V SA/Wa 676/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych M. S. wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] stycznia 2010r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 27 kwietnia 2010r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (z żoną pozostaje w nieformalnej separacji), utrzymuje się z renty strukturalnej w wysokości 1836 złotych. Wskazał, iż obecnie mieszka w domu syna (lokal o powierzchni 30 m2), któremu przekazał nieruchomość wraz z budynkami. Oświadczył, iż posiada stodołę o powierzchni 160 m2 i nieruchomość rolną o pow. 0,1382 ha. Innych nieruchomości, oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodatkowo wnioskodawca wyjaśnił, że budynek mieszkalny wymaga remontów, które częściowo finansuje. Ponadto zainteresowany wyjaśnił, iż miesięcznie przekazuje żonie ok. 400 złotych i ponosi duże koszty leczenia. Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący 23 grudnia 2004r. darował gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha córce (k. 56-57 akt administracyjnych) w zamian za rentę strukturalną. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. W przedmiotowej sprawie wpis od skargi wynosi, zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), 100 złotych. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na fakt, iż skarżący miesięcznie uzyskuje stały dochód w wysokości 1.836 złotych. Z godnie z oświadczeniem wnioskodawcy z dochodów opłaca m.in. remonty domu syna oraz przekazuje żonie pieniądze w wysokości ok. 400 złotych. Porównując uzyskiwane dochody z ponoszonymi wydatkami oraz mając na uwadze, inne koszty (np. wyżywienia i lekarstw) nie można uznać, że poniesienie wydatku na koszty sądowe (w tym wpisu), wiązałoby się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym skarżącego. Ponadto należy zauważyć, iż koszty w postaci remontów domu syna nie mieszczą się w kategorii "wydatków niezbędnych do utrzymania koniecznego". Dlatego też nie można uznać skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący może wygospodarować z własnego budżetu kwotę 100 złotych niezbędną do opłacenia wpisu sądowego od skargi. W tym miejscu przywołać należy utrwalone już orzecznictwo, zgodnie z którym, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Wnioskodawca winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.