V SA/Wa 678/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych oddala skargę B.R., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "P." zawarła [...] czerwca 2013 r. umowę nr [...], dotyczącą dofinansowania projektu "[...]" (dalej: Projekt). W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono uchybienia w realizacji Projektu i uznano wydatki w kwocie 4.338,50 zł za niekwalifikowalne. Strona nie zgodziła się z tymi ustaleniami i nie dokonała zwrotu ww. kwoty, co spowodowało wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego. Marszałek Województwa [...] wydał [...] maja 2015 r. decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu. W dniu 9 lipca 2015 r. wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu EFS Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z 6 lipca 2015 r., przy którym przekazano odwołanie skarżącej od ww. decyzji Marszałka z [...] maja 2015 r., podpisane przez pana D. S. Z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy nie znajdowało się pełnomocnictwo upoważniające ww. do działania w imieniu strony w postępowaniu administracyjnym, pismem z 14 lipca 2015 r. Minister wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych odwołania z pouczeniem o rygorze pozostawienia odwołania bez rozpoznania. W dniu 11 sierpnia 2015 r., po dwukrotnym awizowaniu, wezwanie zostało zwrócone organowi, który w dniu 12 sierpnia 2015 r. ponownie wysłał wezwanie do usunięcia braków. Jednak w dniu 8 września 2015 r., ponownie, po dwukrotnym awizowaniu, wezwanie zostało zwrócone. Pismem z [...] września 2015 r. Minister dokonał czynności materialno-technicznej w postaci zawiadomienia strony o pozostawieniu odwołania z 25 czerwca 2015 r. bez rozpatrzenia. Zawiadomienie, po dwukrotnym awizowaniu, zostało zwrócone 12 października 2015 r. Minister w dniu 13 października 2015 r. ponownie wysłał zawiadomienie, które nie zostało przez skarżącą odebrane. Jednak z powodu błędów po stronie operatora pocztowego (brak prawidłowych adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki) w dniu 19 listopada 2015 r. po raz trzeci wysłano zawiadomienie, które strona odebrała w dniu 25 listopada 2015 r. Pismem z 30 listopada 2015 r. strona zwróciła się do Ministra o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i rozpoznanie odwołania. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 w zw. z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.); dalej "k.p.a.", Organ odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że nie można uznać, iż w sprawie wystąpiły łącznie przesłanki warunkujące zastosowanie instytucji przywrócenia terminu, tj. uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Ministra, przesłanką usprawiedliwiającą nie jest okoliczność, iż strona, mając świadomość kłopotów z doręczaniem jej pism urzędowych, założyła na poczcie skrytkę pocztową i złożyła dyspozycję przekierowania korespondencji na tę skrzynkę. Działanie to było o tyle nieskuteczne, że informacja o zmianie adresu korespondencji, przekazana Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa [...] pismem z 10 września 2015 r., wpłynęła do urzędu 14 września 2015 r., a zatem prawie 3 miesiące od złożenia odwołania do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz po zostawieniu sprawy bez rozpatrzenia przez Ministra. Wobec braku przedstawienia innych okoliczności oraz działań podjętych w celu uniknięcia sytuacji niedoręczenia pism, organ uznał, że w strona nie dopełniła należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, nie próbowała dowiedzieć się od organów o losach złożonego odwołania, a zatem nie można przypisać jej braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, co skutkować musiało odmową uwzględnienia wniosku. Na powyższe postanowienie B.R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz przywrócenie terminu do uzupełnienia braków odwołania. W uzasadnieniu ponownie wskazano, że w okresie, gdy miało nastąpić doręczenie zastępcze wezwania do uzupełnienia braków odwołania, do siedziby prowadzonej działalności gospodarczej nie dotarła żadna korespondencja ze strony Ministra, pomimo stałej obecności pracowników w godzinach pracy, nie zostało również pozostawione awizo, nie wykonano dyspozycji pozostawienia korespondencji w skrytce pocztowej. Ponownie zaznaczono, że w celu uniknięcia problemów z doręczeniem została założona skrytka pocztowa. Wobec powzięcia informacji o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, niezwłocznie wniesiono przywrócenie terminu. Ponadto, skarżąca wskazała, że w istocie brak formalny odwołania nie wystąpił, albowiem zostało ono podpisane przez osobę do tego upoważnioną, której pełnomocnictwo wskazano w CEiDG, a Urząd Marszałkowski został o wskazaniu pełnomocnika poinformowany. Skarżąca stwierdziła, że zaskarżone postanowienie w istocie zmuszą ją do ponoszenia konsekwencji nieprawidłowego wykonania czynności przez operatora pocztowego, do czego ten się przyznał się w piśmie z 5 lutego 2016 – kopię pisma załączono. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącą argumentów, w pierwszej kolejności podniesiono, że wbrew jej twierdzeniom zaistniała w sprawie konieczność wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W aktach sprawy znajdowało się bowiem jedynie pełnomocnictwo z 14 czerwca 2013 r., które upoważniało D.S. "do składania oświadczeń woli w imieniu skarżącej w sprawie realizacji Projektu. Dokument ten nie zawierał informacji, że ww. jest upoważniony do reprezentowania Strony w postępowaniu administracyjnym, co jest niezbędne dla skuteczności takiego pełnomocnictwa w zakresie przedmiotowego postępowania, które ma charakter formalny. Zatem koniecznym było osobne ustanowienie pełnomocnika w tej konkretnej sprawie i dowód na tą okoliczność w postaci stosownego dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Przechodząc do oceny argumentów dotyczących odmowy przywrócenia terminu, Minister podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym brak winy strony zachodzi jedynie w momencie, gdy nie mogła ona usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podkreślono, że bez znaczenia, wobec tożsamych skutków prawnych, jest to, czy przesyłka nie została odebrana z placówki pocztowej, czy odmówiono jej przyjęcia. W ocenie Ministra, nieskuteczny jest argument w postaci treści pisma z 5 lutego 2016 r., albowiem zaznaczono w nim, że korespondencja specjalna, obejmująca przesyłki w postępowaniu sądowym, podatkowym i administracyjnym, jest wyłączona spod dyspozycji pozostawiania jej w skrytkach pocztowych, o czym skarżącą pouczono. Podtrzymano tezę o zaniedbaniu po stronie skarżącej, polegającym na braku próby ustalenia w organie, co dzieje się ze złożonym przez nią odwołaniem, pomimo tego, że miała ona informacje o procederze niedoręczania awiz przez listonoszy. Podkreślono jednocześnie, że organ dwukrotnie próbował doręczyć skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków, za każdym razem powracało ono jednak niepodjęte w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58. § 1 k.p.a., wedle którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Termin dla złożenia wniosku został zachowany, albowiem skarżąca po odebraniu w dniu 25 listopada 2015 r. zawiadomienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, już 30 listopada 2015 r. złożyła przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu, a także uzupełniła brak odwołania poprzez nadesłanie żądanego pełnomocnictwa. Uzasadniając wniosek, skarżąca podkreśliła, że w godzinach pracy prowadzonej przez nią placówki nie zostało jej doręczone żadne pismo ze strony Ministerstwa, nie pozostawiono również żadnego awiza dotyczącego takiej korespondencji. Podkreśliła, że wobec informacji o problemach w doręczaniu przesyłek urzędowych założyła skrytkę pocztową w placówce pocztowej. Wskazała, że o fakcie tym poinformowała Urząd Marszałkowski pismem z 21 września 2015 r. Ponadto, we wniesionej skardze zaznaczono, że operator pocztowy przyznał się do nieprawidłowego wykonywania usługi dosyłania do skrytki pocztowej w piśmie z 5 lutego 2016 r. W ocenie Sądu, okoliczności te nie stanowią o braku winy strony w niedochowaniu terminu dla uzupełnienia braku formalnego odwołania. W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że zamówiona przez skarżącą usługa dosyłania przesyłek, jak wynika z załączonego pisma Poczty Polskiej S.A. z 5 lutego 2016 r., nie obejmowała przesyłek w postępowaniu sądowym, administracyjnym i podatkowym, a informacja o tym fakcie była zawarta w druku dotyczącym zamówienia usługi. Już sama ta okoliczność w istocie podważa celowość działań podjętych przez skarżącą w związku z posiadaną przez nią wiedzą o przypadkach błędów w doręczaniu przesyłek, ponieważ wybrany sposób doręczania nie obejmował tej kategorii, listów, przed których ewentualnym niedoręczeniem chciała się ona zabezpieczyć. W ocenie Sądu, pomimo potwierdzenia w treści pisma, że zdarzało się nieprawidłowe wykonanie zamówionej usługi, nie sposób odnieść tej informacji do konkretnego przypadku będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Nie wiadomo bowiem, czy przypadki niedoręczenia przesyłek obejmowały wezwanie do uzupełnienia braków, wystosowane przez Ministra w związku z wniesionym odwołaniem. Zatem również ta okoliczność nie może jednoznacznie świadczyć na korzyść skarżącej. Ponadto, nawet przyjmując, że doręczenie wezwania mogłoby skutecznie odbyć się w drodze wysłania go na skrytkę pocztową, Skarżąca o zmianie swojego adresu korespondencyjnego poinformowała organ I instancji we wrześniu 2015 r., kiedy to jej odwołanie znajdowało się już u Ministra Rozwoju. Powyższą czynność należy zatem uznać za nieskuteczną. W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdza, że skarżąca, wbrew swoim twierdzeniom, nie zachowała należytej staranności. Po pierwsze, co zaznaczono wyżej, nie poinformowała należycie organów o zmianie swojego adresu korespondencyjnego. Po drugie, mając świadomość zarówno co do faktu trwania postępowania odwoławczego – które sama zainicjowała – jak również wiedząc o problemach z doręczaniem jej pism urzędowych, nie podjęła żadnych działań zmierzających do powzięcia informacji na temat stanu jej sprawy. Okoliczność, czy i w jakim stopniu nierzetelne wykonanie obowiązków przez pocztę miało miejsce, jest w chwili obecnej w dużej mierze nieweryfikowalna. Zgodzić należy się przy tym z twierdzeniem skarżącej, że nie ma ona wpływu na sposób wykonywania obowiązków przez pracowników operatora pocztowego. Jednakże nie oznacza to, że wyczerpała wszelkie możliwości kontaktu z organem. Tymczasem, zgodnie z jej własnymi twierdzeniami, ograniczyła się ona jedynie do założenia skrytki pocztowej, jak już wyżej wskazano, środka nieskutecznego w niniejszym przypadku. Sąd stwierdza zatem, że organ II instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącej, nie znajdując podstaw do uznania, że spełnione zostały przesłanki art. 58 § 1 k.p.a. w zakresie braku winy w niezachowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zauważyć przy tym należy, że ze strony Ministra pojawiła się dwukrotna próba doręczenia wezwania do uzupełnienia braków, napotkał on również problemy z doręczeniem już na etapie przesłania zawiadomienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Nie można zatem zarzucić organowi naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.