V SA/Wa 671/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-21

Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska - Urbaniak, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wymierzająca karę pieniężną za nieprzetworzenie roślin energetycznych na końcowe produkty energetyczne została wydana prawidłowo, uwzględniając wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie oraz wymogi formalne decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa, ponieważ nie uwzględniła wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie, w tym faktu nieprzyznania płatności do upraw roślin energetycznych oraz nadwyżki ilości roślin skierowanych do przetwórstwa. Ponadto decyzja nie zawierała pełnego rozstrzygnięcia i kompletnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co naruszało przepisy k.p.a. W konsekwencji skarga została oddalona, a decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję pierwszej instancji została podtrzymana.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka została ukarana karą pieniężną przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego za nieprzetworzenie roślin energetycznych ze zbiorów 2007 roku na końcowe produkty energetyczne w wymaganym terminie. Organ I instancji ustalił naruszenia na podstawie kontroli i dokumentów, jednak organ odwoławczy uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności i błędy formalne. Skarżąca kwestionowała zarzuty, wskazując, że spełniła swoje zobowiązania umowne i prawne dotyczące produkcji czystego oleju roślinnego jako biopaliwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. [...] S.A. w J. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej; oddala skargę. Działając na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b, ust. 2 i 3 oraz art. 46 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn. zm) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w art. 45 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 107, poz. 684) i w związku z art. 96 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V oraz art. 31 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia ....09.2011 r. Nr ... wymierzył Z. S.A. w J. (zwanej dalej: skarżącą) karę pieniężną w wysokości ... zł za naruszenie polegające na nieprzetworzeniu całkowitej ilości roślin energetycznych na końcowe produkty energetyczne do dnia ... lipca drugiego roku po roku zbiorów (znak: ...). W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż decyzją z dnia ... kwietnia 2007 r. nr ... Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. zatwierdził Z. "..." S.A. z siedzibą w J., jako pierwszą jednostkę przetwórczą w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051, z późn. zm.) Z uwagi na nieprzetworzenie całkowitej ilości roślin energetycznych odebranych od wnioskodawców oraz zatwierdzonych podmiotów skupujących, pochodzących ze zbiorów z 2007 roku, na końcowe produkty energetyczne do dnia ... lipca drugiego roku po roku zbiorów tj. do dnia ....07.2009 r., dnia ... stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za wyżej wskazane naruszenie, informując jednocześnie pierwszą jednostkę przetwórczą o możliwości zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie. Okoliczności uzasadniające wszczęcie niniejszego postępowania stwierdzone zostały w czasie kontroli zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej przeprowadzonej w dniach od ....01.2010 r. do ....02.2010 r. oraz na podstawie analizy dokumentów dotyczących zbiorów roślin energetycznych pochodzących ze zbiorów z 2007 roku. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor OT ARR w K. uznał, że zatwierdzona pierwsza jednostka przetwórcza, która nie przetworzyła całkowitej ilości roślin energetycznych odebranych od wnioskodawców oraz zatwierdzonych podmiotów skupujących, pochodzących ze zbiorów z 2007 roku, na końcowe produkty energetyczne do dnia ... lipca drugiego roku po roku zbiorów tj. do dnia ....07.2009 r., podlega karze pieniężnej z uwagi na naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z treścią tego przepisu oraz zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w art. 45 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 107, poz. 684); karze pieniężnej podlega pierwsza jednostka przetwórcza, która nie przetworzyła roślin energetycznych na produkty końcowe do dnia 31 lipca drugiego roku po roku zbiorów oraz za każdy dzień przekroczenia terminów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W ocenie Dyrektora Oddziału Terenowego ARR zarówno z przeprowadzonej kontroli jak i pism stanowiących dowody w sprawie nie wynika, że ... kg oleju rzepakowego (co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetworzenia wskazanego przez ...), sprzedanego do P. Sp. z o. o., zostało przetworzone na końcowy produkt energetyczny, co oznacza, że zatem pierwsza jednostka przetwórcza podlega karze wyliczonej według wzoru określonego w § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w art. 45 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dalej Dyrektor Oddziału Terenowego ARR ustalił również, iż olej rzepakowy w ilości ... kg (co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetworzenia wskazanego przez ...) zakupiony przez: R. , ... "..." Sp. z o.o., A. Sp. z o.o. .... Oddział K. ostatecznie został przetworzony na końcowe produkty energetyczne, jednak z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co również uzasadnia zastosowanie, wyliczonej według wzoru określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie określone w art. 45 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego karze pieniężnej. W konsekwencji organ ustalił, iż łączna ilość roślin energetycznych pochodzących ze zbiorów z 2007 roku, która nie została przetworzona na końcowe produkty energetyczne do dnia ... lipca 2009 roku wynosi - ... ton rzepaku; nie została przetworzona na końcowe produkty energetyczne wynosi ... ton rzepaku. Wysokość plonu reprezentatywnego zgodnie z § 1 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie plonów reprezentatywnych roślin energetycznych (Dz. U. z dnia 30 marca 2007r. nr 55 poz. 364, z późn. zm.) w przypadku rzepaku wynosi 25 dt/ha. Kurs wymiany euro, o którym mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w art. 45 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego tj. z 30 września 2007 roku wynosi 3,7730. Organ administracyjny ustalił, iż liczba dni, o którą został przekroczony termin wykorzystania lub przetworzenia roślin energetycznych wynosi: - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w R. S.A. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w R. S.A dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w A. Sp. z o.o. Z. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w A. Sp. z o.o. ... dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - .... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez ..., - ... dni w przypadku przetwórstwa dokonanego w M. dotyczy ... ton oleju, co stanowi ... ton rzepaku - zgodnie z współczynnikiem technicznego przetwarzania wskazanego przez .... Mając powyższe na uwadze Dyrektor Oddziału Terenowego ARR ustalił, w oparciu o przedstawione okoliczności stan prawny, że łączna wysokość kary pieniężnej wynosi ... zł, w tym: - w odniesieniu do łącznej ilości roślin energetycznych, pochodzących ze zbiorów z 2007 r., nieprzetworzonych przez pierwszą jednostkę przetwórczą na końcowe produkty energetyczne do dnia ... lipca drugiego roku po roku zbiorów tj. do dnia ....07.2009 r. wynosi - ... zł, - wyliczona proporcjonalnie do liczby dni, o które nastąpiło przekroczenie terminów wynosi - ... zł, - wyliczona w odniesieniu do łącznej ilości roślin energetycznych nieprzetworzonych na końcowe produkty energetyczne wynosi - ... zł. Orzekając na skutek złożonego w sprawie odwołania, Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia ... stycznia 2012 r. Nr ... uchylił w całości decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR z dnia ... września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu, a wyjaśniając podstawę uchylenia decyzji wskazał niewyjaśnienie i nieuwzględnienie przez organ I instancji wszystkich okoliczności, mających wpływ na wynik sprawy. Prezes ARR nie miał wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca dopuściła się naruszenia polegającego na przetworzeniu roślin energetycznych ze zbiorów w 2007 r. niezgodnie z przepisami, jednak przy określeniu zakresu odpowiedzialności skarżącej, tj. ilości roślin energetycznych, których przetwórstwo podlega kontroli w świetle ustawy i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, a w rezultacie przy określeniu wysokości wymierzonej spółce kary pieniężnej organ pierwszej instancji nie uwzględnił, zdaniem Prezesa ARR, okoliczności przyznania płatności do upraw roślin energetycznych wnioskodawcom dostarczającym surowiec bezpośrednio lub pośrednio (za pośrednictwem zatwierdzonych podmiotów skupujących) do spółki. Ponadto zaskarżona decyzja nie odpowiada w pełni wymogom przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie prawidłowego sformułowania rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej. Prezes ARR nie podzielił również opinii skarżącej, jakoby sam fakt uzyskania czystego oleju roślinnego stanowi wykonanie spoczywającego na niej zobowiązania. Zdaniem Prezesa ARR stanowisko skarżącej jest błędne, ponieważ pomija treść zawartych przez nią umów na dostawę roślin energetycznych oraz aktów prawnych normujących zobowiązania zatwierdzonych pierwszych jednostek przetwórczych. Spółka określając w umowie na dostawę roślin energetycznych sposób wykorzystania roślin energetycznych wskazała przepis art. 2 pkt 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/30/WE, w którym wyliczono dopuszczalne rodzaje biopaliw tj. płynnych lub gazowych paliw przeznaczonych dla transportu, produkowanych z biomasy. Powyższe zostało wprowadzone do umów na dostawę roślin energetycznych w związku z brzmieniem art. 26 ust. 2 lit. f rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 (wersja skonsolidowana na dzień 19 sierpnia 2006 r., stan prawny na dzień zawarcia umów). Przepis ten przewiduje wymóg określenia w umowie zamierzonego podstawowego końcowego przeznaczenia surowca, spełniającego warunki wskazane m.in. w art. 24 ust. 1 wymienionego rozporządzenia. Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że jakiekolwiek surowce rolnicze mogą być uprawiane na areałach objętych pomocą opisaną w art. 88 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, pod warunkiem że takie areały są przeznaczone przede wszystkim do użytku w produkcji produktów energetycznych wymienionych w drugim ustępie tego artykułu (m.in. paliw biologicznych wyszczególnionych w art. 2 pkt 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/30/WE). Biorąc pod uwagę treść § 1 ust. 4 przedmiotowych umów oraz obligatoryjną, przewidzianą prawem ich treść, uprawnione jest stwierdzenie, że Spółka zadeklarowała wykorzystanie roślin energetycznych do produkcji czystego oleju roślinnego stanowiącego paliwo dla transportu. Do przyjęcia, że Spółka wywiązała się z powyższego zobowiązania, oprócz stwierdzenia faktu samego przetworzenia roślin energetycznych na czysty olej roślinny, konieczne jest stwierdzenie spełnienia dodatkowych warunków. O zakwalifikowaniu danego produktu jako paliwa dla transportu decyduje możliwość jego bezpośredniego wykorzystania do celów napędowych w transporcie w postaci biopaliwa ciekłego lub biokomponentu oraz spełnienie wymagań jakościowych przewidzianych prawem. W sytuacji gdy, zatwierdzona pierwsza jednostka przetwórcza sprzedaje wytworzony przez siebie olej rzepakowy jedynie jako surowiec służący kolejnej jednostce przetwórczej do wytworzenia biokomponentu lub biopaliw ciekłych nie można przyjąć, że decyduje ona o bezpośrednim przeznaczeniu takiego oleju do celów energetycznych (napędowych). O takim przeznaczeniu decyduje bowiem dopiero kolejna jednostka przetwórcza. Jednocześnie należy zauważyć, że Spółka nie jest uprawniona do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania biokomponentów lub paliw ciekłych, tj. nie posiada wpisu do rejestru wytwórców prowadzonego przez Prezesa ARR na podstawie ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, jak również nie uzyskała koncesji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie wytwarzania paliw ciekłych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.). W przeciwieństwie do Spółki, krajowe podmioty, do których bezpośrednio lub pośrednio trafiał wytwarzany przez nią surowy olej rzepakowy są wpisane do rejestru wytwórców oraz uzyskały koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych (P. "..." Sp. z o.o., R. S.A.). Dalej uzasadniając podstawę uchylenia decyzji, Prezes ARR zwrócił uwagę, iż Dyrektor OT ARR w K. przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie przyznania płatności do upraw roślin energetycznych rolnikom dostarczających Spółce rośliny energetyczne bezpośrednio, podczas gdy dostawy były również prowadzone przez zatwierdzone podmioty skupujące. Ponadto, zgromadzony materiał dowodowy w przedmiocie przyznania płatności nie został uwzględniony przy ustalaniu wysokości wymierzanej Spółce kary pieniężnej. Zdaniem organu odwoławczego w przypadku stwierdzenia, że dana ilość roślin energetycznych odebrana przez zatwierdzoną pierwszą jednostkę przetwórczą została zebrana z areałów, do których nie przyznano płatności do upraw roślin energetycznych, ilość ta powinna zostać wyłączona z ilości objętej naruszeniem przepisów. Analogicznie należy postąpić w przypadku stwierdzenia, że zatwierdzona pierwsza jednostka przetwórcza skierowała do przetwórstwa więcej roślin energetycznych niż odebrała w ramach mechanizmu, co również miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z ustaleniami organu odwoławczego Spółka odebrała łącznie według masy rzeczywistej ... t nasion rzepaku, skierowała do przetworzenia ... t, zatem nadwyżka wynosi ...ton. Konkludując Prezes ARR stwierdził, iż organ pierwszej instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, tj.: 1. nie uwzględnił przy wymierzaniu przedmiotowej kary pieniężnej faktu nieprzyznania w odniesieniu do 2007 r. płatności do upraw roślin energetycznych rolnikom dostarczających Spółce rośliny energetyczne bezpośrednio, 2. nie uwzględnił przy wymierzaniu przedmiotowej kary pieniężnej faktu istnienia nadwyżki ilości roślin energetycznych skierowanych do przetwórstwa w zakładzie zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej nad ilością roślin energetycznych ze zbiorów w 2007 r. odebranych przez Spółkę, 3. nie ustalił w ramach prowadzonego postępowania faktu nieprzyznania w odniesieniu do 2007 r. płatności do upraw roślin energetycznych rolnikom dostarczającym rośliny energetyczne zatwierdzonym podmiotom skupującym, które odsprzedały je następnie do Spółki. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasady ogólnej postępowania administracyjnego – zasady prawdy obiektywnej, a wynikający stąd, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodatkowo decyzja Nr ... Dyrektora OT ARR w K. z dnia ... września 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania bowiem organ pierwszej instancji w sentencji zaskarżonej decyzji jako naruszenie podlegające karze pieniężnej wskazał tylko jeden z dwóch rodzajów naruszenia, za które wymierzono karę pieniężną zgodnie z uzasadnieniem tej decyzji. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest powiązania poszczególnych, zgromadzonych w sprawie dowodów z faktami uznanymi przez organ za udowodnione oraz odniesienia się do stanowiska Spółki w przedmiocie wywiązania się ze zobowiązań. Zdaniem Prezesa ARR niepełne określenie wydanego rozstrzygnięcia oraz niekompletne uzasadnienie faktyczne i prawne, pozostaje w sprzeczności z przepisami art. 107 § 1 i 3 k.p.a., określającymi elementy decyzji administracyjnej oraz z zasadą przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzja organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 32 ust. 1 lit b oraz ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. UE L 345 z dnia 20.11.2004 r., s tr. 1 ze zm.) w związku z art. 96 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009 z dnia 29.10.2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. U. UE. L.09.316.27), poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu polegającej na przyjęciu, iż skarżący nie wykonał obowiązków obciążających pierwszą jednostkę przetwórczą, co miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie zgodziła się także ze stanowiskiem organu odwoławczego, jakoby nie wykonała obowiązków obciążających pierwszą jednostkę przetwórczą. Zwróciła uwagę, iż obowiązki obciążające pierwszą jednostkę przetwórczą nie zostały określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a całość regulacji zawarta jest w przepisach Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, w tym również definicja "pierwszej jednostki przetwórczej". W rozumieniu art. 23 lit d) Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, za pierwszego przetwórcę uznaje się jakiegokolwiek użytkownika surowców rolnych, z wyjątkiem wnioskodawców wykorzystujących surowce w gospodarstwie, który prowadzi pierwszy proces przetwórstwa tych surowców z zamiarem pozyskania jednego lub więcej produktów wymienionych w art. 88 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 270 z dnia 21 października 2003 r., str. 1 ze zm. Zatem pierwszym przetwórcą jest jakikolwiek użytkownik surowców rolnych, który prowadzi pierwszy proces przetwórstwa tych surowców z zamiarem pozyskania produktu energetycznego m.in. w postaci biopaliwa, a jednym z rodzajów biopaliwa jest czysty olej roślinny. Wskazać przy tym należy, iż czysty olej roślinny stanowić może zarówno odrębny rodzaj biopaliwa jak również wykorzystany może zostać jako komponent do innych biopaliw. W ocenie skarżącej należy dodatkowo zwrócić uwagę w sprawie na fakt, iż skarżąca będąc pierwszą jednostką przetwórczą zawarła z rolnikami szereg umów kontraktacji, gdzie rok 2007 był rokiem zbiorów. Stosownie do § 1 pkt 4 umowy, skarżąca oświadczyła, że ilość surowców wymieniona w § 1 pkt 2 umowy zostanie wykorzystana do produkcji czystego oleju roślinnego (art. 2 pkt 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/30/WE z dnia 8.05.2003 r.), co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Oznacza to, że przedmiotem umowy i zarazem zobowiązaniem skarżącej jako pierwszego przetwórcy było wytworzenie określonego w umowie produktu w postaci czystego oleju roślinnego. Zostało zatem potwierdzone, iż zakontraktowany rzepak został przetworzony na czysty olej roślinny, a przetworzenie nastąpiło przed ... lipca drugiego roku po roku zbiorów, tj. przed dniem 31 lipca 2009 r. W ocenie Skarżącego, bez znaczenia dla obowiązków pierwszej jednostki przetwórczej wskazanych w art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 jest dalsze przetworzenie tego wyrobu przez inne podmioty. Tym samym, w ocenie spółki, skarżąca uczyniła zadość wszelkim zobowiązaniom obciążających ją jako pierwszą jednostkę przetwórczą, a prawidłowym orzeczeniem organu odwoławczego byłoby uchylenie wadliwej decyzji organu I instancji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie, względnie uchylenie przez Sąd obu decyzji. Umorzenie to uzasadnione jest naruszeniem przez organ art. 32 ust. 1 lit. b oraz ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz.U. Nr 270 z 2012r.), dalej: ,, p.p.s.a.’’ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z przepisem art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego- ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. (t.j. Dz.U. z 200r. Nr 98, poz. 1071 z póżn. zm.), dalej: ,,k.p.a.’’, stanowiącym, co powinna zawierać decyzja administracyjna, jest ona aktem składającym się z dwóch elementów: osnowy (rozstrzygnięcia) i uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność i muszą być spójne. Zgodnie z tym przepisem decyzja powinna, m.inn. podawać podstawę prawną, rozstrzygnięcie , uzasadnienie faktyczne i prawne. Na podstawie wskazanego wyżej przepisu organ musi zająć stanowisko wobec całego (wcześniej prawidłowo zebranego) materiału dowodowego, uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe i na jakiej podstawie innym faktom tej cechy odmówił. Wszelkie niejasności, które ujawnia się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z zebranym materiałem procesowym, mogą budzić uzasadnioną wątpliwość, czy podstawa faktyczna została ustalona prawidłowo. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że rację ma organ II instancji, iż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zostały wyjaśnione i uwzględnione wszystkie okoliczności sprawy, które powinny mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przede wszystkim organ I instancji nie uwzględnił ,przy wydawaniu decyzji, faktu nieprzyznania płatności do upraw roślin energetycznych rolnikom dostarczającym skarżącej rośliny energetyczne bezpośrednio (rok 2007). Ponadto nie uwzględnił faktu istnienia nadwyżki ilości roślin energetycznych, skierowanych do przetwórstwa w zakładzie zatwierdzonej pierwszej jednostki przetwórczej nad ilością roślin energetycznych ze zbiorów w 2007r., odebranych przez Spółkę, nie ustalił faktu nieprzyznania płatności do upraw roślin energetycznych rolnikom dostarczającym rośliny energetyczne zatwierdzonym podmiotom skupującym, które odsprzedały je następnie do Spółki (rok 2007). Powyższe uchybienia powodują, że nie można uznać, że organ I instancji w sposób prawidłowy zebrał cały niezbędny do rozpoznania niniejszej sprawy materiał dowodowy, a to nie pozwala na przyjęcie, że nastąpiło prawidłowe rozstrzygnięcie w postaci decyzji administracyjnej. Nie zostały wyjaśnione w sprawie ważne okoliczności, które powinny mieć wpływ na rozstrzygniecie, jak choćby fakt, że zatwierdzona pierwsza jednostka przetwórcza skierowała do przetwórstwa więcej roślin energetycznych niż odebrała (odebrała ... t nasion rzepaku, skierowała do przetworzenia ... t, a wiec nadwyżka wynosi ... t.). WSA uznał, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a istnieje duży zakres sprawy konieczny do jej wyjaśnienia i dopiero po tym – do prawidłowo podjętego rozstrzygnięcia. Nadto, w sentencji decyzji Dyrektora OT ARR z dnia ... września 2011r. wskazano - jako naruszenie podlegające karze pieniężnej – tylko jeden z dwóch rodzajów naruszenia, za które wymierzono karę pieniężną, zgodnie z uzasadnieniem tej decyzji. Wszystko to powoduje, iż za zasadne należy uznać stanowisko organu II instancji uznające, że decyzja z dnia ... września 2011r. jest nieprawidłowa, gdyż nie zawiera w sentencji pełnego określenia rozstrzygnięcia i brak jest także kompletnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a to wszystko pozostaje w sprzeczności z wymogami ar. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym prawidłowo Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał decyzję uchylającą decyzję organu I instancji – zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło