V SA/Wa 665/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący cudzoziemcem, który wykazuje trudną sytuację materialną, zarabiając nieznaczne kwoty z prac dorywczych i ponosząc koszty utrzymania oraz alimentów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, będącego cudzoziemcem z ograniczonymi dochodami i ponoszącego koszty utrzymania oraz alimentów, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania takiego zwolnienia. Ciężar dowodu wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący sprostał temu wymogowi.
Stan faktyczny
Skarżący, S. F., będący cudzoziemcem, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie. Wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody z prac dorywczych, konieczność ponoszenia kosztów wynajmu pokoju i alimentów na córkę, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania i utrzymania córki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... grudnia 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Utrzymuje się z drobnych prac dorywczych, zarabia brutto ... zł miesięcznie (tj. netto około ... zł) z czego musi opłacić wynajem pokoju – ... zł oraz alimenty dla córki – ... zł. Około ... zł przeznacza na jedzenie, leki, telefon i inne wydatki bieżące. Nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego własnego i córki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący jest cudzoziemcem, nie posiada majątku nieruchomego, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Uzyskuje co prawda dochody z pracy (umowa zlecenie) jednakże ich wysokość po opłaceniu alimentów na córkę wystarcza wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło