V SA/Wa 651/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych; p o s t a n a w i a: -odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Podstawową przesłanką wstrzymania, jest wykazanie we wniosku, niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku, chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu (v. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Zważyć należy, iż przepis art. 61 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki. We wniosku skarżącego brak jest natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia wskazującego na istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak jest konkretnego wskazania, okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Jak natomiast podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny – brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (v. postanowienie NSA z 18.05.2004 r., FZ 65/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie skarżący, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji, których Sąd na tym etapie rozpoznawania sprawy nie bierze pod rozwagę, nie zawarł żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku i przemawiających za jego uwzględnieniem. Bez względu jednak na to, czy skarżący przekonująco uzasadnił swój wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, decydującą kwestią w rozpoznawanej sprawie jest charakter objętego tymże wnioskiem rozstrzygnięcia. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może bowiem dotyczyć tylko takich z nich, które mają przymiot wykonalności tzn. nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja [...] października 2009 r., w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, nie posiadają atrybutu wykonalności, tj. nie nadają się do wykonania i nie podlegają wykonaniu, a przez to nie mogą wywołać bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja ma charakter odmowny, nie nakłada więc na skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w omawianym przepisie art. 61 §3 ustawy procesowej. W związku z tym, na podstawie art. 61 §3 i §5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.