V SA/Wa 657/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej oraz umorzenie postępowania administracyjnego: oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", "KRRiT"): odmówiła J. S. (dalej: "Skarżący") umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 marca 2014 r. do 23 listopada 2017 r. w wysokości 967,80 zł wraz z odsetkami w wysokości 155,79 zł. oraz umorzyła postępowanie administracyjne w zakresie zaległości w płatności opłaty abonamentowej wraz z odsetkami za okres od 1 stycznia 2018 r. do 28 lutego 2014 r. W podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia organ powołał art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.; dalej: ‘’ustawa o opłatach abonamentowych’’) oraz art. 105 § 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.; dalej: ‘’k.p.a.’’). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z 19 sierpnia 2016 r., sprecyzowanym pismem z 23 listopada 2017 r., Skarżący zwrócił się do KRRiT z prośbą o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę od 1 stycznia 2011 r. Uzasadniając swój wniosek Skarżący stwierdził, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz wskazał na niski dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego. Pismem z 19 grudnia 2017 r. Skarżący został wezwany do przedłożenia dowodów na potwierdzenie spełnienia przesłanek określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, upoważniających KRRiT do umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę w płatności. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z 22 stycznia 2018 r. wyjaśnił, że jest emerytem i prowadzi z żoną i synem wspólne gospodarstwo domowe. Jednocześnie przedłożył dokumenty w postaci kopii: zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych; decyzji o waloryzacji emerytury Skarżącego z dnia 1 marca 2016 r.; decyzji o przyznaniu emerytury Skarżącemu z dnia 23 marca 2013 r.; decyzji o przyznaniu emerytury dla D. S. z dnia 22 lipca 2016 r.; informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy T. S. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie uzasadniała umorzenia zaległości Skarżącego w płatności opłat abonamentowych. Organ wskazał, że dochód na jedna osobę w gospodarstwie domowym Skarżącego przekracza 55,5 % minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto. Wyjaśnił także, że w sytuacji finansowej Skarżącego nie występuje podstawa do zwolnienia z opłaty abonamentowej, przewidziana w art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, ponieważ wysokość emerytury przyznanej Skarżącemu przekracza miesięcznie 50 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ponadto organ ustalił, że zaległości objęte wnioskiem Skarżącego o umorzenie za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. zostały wyegzekwowane przez organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 kwietnia 2016 r. Stwierdził, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącego w części dotyczącej zaległości za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r., ponieważ zobowiązanie w tym zakresie, wobec wyegzekwowania należności z tytułu opłat abonamentowych, wygasło. Powyższe uczyniło niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. co uzasadniało umorzenie postępowania we wskazanym powyżej zakresie. Skarżący wniósł na powyższą decyzję KRRiT skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa oraz nie wyjaśnienia stanu faktycznego. W motywach skargi, po opisaniu przebiegu postępowania administracyjnego, Skarżący wskazał, że KRRiT nie dowiedziała się, że mimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego wyegzekwowana bezprawnie kwota decyzją Poczty Polskiej ostatecznie podlegała zwrotowi, co powoduje, że umorzenie postępowania za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. było bezprawne. Skarżący zarzucił, że KRRiT nie zbadała materiału dowodowego, ponieważ wraz z małżonką posiada wspólność majątkową małżeńską i dochód z jego emerytury nie przekracza 50 % przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Wskazał, że jego żona posiada prawo do swojej emerytury dopiero od dnia 22 lipca 2016 r. i do tego czasu pozostawała na utrzymaniu Skarżącego, czekając na osiągnięcie wieku emerytalnego W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego należało mu się umorzenie opłat abonamentowych od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 22 lipca 2016 r. W odpowiedzi na skargę Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wniosła o jej oddalenie. Pismem procesowym z 15 maja 2018 r. Skarżący podtrzymał argumentację i wnioski zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Z kolei, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy przypomnieć, że Skarżący ubiegał się o umorzenie zaległych opłat abonamentowych, powołując jednocześnie okoliczność braku obowiązku ich uiszczenia z powodu nie posiadania odbiornika telewizyjnego. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych - w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Podkreślić należy, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, tj. Poczta Polska S.A. (art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych). Nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłat abonamentowych sprawuje minister właściwy do spraw łączności, co wynika z treści art. 7 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych. Zarzuty dotyczące braku istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej mogą być zgłaszane i rozpatrywane w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie odrębnych regulacji nie mających zastosowania do rozpoznawanej sprawy, dotyczącej oceny zasadności wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Zatem KRRiT prawidłowo poinformowała Skarżącego, pismem z 8 listopada 2017 r., że nie posiada kompetencji do stwierdzenia braku po stronie Skarżącego zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych. Na marginesie powyższych rozważań Sąd zauważa, że ostatecznym postanowieniem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] uznano za nieuzasadniony zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym o numerze [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Odnosząc się do twierdzenia Skarżącego dotyczącego braku podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w odniesieniu do okresu od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych znajduje się korespondencja mailowa z 6 lutego 2018 r. od wierzyciela, tj. Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, zawierająca informacje, że na indywidualnym numerze identyfikacyjnym Skarżącego znajdują się zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 marca 2014 r. do 23 listopada 2017 r. w kwocie 967,80 zł wraz z odsetkami w wysokości 155,79 zł. Pismo powyższe informuje również o wyegzekwowaniu przez organ egzekucyjny zaległości w płatności opłat abonamentowych wraz z odsetkami za zwłokę za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. Organ opierając się na wiarygodnej informacji przekazanej przez wierzyciela, dotyczącej wyegzekwowanej należności, miał podstawy do stwierdzenia na dzień wydania zaskarżonej decyzji ([...] lutego 2018 r.), że postępowanie administracyjne z wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości abonamentowych za okres od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. stało się bezprzedmiotowe, co z kolei skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego w odniesieniu do wskazanego okresu. Sąd podziela stanowisko organu, oparte zresztą na orzecznictwie sądów administracyjnych, że wyegzekwowanie zaległości w płatności opłat abonamentowych uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie wniosku o umorzenie tych należności, w takiej sytuacji bowiem zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2967/16, LEX nr 2431870). Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia powołane przez Skarżącego, załączone do skargi, pismo Poczty Polskiej S.A. (wierzyciela) z 22 listopada 2017 r. skierowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. (organu egzekucyjnego) zawierające wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zgodę na uchylenie uprzedniej czynności egzekucyjnej, ponieważ nie potwierdza ono, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. [...] lutego 2018 r., nastąpił jakikolwiek zwrot Skarżącemu wcześniej wyegzekwowanych należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych. Wobec powyższego oraz braku dowodów potwierdzających, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zwrot Skarżącemu wyegzekwowanych należności, organ - zdaniem Sądu - zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w odniesieniu do okresu od 1 stycznia 2011 r. do 28 lutego 2014 r. jako bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu prawidłowe jest również rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych za okres od 1 marca 2014 r. do 23 listopada 2017 r. KRRiT przed wydaniem zaskarżonej decyzji zgromadziła materiał dowodowy obrazujący sytuacje finansową Skarżącego oraz osób (żony i syna), które wspólnie ze Skarżącym prowadzą gospodarstwo domowe. Na wezwanie organu z 19 grudnia 2017 r. Skarżący przedłożył m. in. decyzję ZUS o waloryzacji emerytury Skarżącego, potwierdzającą wysokość miesięcznego świadczenia do wypłaty w kwocie 3.434,07 zł. Otrzymywana przez Skarżącego kwota przekracza 50% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, która zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2018 r. w 2017 r. wynosiła 4.271,51 zł. (M.P. 2018.187). W tej sytuacji Skarżący, wbrew twierdzeniom zawartych w skardze, nie jest uprawniony do zwolnienia od opłat abonamentowych na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy o opłatach abonamentowych, który stanowi, że zwalnia się od opłat abonamentowych osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Dokumenty finansowe przedłożone przez Skarżącego wskazują ponadto, że łączny dochód trzy osobowego gospodarstwa domowego, prowadzonego przez Skarżącego wraz z żoną oraz dorosłym synem wynosi miesięcznie około 5.100 zł. Zasadnie zatem w ocenie Sądu, KRRiT nie uznała wniosku Skarżącego za zasługujący na uwzględnienie zwłaszcza, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych umorzenie należności abonamentowych może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub losowe. Zapis "może" dowodzi tego, że umorzenie należności nawet w przypadku zaistnienia okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem zaległości pozostawione jest swobodnemu uznaniu i ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, która każdorazowo bada indywidualne okoliczności obrazujące sytuację wnioskodawcy. Co więcej okoliczności wskazane w powyższym przepisie musi wskazać i uprawdopodobnić wnioskodawca. Podkreślić należy, że przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie potwierdzają zaistnienie przesłanek umorzeniowych określonych w art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonentowych. Wyjaśnić należy, że organ wydając zaskarżoną decyzję badał sytuację finansową Skarżącego na dzień orzekania w związku z czym prawidłowo uwzględnił dochody żony skarżącego otrzymywane od 2016 r. Wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów strona skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Strona może więc okoliczności dotyczące swojego stanu zdrowia oraz uzyskiwanych dochodów podnosić ponownie, stosownie je dokumentując. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.