V SA/Wa 661/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-07

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak, Marek Krawczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) i nałożenie sankcji było zasadne, gdy rolnik zadeklarował powierzchnię większą niż stwierdzona w wyniku kontroli terenowej, a sam przyznał, że nie ustalił ostatecznie właściwej powierzchni pól?
Ratio decidendi
Skarga nie jest zasadna. Rolnik ma obowiązek przedstawić dowody potwierdzające fakty, z których wywodzi skutki prawne, w tym prawidłową powierzchnię gruntów rolnych. Samo kwestionowanie ustaleń kontroli, bez przedstawienia wiarygodnych dowodów przeciwnych, nie jest wystarczające do uwzględnienia zarzutów. Podpisanie wniosku o płatności oznacza akceptację zasad ich przyznawania i konsekwencji z tym związanych.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) za rok 2014, deklarując powierzchnię 1,85 ha. Kontrola terenowa wykazała rzeczywistą powierzchnię użytkowaną rolniczo wynoszącą 0,87 ha, co stanowiło ponad 50% różnicy w stosunku do deklarowanej. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcję. Rolnik kwestionował wyniki kontroli, twierdząc, że protokół był wadliwy i nie został przez niego zaakceptowany. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2014 oddala skargę. Przedmiotem skargi M. W. (dalej jako: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z (...) lutego 2019 r., nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako: "Kierownik BP" lub "organ I instancji") z (...) listopada 2018 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu(...) maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR (...) z/s w W. wpłynął wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) wraz z materiałem graficznym (materiałem geograficznym), o którym mowa w art. 25 ust. 3 w/w ustawy. W powyższym wniosku Skarżący wnioskował o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), do powierzchni wynoszącej (...) ha (działka rolna A). W ramach działki rolnej A zadeklarowano następujące działki: – działka Nr (...)- powierzchnia 0,02 ha, – działka Nr (...)- powierzchnia 0,80 ha, – działka Nr (...)- powierzchnia 0,75 ha, – działka Nr (...)- powierzchnia 0,02 ha, – działka Nr (...)- powierzchnia 0,26 ha. W dniu (...) grudnia 2014 r. Skarżący został poinformowany o planowanych w jego gospodarstwie oględzinach działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG (maksymalnego obszaru kwalifikowanego, o którym mowa w przepisie art. 7 ust. la ustawy o płatnościach). W dniu (...) grudnia 2014 r. w gospodarstwie Skarżącego przeprowadzono oględziny działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG. Powyższe miało na celu ustalenie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności na działkach deklarowanych do płatności i na tej podstawie wyznaczenie w systemie informatycznym powierzchni PEG, tj. maksymalnej powierzchni do jakiej może być przyznana płatność. Podmiotem wykonującym oględziny było (...) Biuro Kontroli na Miejscu ARiMR. Wyniki oględzin działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG zostały utrwalone w protokole Nr (...) z dnia (...) grudnia 2014 r. Powyższą weryfikacją w terenie powierzchni PEG objęto działki rolne o numerach (...), (...) i (...), dla których w wyniku pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo odbiornikiem GPS wyznaczono PEG o wielkości kolejno: 0,31 ha, 0,40 ha i 0,17 ha. Skarżący, obecny przy oględzinach działek, nie zgłosił uwag co do wyników z weryfikacji terenowej PEG. Jak wynika z akt sprawy, działki ewidencyjne (...) i (...) nie podlegały weryfikacji w terenie. Dla działek tych powierzchnia PEG została wyznaczona w systemie informatycznym na podstawie obrazu ortofotomapy. W dniu (...) lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję Nr (...) w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, mocą której na podstawie przepisu art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz i wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 2 grudnia 2009 r., ze zm.) odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności JPO ze względu na stwierdzoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną (1,85 ha), a stwierdzoną (0,87 ha), wynoszącą ponad 50 % oraz nałożył sankcję potrącaną w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych - w kwocie 892,65 zł. Skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie, w którym wskazał, iż nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem. W dniu (...) maja 2015 r. organ II instancji - Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w W. po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję Nr (...), którą uchylił ww. decyzję wydaną przez organ I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu (...) września 2015r. organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wydał decyzję Nr (...), którą na podstawie przepisu art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, z nałożeniem sankcji w kwocie 801,57 zł potrącanych z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014. Strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w W. po rozpatrzeniu odwołania wydał decyzję Nr (...), którą uchylił decyzję Nr (...) z dnia (...) września 2015 r. wydaną przez organ I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Następnie, w dniu (...) listopada 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją Nr (...) odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 i nałożył sankcje w wysokości 801,57 zł. W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią zadeklarowaną do objęcia jednolitą płatnością obszarową, płatność została odmówiona i została nałożona sankcja. Wyjaśnił, iż po analizie sprawy oraz ponownej weryfikacji powierzchni uprawnionej do płatności, uznano wyniki kontroli przeprowadzonej 4 grudnia 2014 r. w gospodarstwie strony za poprawne i w pełni wiarygodne. Na ich podstawie wykluczono z płatności powierzchnię 0,93 ha jako nieuprawnioną do płatności. Wskazał, że stwierdzone nieprawidłowości kontrolerzy opisali w raporcie z przeprowadzonych czynności kontrolnych, wykonali zdjęcia działek ze wskazaniem producenta rolnego do którego należą fotografowane działki, daty sporządzenia fotografii oraz oznaczeniem kontrolowanej działki rolnej. Podkreślił, że na kontrolowanych działkach rolnych stwierdzono elementy nieuprawnione do płatności, tj.: budynek, zadrzewienia, obszary nieużytkowane rolniczo, co potwierdzają fotografie dołączone do protokołu z czynności kontrolnych. Zauważył również, że w rozpatrywanej sprawie Strona nie skorzystała z przysługującej możliwości i nie złożyła zastrzeżeń do protokołu z kontroli na miejscu. Pismem z (...) grudnia 2018 r. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji Kierownika BP wskazując m.in. na okoliczności poprzedzające nabycie działek objętych płatnościami, proces składania wniosków oraz podważając wyniki kontroli przeprowadzonej prze pracowników ARiMR na miejscu. Decyzją z (...) lutego 2019 r. Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stronie przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz nakładającą sankcję w wysokości 801,57 zł. Organ II instancji podkreślił, że w ponownym postępowaniu odwoławczym wziął pod uwagę wszystkie dokumenty i dowody zebrane w całym postępowaniu administracyjnym, w tym żądanie rolnika wyrażone we wniosku, dane wynikające z protokołu z oględzin działki z (...) grudnia 2014 r., zdjęcia z kontroli w terenie, szkice terenowe, załączniki graficzne, na których rolnik dokonał obrysu działek rolnych, a także obraz orotofotomapy z (...) kwietnia 2014 r. oraz z (...) maja 2017 r., dostępny w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Wskazał, iż ze sporządzonego raportu z czynności kontrolnych oraz z dołączonego do niego szkicu wykonanego przez inspektorów terenowych, a także z całości dokumentacji sporządzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu (...) Oddziału Regionalnego ARiMR wynika, że na działce ewidencyjnej nr (...) powierzchnia zmierzona w ramach działki referencyjnej wyniosła 0,31 ha w stosunku do deklarowanej 0,80 ha. Sporządzono zdjęcia o nr (...). Z kolei na działce ewidencyjnej nr (...) powierzchnia zmierzona wyniosła 0,40 ha wobec deklarowanej 0,75 ha. Wykonano zdjęcia fotograficzne o nr (...). Na działce ewidencyjnej nr (...) zaś powierzchnia zmierzona wyniosła 0,17 ha w stosunku do deklarowanej 0,26 ha. Organ II instancji zaznaczył, iż na działce ewidencyjnej nr (...) podczas oględzin działki referencyjnej inspektorzy terenowi zmierzyli powierzchnię użytkowaną rolniczo wynoszącą jedynie 0,17 ha w stosunku do deklarowanej 0,26 ha. Na podstawie zaś sporządzonego materiału dowodowego, tj. protokołu oraz zdjęć fotograficznych o nr (...) i szkiców terenowych można stwierdzić, że powierzchnia ta została ustalona prawidłowo na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu przeprowadzenia kontroli. O prawidłowości ustaleń świadczy również ortofotomapa z dnia (...) kwietnia 2014 r., na której wykonany pomiar jest zbieżny z pomiarem wykonanym w czasie oględzin działki w terenie. Zdjęcie nr (...) i (...) przedstawia nieużytek, w tym piaszczysty nasyp ziemi. Podobnie na fot. (...) widoczny jest taki sam nasyp ziemi, które znajdują się po obu stronach stawu. Staw razem z niewykoszonymi brzegami przedstawiają zdjęcia o nr (...), (...) i (...). Organ odwoławczy zauważył, iż obszar stawu oraz nasypów ziemi nie kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, gdyż nie jest to teren użytkowany rolniczo. Obszar ten widoczny jest również na ortofotomapie. Dodatkowo, organ II instancji podniósł, iż w odwołaniu od decyzji Kierownika BP Skarżący sam wskazał, że w roku 2013 zakupił powyższe działki, które były bardzo zaniedbane. Dyrektor OR podkreślił, iż przed złożeniem wniosku Skarżący nie dokonał pomiaru działek, o czym może świadczyć złożenie początkowo wniosku o przyznanie płatności za rok 2013 do pow. 4,30 ha, a także treść odwołania z dnia (...) grudnia 2018 r., w którym to wskazuje, że składając wniosek na rok 2014 zadeklarował taką samą powierzchnię, co w roku 2013, gdyż "nie udało się ostatecznie ustalić właściwej powierzchni poła". Pismem z (...) marca 2019 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora OR. W ocenie Skarżącego protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG z dnia (...) grudnia 2014 r. (dalej jako: "protokół") jest wadliwy, a co za tym idzie decyzje organów I i II instancji są również wadliwe. Skarżący uważa, że decyzje organów są bezprawne, gdyż ustalenia protokołu nie zostały przeze niego nigdy zaakceptowane i były w sposób jasny i klarowny kontestowane. Z tego punktu widzenia, zaskarżona decyzja mija się z prawdą twierdząc, że Skarżący zaakceptował ustalenia weryfikacji i protokołu i nie zgłaszał do nich zastrzeżeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi w 2014 r. przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli m.in. 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, tj. 1,00 ha (...); 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Należy podkreślić, iż powyższe dane podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazać także należy, iż maksymalny obszar kwalifikowany, czyli powierzchnia uprawniona do przyznania płatności, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, powinna być ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Niewątpliwie istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy było zatem ustalenie czy grunty rolne utrzymywane były w tym czasie zgodnie z normami. W ocenie Sądu powyższa kwestia została prawidłowo ustalona przez organy orzekające w sprawie, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Istotny dla rozpatrywanej sprawy jest fakt, iż Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 powierzchnię działek rolnych wynoszącą 1,85 ha położoną na działkach o nr (...), (...) i (...) obręb R., gm. W., powiat b., woj. (...). W związku z wątpliwościami co do faktycznej powierzchni w/w działek, w dniu (...) grudnia 2014 r. została przeprowadzona w gospodarstwie rolnika wizytacja w terenie, z której sporządzono protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG. Treść przedmiotowego protokołu, uzupełniona o dokumentację fotograficzną oraz szkice ze wskazaniem linii pomiarowej oraz miejsc i kierunków wykonania poszczególnych fotografii wykonane przez inspektorów terenowych, stanowi bowiem potwierdzenie nie tylko prawidłowo określonej powierzchni PEG kontrolowanych działek, ale i faktu, że na części zadeklarowanej przez rolnika powierzchni znajdowały się obszary które nie wypełniały definicji gruntu użytkowanego rolniczo (zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej), który pozwalałby na zakwalifikowanie go do powierzchni PEG uprawniającej do przyznania płatności. Podkreślenia przy tym wymaga, że pomimo faktu przeprowadzenia kontroli na miejscu w grudniu 2014 r. wynikające z niej dane, w tym stwierdzone nieużytki (np. tereny porośnięte skupiskami drzew i krzewów, obszar stawu oraz nasypy ziemi, domek letniskowy), zestawione ze znajdującymi się w aktach administracyjnych sprawy danymi z ortoobrazów z (...) kwietnia 2014 wskazują, że kwestionowane przez organy powierzchnie kontrolowanych działek nie stanowiły gruntów użytkowanych rolniczo zgodnie z wymaganiami dobrej kultury rolniczej. Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie brały pod uwagę orotofotomapy z (...) kwietnia 2014 r. oraz z (...) maja 2017 r. Organ słusznie uznał, że przy ustalaniu powierzchni kwalifikowanej do płatności w roku 2014 moc dowodową ma orotofotomapa z (...) kwietnia 2014 r., lecz również protokół z oględzin działki w ramach weryfikacji powierzchni PEG w terenie z grudnia 2014 r. Skarżący zaś zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoaministracyjnego ograniczył się jedynie do zakwestionowania wykazanych przez organy, za pomocą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, okoliczności faktycznych stwierdzając, że protokół z oględzin z grudnia 2014 r. jest "wadliwy". Jak wynika z akt sprawy, w dniu (...) lutego 2015 r. organ przesłał Stronie materiały z weryfikacji w terenie, o których udostępnienie wniosła. Dokumentacja została przesłana na adres mailowy. A zatem Strona miała możliwość odniesienia się do dokumentacji zdjęciowej sporządzonej podczas oględzin działki. Do dnia wydania decyzji ostatecznej Skarżący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu z kontroli. Skarżący dopiero po otrzymaniu niekorzystnej dla siebie decyzji składał odwołania i zarzuty w stosunku do osób przeprowadzających wizytację w terenie oraz pod adresem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W zakresie zarzutu podnoszonego w skardze odnośnie niejasnych pojęć "powierzchni" w protokole, to Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż pojęcia określone w protokole są jednoznaczne. Z tabeli z protokołu z oględzin działki wynika, jaka jest powierzchnia całkowita poszczególnych działek referencyjnych, a jaką Strona zadeklarowała we wniosku jako użytkowaną rolniczo (kolumna 4), a także jaka została zmierzona w ramach działki referencyjnej (kolumna 6). Trudno uznać, iż pojęcia te były dla Strony nieczytelne i nie wiedział, co konkretnie zostało ustalone i jaka konkretnie powierzchnia była mierzona. Protokół z oględzin jest czytelny i łatwo z niego wywnioskować, co podczas kontroli zostało ustalone. Należy przy tym wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto z art. 3. ust. 1 ustawy o płatnościach wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast w myśl ust. 2 ww. przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z powyższej regulacji ustawy o płatnościach wynika, że ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności to nie organ administracji publicznej, a posiadacz (faktycznie korzystający) gruntów ma zatem przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. (por. J. Bieluk, Komentarz do art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, LEX 2008). W ocenie Sądu, podważając wiarygodność kontroli na miejscu, Skarżący zobligowany był przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to on z tych kwestionowanych okoliczności chciał wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Wskazywanie zaś jedynie, że ustalenia protokołu nie zostały przeze stronę skarżącą nigdy zaakceptowane i były w sposób jasny i klarowny kontestowane, nie może stanowić podstawy do zmiany bądź uchylenia decyzji Dyrektora OR w zakresie odmowy przyznania stronie płatności i nałożenia sankcji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w treści odwołania Skarżący przyznał, że składając wniosek o dopłaty za 2014 r. przyjął tę samą powierzchnię działek jak w 2013 r., bowiem "nie udało się ostatecznie ustalić właściwej powierzchni pola". Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązkiem rolnika jest wskazać we wniosku, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą, prawidłową powierzchnię działek rolnych zgłoszonych do płatności, zaś rzeczą organu jest tę powierzchnię skontrolować i zweryfikować. Jeżeli Skarżący twierdzi, że powierzchnie działek rolnych są inne niż wykazane w raporcie z kontroli, to powinien przedłożyć przeciwdowód w postaci pomiarów dokonanych przez uprawnione do tego podmioty. Skoro więc, wbrew obowiązkowi z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strona nie przedstawiła takich dowodów, to tym samym nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów Skarżącego w tym zakresie. Argumentacja strony kwestionująca poczynione ustalenia organów, niepoparta materiałem dowodowym, jest bowiem niewystarczająca do podważenia dowodów przedstawionych przez organy (por. wyrok NSA z 10 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 369/14, dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo. W sytuacji, gdy z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, że strona zadeklarowała do płatności powierzchnię obejmującą obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej, a jednocześnie nie przedstawia ona jakichkolwiek dowodów, które mogłyby podważyć stanowisko organów w tej kwestii, uznać należało, że samo kwestionowanie ustaleń kontroli na miejscu, nie może stanowić przesłanki do uzyskania wnioskowanej płatności. Istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy jest również fakt, że wypełniając wniosek o przyznanie płatności strona winna zapoznać się z instrukcją wypełniania wniosku, w której szczegółowo opisano zasady wypełniania wniosków na rok 2014. Co więcej składając podpis pod wnioskiem (sekcja IX) Wnioskodawca oświadczył, iż zna zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, zatem skutki podejmowanych działań i zaniedbań - tak pozytywne, jak i negatywne obciążają stronę. Sąd orzekający podziela przy tym stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Łd 1174/05 (dostępny w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że skoro Skarżący podpisał oświadczenie o określonej treści, wskazujące na wiedzę w zakresie przyznawania płatności bezpośrednich, to należy uznać, iż miał on świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godził się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Traktowanie owych skutków w sposób wybiórczy i godzenie się przez stronę jedynie na te, które są dlań korzystne, nie może znaleźć akceptacji. Skoro Skarżący wystąpił o przyznanie określonych świadczeń publicznych i oświadczył, że znane mu są zasady ich przyznawania, to należy uznać, iż znane mu były owe zasady w ich całokształcie. Podsumowując należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie Dyrektor OR w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W sposób prawidłowy wykazał przyczyny odmowy przyznania Skarżącemu jednolitej płatności obszarowej za rok 2014, jak również zastosowania sankcji. Przedstawione zaś przez stronę w treści skargi zarzuty okazały się niezasadne. Podkreślenia wymaga również fakt, iż znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy protokół z oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni PEG potwierdza, iż powyższa kontrola została przeprowadzona przez upoważnionych do tego pracowników, zaś sporządzony z nich protokół zawiera niezbędne dane umożliwiające organom dokonanie prawidłowych ustaleń w zakresie powierzchni PEG na przedmiotowych działkach. Należy zauważyć, iż z treści protokołu wynika, że Strona nie wniosła zastrzeżeń i otrzymała kopię powyższego protokołu, co potwierdziła składając własnoręczny podpis. Podnoszone natomiast w treści skargi okoliczności dotyczące braku świadomości w zakresie treści protokołu i powodów jego podpisania, uznać należało jedynie za próbę uwolnienia się od skutków braku złożenia w terminie zastrzeżeń do ww. protokołu. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło