V SA/Wa 647/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi N. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy - oddala skargę - Przedmiotem rozpoznania jest sprawa ze skargi cudzoziemca N. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny. Decyzją z [...] października 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców Nr. [...] r. odmówił nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu z terytorium RP, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. N. P., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], złożył 9 grudnia 2011 r. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w RP. Był to kolejny wniosek cudzoziemca o nadanie mu statusu uchodźcy, złożony po utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany (decyzja Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z [...] listopada 2011 r.). Skarżący 9 grudnia 2011 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. W dniu 3 stycznia 2012 r. cudzoziemiec wniósł odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców od powyższej decyzji Szefa UdSC. W uzasadnieniu wniosku poinformował, że w przypadku jego deportacji do kraju pochodzenia, zostanie pozbawiony kontaktu z synem i jego rodziną, a także nie będzie miał możliwości zawrzeć planowanego w chwili obecnej związku małżeńskiego z obywatelką Polski, z którą od 8 lat pozostaje w nieformalnym związku. Ponadto, w treści przedmiotowego wniosku wskazał, że nie zgadza się z opinią organu rozstrzygającego, który utrzymuje, iż złożenie przez niego kolejnego wniosku uchodźczego nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Decyzją z [...] stycznia 2012 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2011 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców nr [...] z [...] października 2011 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP, wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, że wszystkie okoliczności podnoszone w przedmiotowym wniosku są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających. Organ podniósł, iż cudzoziemiec w obydwu postępowaniach nie wskazał na grożące mu prześladowania w kraju pochodzenia, ani na obawę przed powrotem do [...]. Wskazano, że powołał się jedynie na sytuację osobistą, na którą składa się długoletni pobyt w Polsce oraz relacje rodzinne. Podniesiono, iż z zeznań cudzoziemca wynika, że w Polsce przebywa jego syn, który zawarł związek małżeński z Polką, jego wnuczka, a także partnerka życiowa, z którą jest związany od ośmiu lat. Organ odwoławczy podkreślił, iż ww. okoliczności zostały już wzięte pod uwagę w uzasadnieniu poprzedniej decyzji z [...] października 2011 r., a poza tym żadna z nich nie stanowi wystarczającej przesłanki do objęcia skarżącego jakąkolwiek formą ochrony na terytorium RP. W decyzji tej organ powołał się odnośnie syna cudzoziemca i wskazał, że jest on osobą pełnoletnią i w pełni niezależną. Prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe, mieszka wraz z żoną - obywatelką Polski i córką. Organ stwierdził, że opuszczenie przez cudzoziemca terytorium RP nie uniemożliwi mu całkowitego kontaktu z synem. Podkreślił również, że zamiar zawarcia małżeństwa z obywatelką RP nie może być podstawą do udzielenia pobytu tolerowanego, gdyż przyznanie takiego pobytu dla cudzoziemca, uzasadnione jest tylko w przypadku zagrożenia w kraju pochodzenia jego praw chronionych przez Konwencją Rzymską z 1950 r. Organ zauważył, że do chwili obecnej cudzoziemiec nie sfinalizował swojego zamiaru zalegalizowania związku w świetle prawa polskiego. W związku z powyższym organ stwierdził, że w sprawie cudzoziemca nie zaszły żadne nowe okoliczności od momentu wydania przez organ rozstrzygający decyzji merytorycznej z [...] października 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r., Nr 189, poz. 1472 ); - naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie a wynikających z art. 7. art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, odniósł się do zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy - wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje. W myśl art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, przepisu art. 33 ust. 1 pkt 3 (...) nie stosuje się w przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek, z tym że Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu powinien zawierać uzasadnienie istnienia słusznego interesu wnioskodawcy we wstrzymaniu jej wykonania (ust. 5 art. 33). Mając na uwadze przytoczone przepisy, złożenie kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie wywołuje tych samych skutków prawnych co złożenie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, w szczególności nie następuje automatyczne wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu. Tak więc w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy. Wynika więc z tego, że aby w ogóle można było rozpatrywać możliwość wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, muszą zostać spełnione – łącznie – następujące przesłanki: 1) za wstrzymaniem wykonania przemawia słuszny interes strony 2) nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (przesłanka negatywna), 3) złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Dopiero wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie te przesłanki, może zostać wydana decyzja o wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. Natomiast niespełnienie bodaj jednej ze wskazanych przesłanek pozytywnych lub wystąpienie przesłanki negatywnej powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w ogóle jest niedopuszczalne, bez względu nawet na wolę organu. Z art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wynika jedynie możliwość (a nie obowiązek) wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu, a więc decyzja w tym przedmiocie jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego. W tym miejscu omówienia wymagają podstawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, tj. "słuszny interes strony" oraz brak sprzeczności tego interesu z "interesem społecznym". Przesłanka "słusznego interesu strony" nie została prawnie zdefiniowana (podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu społecznego"). Biorąc jednak pod uwagę, że przedmiotem rozpoznania jest decyzja dotycząca wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki "słusznego interesu strony", jak i "interesu społecznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że jest to tryb szczególny, którego celem nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji należy przyjąć, że "ciężar dowodu", a więc konieczność wskazania okoliczności, w których strona upatruje swój "słuszny interes" i brak sprzeczności z "interesem społecznym", spoczywa na stronie dlatego, że to ona zmierza do zmiany ustalonego już ostatecznie stanu rzeczy (wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o wydaleniu). Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że ów "słuszny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle słuszny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Skarżący w skardze zarzucił, iż organ nie uwzględnił jego słusznego interesu i w związku z tym wydalenie narazi go na rozdzielenie z obecnym w Polsce synem i jego dzieckiem, a także z E. N., z którą pozostaje on w wieloletnim związku. Ten zarzut należy uznać za chybiony, ponieważ zgodnie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego nie ma charakteru bezwzględnego, to jest art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie gwarantuje cudzoziemcowi prawa do wjazdu lub pobytu na terytorium danego kraju, nie zapewnia też żadnej kategorii obcokrajowców ochrony przed wydaleniem. Zasada proporcjonalności wymagająca podania istotnych i wystarczających powodów uzasadniających ingerencję w prawa jednostki, pozwala państwu decydować o możliwości przebywania ww. na terytorium Polski. Należy podnieść, że skarżący praktycznie przez cały swój pobyt w Rzeczypospolitej Polskiej, znajdował się na jej terenie nielegalnie. Pomimo decyzji nakazującej mu opuszczenie terytorium RP, czy też kolejnej orzekającej o wydaleniu, nie wyjechał z kraju, a wszczął kolejną procedurę administracyjną. Odnosząc się do kwestii rozdzielenia skarżącego z synem jego rodziną należy wskazać, iż syn skarżącego jest osobą pełnoletnią i w pełni niezależną, który prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, mieszka w Polsce wraz ze swą żoną i córką. Natomiast związek z E. N. nie został do chwili obecnej zalegalizowany w świetle prawa polskiego. Oceniając wniosek skarżącego w tym kontekście należy uznać, że strona tego "słusznego interesu" nie wykazała. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom zawartym w skardze, organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu, zasadnie też ocenił, iż wskazywane przez stronę podstawy wstrzymania wykonania decyzji nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wykazał ani nie wskazał swojego słusznego interesu we wstrzymaniu wykonania decyzji o wydaleniu. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki określone w art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dające podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu. Dodać należy – jak słusznie stwierdził organ – że wnioski skarżącego zostały oparte na jednakowych podstawach, a także są zbieżne ze sobą zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Natomiast złożenie wniosku będącego przedmiotem niniejszej sprawy miało jedynie na celu opóźnienie, bądź też zakłócenie wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu. Słusznie także organ zauważył, iż cudzoziemiec nigdy nie zadeklarował, aby czuł się w kraju pochodzenia prześladowany i aby miał w Armenii jakiekolwiek kłopoty, poza wspominanymi złymi warunkami życia. Skarżący w przedmiotowym wniosku nie wskazał na żadne istotne nowe fakty czy okoliczności związane z prześladowaniem, bądź też ryzykiem doznania poważnej krzywdy, cały czas powołując się jedynie na związki rodzinne w Polsce, o których była mowa powyżej. W niniejszej sprawie nie można mówić o naruszeniu przez organ zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą to zasadą organy administracji publicznej "z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Należy wskazać, iż sprawa o nadanie statusu uchodźcy skarżącemu została już wyjaśniona podczas wcześniejszego postępowania uchodźczego, w trakcie którego miał on możliwość szczegółowego wyjaśnienia wszystkich faktów i okoliczności uzasadniających podjęcie przez niego decyzji o opuszczeniu kraju pochodzenia. Podkreślenia wymaga fakt, iż przywołany powyżej art. 7 k.p.a., nakazuje chronić słuszny interes jednostki aż do granic kolizji z wymaganiami interesu społecznego (wyrok NSA z 11.06.1981 r. S. A. 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Podejmując powyższą decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców kierował się interesem społecznym, dążąc do uniemożliwienia nadużywania przez skarżącego procedury uchodźczej. Należy zgodzić się z organem, że cudzoziemiec w sposób lekceważący odnosił się do obowiązującego w Polsce porządku prawnego, przebywał na jej terytorium nielegalnie przez kilkanaście lat, naruszając tym samym prawo, w wyniku czego został zatrzymany przez policję. Podkreślenia wymaga fakt, że w trakcie jego wieloletniego i nielegalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dwukrotnie już odmówiono mu udzielania ochrony międzynarodowej (decyzja z [...] listopada 1998 r. i z [...] października 2011 r. utrzymane w mocy przez organy II instancji), a same wnioski był składane jedynie z obawy przed wydaleniem. Z tych powodów, decyzja o odmowie wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP jest zgodna z prawem. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc na uwadze powołane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2