystawionego w dniu (.../) czerwca 2013 r. przez Prezydenta Miasta Stołecznego W, obejmującego kwotę 29.000 zł (dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem),
- zawiadomienia Prezydenta Miasta Stołecznego W. 22 czerwca 2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na pokrycie należności głównej w wysokości 72.823,30 zł,
- pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego W. P. z 22 listopada 2016 r. informującego Stowarzyszenie o wpisaniu do rejestru zastawów skarbowych pojazdu marki Skoda Roomster rok produkcji 2008, którego właścicielem jest Stowarzyszenie,
- wypowiedzeń przez Bank (...) SA umów rachunku bankowego (pisma z 24 sierpnia 2013 r.),
- oświadczenia S. z 18 kwietnia 2017 r., iż środki trwałe uległy amortyzacji w 100%; pochodzą one z dotacji publicznych z lat: 2009 i 2011 i ich spieniężenie stanowiłoby naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
- ewidencji środków trwałych według stanu na 2011 rok.
W piśmie z 6 maja 2017 r. skarżące S. wyjaśniło, że środki, którymi dysponowało, pochodziły z dotacji celowych i służyły realizacji założeń statutowych. Obecnie Stowarzyszenie nie posiada środków pieniężnych, ruchomości, a także nieruchomości, jak również nie zatrudnia pracowników.
Rozpoznającemu niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomo jest, że do akt sprawy o sygn. V SA/Wa 537/17 skarżące Stowarzyszenie (w załączeniu do pisma z 12 kwietnia 2017 r.) nadesłało:
- zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 rok wskazujące, iż w roku 2015 S. odnotowało stratę w kwocie 5.204,08 zł przy przychodach w wysokości 17.756,40 zł,
- sprawozdanie merytoryczne z działalności organizacji pożytku publicznego za rok 2015, w którym stwierdzono m.in., że za rok 2015 środki trwałe skarżącego wynosiły 0 zł, a środki obrotowe zamknęły się w kwocie 17.756,40 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Wniosek Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego jest bezprzedmiotowy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Jak wynika ze złożonej do akt sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 28 marca 2017 r.), skarżące S. posiada status organizacji pożytku publicznego (karty 115 – 116 akt sądowych). Potwierdza to również "Wykaz organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.)" – udostępniony przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl – w którym skarżące Stowarzyszenie figuruje na dzień 17 maja 2017 r. pod pozycją (...).
Badając natomiast drugą z przesłanek objęcia strony przepisem art. 239 § 2 p.p.s.a. wskazać należy, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest oddalenie skargi na czynności egzekucyjne podjęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wystawione przez Prezydenta m.st. Warszawy tytuły wykonawcze dotyczące należności wynikających z decyzji zobowiązujących Stowarzyszenie do zwrotu dotacji udzielonych mu z budżetu państwa. Zdaniem referendarza sądowego, Stowarzyszenie występuje zatem "w sprawie własnej", która nie dotyczy prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego Stowarzyszenie jako organizacja pożytku publicznego korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Stowarzyszenie nie ma obowiązku ponoszenia żadnych opłat sądowych w niniejszej sprawie, co czyni zbędnym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do treści przepisu art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznając natomiast wniosek Stowarzyszenia w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzić należało, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego Stowarzyszenie wykazało opisanymi wyżej dokumentami finansowymi, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z przedstawionej dokumentacji finansowej jednoznacznie wynika, że skarżący nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada majątku ani zasobów pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło