V SA/Wa 649/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-05

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na samotnym prowadzeniu gospodarstwa domowego i posiadaniu emerytury wystarczającej jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, charakteryzująca się samotnym prowadzeniem gospodarstwa domowego i posiadaniem emerytury wystarczającej jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą samotną, zamieszkuje w mieszkaniu o ograniczonej powierzchni, a jej emerytura nie wystarcza na pokrycie innych płatności poza podstawowymi potrzebami egzystencji. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... stycznia 2012 r. Nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest osobą samotną, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. ... m ². Wysokość jej emerytury (tj. brutto ... zł) nie wystarcza na załatwienie innych płatności, jak tylko podstawowych dla jej egzystencji. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia wskazują, iż skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe, a jej jedyny dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości ... zł, które jest w całości przeznaczane na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącej. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło