V SA/Wa 68/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do postępowania egzekucyjnego jako nieuzasadnionego: oddala skargę. Po rozpatrzeniu zażalenia R. P., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... o odrzuceniu zarzutu jako nieuzasadnionego, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia ... października 2015 roku nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie. W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne : Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku R. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr ..., wystawionego przez Komendanta Rejonowego Policji W. ..., obejmującego należności z tytułu kary pieniężnej za naruszenie art. 92 ust. 1 oraz art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w kwocie 3.000,00 zł. Zawiadomieniem z dnia ... sierpnia 2014 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. dokonał zajęcia rachunku bankowego prowadzonego przez ... Bank ... S.A. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu ... sierpnia 2015 r., natomiast zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Zobowiązanemu w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu ... sierpnia 2014 r. Pismem z dnia ... września 2014 r., pełnomocnik R. P. wniósł do prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 zarzut przedawnienia. Zdaniem pełnomocnika wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nie jest zasadne, ponieważ od dnia ujawnienia naruszenia dokonanego przez Zobowiązanego, które nastąpiło w toku kontroli w dniu ... maja 2011 r. do dnia doręczenia tytułu wykonawczego upłynęły ponad 3 lata. Pełnomocnik powołał się na art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Ponadto podniesiono, że wierzyciel z tytułu wykonawczego nie pokrywa się z wierzycielem wskazanym w zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego. Postanowieniem z dnia ... września 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku z wniesiony zarzutem. Pismem z dnia ... września 2014 r. nr ... organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie złożonego zarzutu. Komendant Rejonowy Policji W. ..., postanowieniem z dnia ... lutego 2015 r. uznał zarzut zobowiązanego za bezzasadny. W uzasadnieniu wierzyciel wskazał, że powołany przez pełnomocnika art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie reguluje przedmiotu postępowania egzekucyjnego, a traktuje o umorzeniu postępowania dotyczącego kar pieniężnych nakładanych w drodze decyzji administracyjnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Na gruncie niniejszej sprawy kara pieniężna została nałożona w drodze decyzji administracyjnej nr ... z dnia ... grudnia 2011 r., natomiast w dniu ... lipca 2014 r. wystawiono tytuł wykonawczy, czego nie należy utożsamiać z datą nałożenia kary. Ponadto wskazano, że do kar pieniężnych przewidywanych ustawą o transporcie drogowym nie stosuje się przepisów ordynacji podatkowej, tym samym przedmiotowe kary nie ulegają przedawnieniu. W dniu ... kwietnia 2015 r. wpłynęło zażalenie na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela dotyczące wniesionych zarzutów. Postanowieniem z dnia ... lipca 2015 r. Komendant ... Policji nie uwzględnił zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie ustawowego terminu. W uzasadnieniu wskazano, że postanowienie wierzyciela z dnia ... lutego 2015 r. nr ... zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu ... marca 2015 r. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Zobowiązanego złożył zażalenie w dniu ... kwietnia 2015 r. czyli z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który rozpoczął swój bieg w dniu ... marca 2015 r. i upłynął z dniem ... marca 2015 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... odrzucił zarzut dotyczący przedawnienia jako nieuzasadniony. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. po uwzględnieniu stanowiska wierzyciela stwierdził, iż podniesiony przez pełnomocnika zarzut przedawnienia nie znajduje uzasadnienia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. P. wniósł zażalenie. W zażaleniu podniesiono, że postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu ... kwietnia 2015 r., natomiast nadając listem poleconym w dniu ... kwietnia 2015 r. zażalenie na powyższe postanowienie zachowano ustawowy termin do wniesienia środka odwoławczego. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że wierzyciel doręczając postanowienie z dnia ... maja 2015 r. naruszył przepis art. 39 k.p.a., ponieważ pismo to nie zostało doręczone za pokwitowaniem. Dowód, który miałby świadczyć o tym, iż pismo to zostało wysłane ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru był włożony do środka koperty i był tylko częściowo wypełniony - zawierał jedynie dane adresata, datę, sygnaturę oraz określał rodzaj pisma. Pełnomocnik wskazuje również, że przedmiotowe pismo prawdopodobnie zostało potraktowane przez listonosza jako list zwykły, ponieważ doręczyciel wrzucił jest do skrzynki oddawczej pełnomocnika. Co więcej poinformowano organ egzekucyjny o wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta ... Policji z dnia ... lipca 2015 r. Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia organ II instancji wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony przysługującym wyłącznie zobowiązanemu, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawy wniesienia zarzutu ustawodawca wylicza w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Sposób rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym określony został w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 powołanego artykułu zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Rolą organu egzekucyjnego nie jest ocena prawidłowości postanowienia wydanego przez wierzyciela, nawet jeśli jest oczywiste, że wierzyciel nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. Postanowienie organu egzekucyjnego musi zatem być poprzedzone stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym również w formie postanowienia, na które - według art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej - przysługuje zażalenie. Organ II instancji przypomina, że pełnomocnik R. P. pismem z dnia ... września 2014 r. złożył zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, że był to zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Postanowieniem z dnia ... maja 2015 r. wierzyciel tj. Komendant Rejonowy Policji W. ... uznał zarzut przedawnienia za bezzasadny. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Zobowiązanego wniósł zażalenie. W dniu ... lipca 2015 r. Komendant ... Policji wydał postanowienie, z którego wynika, że nie uwzględniono zgłoszonych w zażaleniu zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie ustawowego terminu. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... (po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela) odrzucił zarzut jako nieuzasadniony. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo stwierdził, że w zakresie zgłoszonego przez stronę zarzutu należało wydać postanowienie o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony. Wydając postanowienie w przedmiocie zarzutów organ egzekucyjny związany jest ostatecznym stanowiskiem wierzyciela. W przedmiotowej sprawie wierzyciel na zapytanie organu egzekucyjnego uznał wniesiony zarzut za bezzasadny, a przepisy nie dają organowi egzekucyjnemu prawa ingerowania w treść stanowiska wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreśla, że dla organu egzekucyjnego wiążąca jest sentencja ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Zatem rola organu egzekucyjnego w zakresie rozpatrzenia zarzutów mieszczących się w dyspozycji art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 ustawy egzekucyjnej sprowadza się w istocie do roli czysto formalnej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnia jednocześnie, że uprawnienia organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną, nie stwarzają podstawy do kontroli stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej). Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2006r., sygn. akt II FSK 1480/05. Wiążąca moc ostatecznego postanowienia wierzyciela odnosi się zatem zarówno do organu egzekucyjnego, jak również do organu nadzoru, który rozpoznaje zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. Tak więc zasadnicza dla rozstrzygnięcia spornej sprawy kwestia przedawnienia egzekwowanego obowiązku została przesądzona ostatecznym postanowieniem wierzycielskim, stąd ocena tego zarzutu przez organ egzekucyjny musi uwzględnić kategoryczne w swoim charakterze postanowienia art. 34 § 1 i § 4 ustawy egzekucyjnej - wiążące organ egzekucyjny. Odnosząc się do pisma pełnomocnika Zobowiązanego z dnia ... października 2015r., w którym wnosi o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów, związanych z doręczeniem postanowienia wierzyciela, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazuje, że nie mogą być one przedmiotem oceny w postępowaniu przed ww. Organem, gdyż nie jest on uprawniony do oceny, czy postanowienia wydawane w osobnych trybach przez inne organy, zostały skutecznie wprowadzone do obrotu. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... października 2015 roku zaskarżył R. P. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ pierwszej instancji wydał postanowienie w oparciu o wadliwe ustalenie ostateczności postanowienia wierzyciela wydanego w niniejszej sprawie; 2. art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez odrzucenie zarzutu jako nieuzasadnionego podczas gdy ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest niezasadne i zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego niezgodnie z prawem, który zaskarżył je prawidłowo; 3. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedostateczne i niedokładne, a konsekwencji błędne ustalenie, że zażalenie zobowiązanego z dnia ... kwietnia 2015 r. zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, oraz że postanowienie wierzyciela z dnia ... lutego 2015 r. zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu ... marca 2015 r., podczas gdy przesyłka pocztowa zawierająca postanowienie wierzyciela z dnia ... lutego 2015 r. została doręczona przez Pocztę Polską S.A. pełnomocnikowi zobowiązanego jako list zwykły w dniu ... kwietnia 2015 r. 4. art. 39 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez doręczenie przesyłki pocztowej zawierającej postanowienie wierzyciela z dnia ... lutego 2015 r. jako pisma zwykłego, podczas gdy Komendant Rejonowy Policji W. ... zobowiązany był doręczyć przedmiotowe postanowienie listem poleconym za pokwitowaniem odbioru. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) i art. 135 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia ... sierpnia 2015 r., a nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w podwójnej wysokości według norm przepisanych z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci : 1. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia ... listopada 2015 r; 2. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pisma z dnia ... listopada 2015 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o wznowieniu realizacji zajęcia wierzytelności; 3. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pisma pełnomocnika z dnia ... października 2015 r. wraz z kserokopią potwierdzenia nadania; 4. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pisma reklamacyjnego z dnia ... października 2015 r. wraz z kserokopią nadania; 5. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia ... września 2015 r.; 6. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii reklamacji pełnomocnika zobowiązanego z dnia ... sierpnia 2015 r. wraz z poświadczonymi za zgodność z oryginałem kserokopiami dwóch potwierdzeń nadania ww. reklamacji; 7. poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii zwrotnego poświadczenia odbioru i koperty przesyłki poleconej - na okoliczność wadliwego ustalenia przez administracyjne organy obu instancji faktu ostateczności postanowienia wierzyciela, doręczenia pełnomocnikowi zobowiązanego przez wierzyciela Komendanta Rejonowego Policji W. ... postanowienia z dnia ... lutego 2015 r. listem zwykłym w dniu ... kwietnia 2015 r. postanowienia wierzyciela wydanego w sprawie, błędnego ustalenia przez Komendanta Rejonowego Policji W. ..., Komendanta ... Policji, Naczelnika Urzędu Skarbowego i Dyrektora Izby Skarbowej w W. daty doręczenia pełnomocnikowi zobowiązanego postanowienia wierzyciela oraz niezgodnego z prawem, wadliwego doręczenia postanowienia przez wierzyciela, podjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. zawieszonego postępowania i wznowienie u zobowiązanego realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że w niniejszej sprawie problem sprowadza się do kwestii, czy organ pierwszej jak również drugiej instancji wydawały swoje postanowienia w oparciu o ostateczne stanowisko wierzyciela wyrażone w formie postanowienia. (Postanowieniu wierzyciela nie można przyznać waloru ostateczności, ponieważ zobowiązanemu uniemożliwiono skuteczne zaskarżenie tego postanowienia w skutek jego wadliwego i niezgodnego z prawem doręczenia.) W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W pierwszej kolejności podnieść należy, iż sposób rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym określony został w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 1 powołanego artykułu, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia ... września 2014 roku nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. przekazał zarzut zobowiązanego wierzycielowi, celem uzyskania jego stanowiska wymaganego przepisem art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej. W odpowiedzi wierzyciel postanowieniem z dnia ... lutego 2015 roku nr .... uznał zarzut zobowiązanego R. P. za bezzasadny, a Komendant ... Policji postanowieniem z dnia ... lipca 2015 roku nie uwzględnił zgłoszonych w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie ustawowego terminu. Co jednak nie mniej istotne i co wiąże się, z zarzutami skargi ww. postanowienie Komendanta ... Policji zostało zaskarżone skargą do tut. sądu. Skarga została jednak prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia ... marca 2016 roku sygn. akt V SA/WA 3800/15 z uwagi na jej niedopuszczalność. Jak już wskazano wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia ... sierpnia 2015 roku nr ... odrzucił zarzut jako nieuzasadniony, powołując się na ostateczne stanowisko wierzyciela. Wyjaśnił jednocześnie, że w zakresie wniesionego zarzutu organ jest związany stanowiskiem wierzyciela. Sąd wskazuje nadto, że także organ nadzoru nad organem egzekucyjnym jest związany stanowiskiem wierzyciela. Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (Dyrektora Izby Skarbowej) nie stwarza podstawy do kontroli stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 ustawy), tym bardziej, że stanowisko to jest ostateczne (o czym nadmieniono powyżej). Niejako na marginesie sąd podkreśla, iż zgłoszone w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia ... sierpnia 2016 roku wnioski o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z licznych dokumentów tamże wskazanych, nie mają znaczenia w sprawie niniejszej. Dokumenty te, w przeważającej części odnoszą się bowiem do doręczeń korespondencji kierowanej do skarżącego, oraz do trybu postępowania i prawidłowości zajętego przez wierzyciela stanowiska, co do zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. Stanowisko to (jak już podkreślono wcześniej) jest jednak ostateczne i nie podlega weryfikacji w sprawie niniejszej. Mając powyższe na względzie sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.