V SA/Wa 683/17
WyrokWSA w Warszawie2017-05-23
Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Izabella Janson, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z powodu nieusunięcia braków formalnych w terminie, w szczególności braku podpisu na odwołaniu, oraz czy na takie postanowienie przysługuje zażalenie?Ratio decidendi
Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia jest zasadne, gdy strona nie usunie braków formalnych, takich jak brak podpisu, w wyznaczonym terminie po prawidłowym doręczeniu wezwania. Doręczenie zastępcze pism organu jest skuteczne z chwilą pokwitowania odbioru przez pełnoletniego domownika, który podjął się przekazania pisma adresatowi. Na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wydane na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej przysługuje zażalenie.Stan faktyczny
M.K. złożył odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za karę pieniężną, jednak odwołanie nie było podpisane. Organ odwoławczy wezwał M.K. do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, doręczenie wezwania nastąpiło zastępczo przez pełnoletniego domownika. M.K. podpisał odwołanie po upływie terminu. Organ pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, co zostało zaskarżone przez M.K.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę.
Przedmiotem skargi M.K. (dalej: "strona" lub "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: "Dyrektor Izby" lub "organ odwoławczy") z [...] lipca 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu (dalej: "Dyrektor Izby" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], zgodnie z którym pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie strony z dnia [...] lutego 2015 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu [...] sp. z o.o., obecnie [...] sp. z o.o., za nałożoną na [...] sp. z o.o. karę pieniężną zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 28.555,20 zł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu [...] sp. z o.o. (następnie [...] sp. z o.o.) – M. K., za nałożoną na [...] sp. z o.o. karę pieniężną zgodnie z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry w kwocie 28.555,20 zł.
Pismem z [...] lutego 2015 r. M.K. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji.
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie pismem z 25 marca 2015 r., wezwał stronę do usunięcia braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie, w terminie 7 dni liczonych od dnia następnego po doręczeniu wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 30 marca 2015 r.
Pismem z 7 kwietnia 2015 r. strona odpowiedziała na wezwanie przedstawiając podpisane odwołanie. Pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 8 kwietnia 2015 r.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Warszawie pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Organ stwierdził, że wskazany brak formalny odwołania nie został usunięty w terminie przewidzianym w wezwaniu, co obligowało go do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 169 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. z 2012 r, poz. 749 ze zm.; obecnie: t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 (powoływana jako: o.p.). Postanowienie zawierało pouczenie: "Postanowienie niniejsze jest ostateczne w postępowaniu administracyjnym. Na niniejsze postanowienie Stronie przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia".
W piśmie z 22 kwietnia 2015 r., zatytułowanym: "Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] ", strona wskazała, że mając na uwadze obiektywne okoliczności, uniemożliwiające jej uzupełnienie braków formalnych odwołania poprzez jego podpisanie, wnosi o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Do pisma załączone zostało podpisane odwołanie od decyzji nr [...]. Jednocześnie strona wskazała, że z ostrożności procesowej wnosi zażalenie na postanowienie o odrzuceniu ww. odwołania. Pismo powyższe przesłane zostało na adres Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] , który przekazał je do Izby Celnej w Warszawie.
Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem organu, w przypadku stwierdzenia braków formalnych podania i wystosowania na podstawie art. 169 § 1 o.p. wezwania do usunięcia tych braków, kolejną czynnością organu jest sprawdzenie czy wskazane braki zostały usunięte w terminie i zakresie określonych w wezwaniu. W przypadku ustaleń pozytywnych dla wnioskodawcy obowiązkiem organu odwoławczego jest merytoryczne rozpoznanie wniosku, natomiast w przeciwnym razie organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 o.p.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.K., wniósł o uchylenie powyższego postanowienia zarzucając organowi naruszenie art. 120, 121 i 122, art. 187, a także art. 180, 181 i 188 oraz art. 191, art. 210 § 4 o.p. Skarżący argumentował, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu do usunięcia braków formalnych odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wyrokiem z 25 maja 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3907/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz skarżącego – M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Celnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a., a także o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokiem z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 4237/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, odstępując od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA przychylił się do stanowiska organu, że sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok niezasadnie pominął okoliczność wynikającą z akt sprawy, iż pismo M.K. z [...] kwietnia 2015 r. w zakresie w jakim stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania otrzymało odrębny bieg, w związku z czym przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest wyłącznie rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. W ocenie NSA stanowisko organu potwierdza analiza akt sprawy, w szczególności zapisów naniesionych na kopii pisma Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] maja 2015 r. (k. 128 akt administracyjnych), a także treści zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2015 r. Według NSA awet jeśli przyjąć, że informacja o nadaniu odrębnego biegu wnioskowi o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania, zawartemu w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie była przedstawiona przez organ w sposób dostatecznie jasny, nie zwalniało to sądu ze zbadania tej okoliczności w celu prawidłowego ustalenia granic rozpatrywanej sprawy. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia w kontekście zasady stabilności prawomocnych rozstrzygnięć wynikającej z art. 212 o.p. w związku z art. 219 o.p., która w rozpatrywanej sprawie mogłaby być naruszona w przypadku wykonania przez organ wytycznych udzielonych przez sąd I instancji, jak również dla uniknięcia nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Wedle bowiem art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona, zachodzi nieważność postępowania. W ocenie NSA błędem sądu I instancji było ponadto przyjęcie, że pismem z [...] kwietnia 2015 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i wniosek ten powinien zostać rozpatrzony w pierwszej kolejności. Według NSA momimo pewnych nieścisłości w wypowiedziach strony, zarówno tytuł pisma z [...] kwietnia 2015 r. "Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] ", jak i treść jej pism procesowych nie pozostawia wątpliwości, że strona - w omawianym zakresie - domagała się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Samo odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało złożone z zachowaniem terminu, tyle, że nie zawierało podpisu, na co wskazał organ w wezwaniu z dnia 25 marca 2015 r. (k. 102 akt administracyjnych). W ocenie NSA nie można zgodzić się także z twierdzeniem sądu pierwszej instancji, że wniosek o przywrócenie terminu powinien być rozpatrzony w pierwszej kolejności. Rozpatrzenie zażalenia na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia w okolicznościach konkretnej sprawy mogłoby bowiem doprowadzić do stwierdzenia, że strona nie uchybiła terminowi. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu okazałby się bezprzedmiotowy.
Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi kasacyjnej NSA wskazał, iż zasadnie kwestionuje się w nich stanowisko, zgodnie z którym odpowiednie stosownie art. 169 §1 o.p. przez organ odwoławczy polega na tym, że nieuzupełnienie braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie w terminie wskazanym w wezwaniu skutkować powinno stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 228 §1 pkt 1 o.p. Według NSA czym innym jest formalna weryfikacja podstawowych elementów podania wskazanych w art. 168 § 2 i 3 o.p. - pozwalająca m.in. na udzielenie odpowiedzi na pytanie kto wniósł podanie - warunkująca nadanie pismu biegu w trybie procesowym uregulowanym w o.p., czym innym natomiast przeprowadzane na kolejnym etapie postępowania badanie, czy podmiot, który wniósł odwołane jest ku temu właściwie legitymowany w świetle art. 133 §1 o.p. w związku z art. 220 §1 o.p. tj. przysługuje mu status strony postępowania. Badanie legitymacji procesowej, a co za tym idzie interesu prawnego konkretnego podmiotu zidentyfikowanego - na wstępnym etapie - jako wnoszący odwołanie, wymaga bowiem merytorycznej oceny okoliczności sprawy z perspektywy przesłanki dopuszczalności odwołania. Wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, czyli podanie jej danych personalnych oraz adresu i opatrzenie podania podpisem przez wnoszącego, to elementy, które w sensie normatywnym zostały uznane za niezbędne dla indywidualizacji strony postępowania. W sytuacji, gdy pomimo uruchomienia przez organ procedury naprawczej na podstawie art. 169 §1 o.p. autor pisma nie uzupełni w terminie brakującego podpisu, nie jest możliwe stwierdzenie kto wystąpił z odwołaniem. Podpis warunkuje bowiem, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Podanie takie nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych i nie może być dalej procedowane. Formę procesową działania organu w takim przypadku określa art. 169 § 4 o.p. stosowany w postępowaniu odwoławczym odpowiednio na mocy art. 235 o.p. - jest to postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania, którym mowa w art. 228 § 1 pkt 1 O.p. (zob.: Zimmermann Jan, Glosa do wyroku NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., III SA 3360/99, OSP.2003.2.15 oraz wyroki NSA: z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 259/06, z 17 lutego 20102 r. sygn. akt II FSK 1642/10, z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 543/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query, powoływanej jako: CBOSA). Rozstrzygając kwestię zaskarżalności postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wydanego na podstawie art. 169 § 4 o.p., co do której sąd I instancji - na skutek przyjęcia błędnego w ocenie NSA stanowiska o niedopuszczalności odwołania - jeszcze się nie wypowiedział, NSA wskazał, że w tej materii w orzecznictwie zaprezentowany został pogląd, że na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia - niezależnie od przyczyny takiego załatwienia - nie służy zażalenie. Postanowienie to jest ostateczne ze względu na odpowiednie tylko stosowanie art. 169 § 4 o.p. i treść art. 228 §2 o.p., który nadaje postanowieniom określonym w § 1 tego artykułu - w tym w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222 o.p. - walor ostateczności. Na poparcie tego stanowiska powoływany jest przede wszystkim argument, iż nie ma racjonalnych podstaw aby przyjąć, że w zależności od rodzaju braków odwołania (związanych z niespełnieniem wymogów z art. 168, bądź art. 222 o.p.) postanowienie o pozostawieniu tego odwołania bez rozpatrzenia byłoby zaskarżalne (art. 169 § 4) lub ostateczne (art. 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 228 § 2 o.p.) - zob. np.: wyrok NSA z 17 września 2014 r. sygn. akt I GSK 450/13 i powołane tam orzecznictwo. Przyjęcie tego poglądu prowadziłoby do stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej wydane na skutek zażalenia na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wydane zostało bez podstawy prawnej (art. 247 §1 pkt 2 ewentualnie 3 o.p.), co uzasadniałoby stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia (art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.), a nie jego uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W ocenie NSA przeciwko wspomnianej koncepcji przemawia reguła, zgodnie z którą dopuszczenie w procedurze odpowiedniego stosowania określonej regulacji, odnosić należy nie tyle do poszczególnych przepisów, czy ich jednostek redakcyjnych, ale do całych instytucji prawnych przewidzianych w ramach tej regulacji, jeśli oczywiście - ze względu na charakter postępowania - nie wymagają one wyłączenia lub modyfikacji. Przeniesienie instytucji procesowej na grunt innego postępowania powinno uwzględniać kompleksowy charakter regulacji, włącznie z przewidzianymi środkami zaskarżania, a nie sprowadzać się do wybiórczego wykorzystania niektórych jej elementów (szerzej na ten temat w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 5/92, OSN 1992 10 poz. 175). Ponadto w ocenie NSA, za przyjęciem odrębnych trybów zaskarżania wobec postanowień o pozostawieniu bez rozpatrzenia wydanych na podstawie art. 169 §4 w związku z art. 235 o.p. oraz art. 228 §1 pkt 3 o.p. przemawia treść art. 228 §2 o.p. Zgodnie z tym przepisem, ostateczny charakter mają postanowienia organu odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (art. 228 §1 pkt 1 o.p.), uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 228 §1 pkt 2 o.p.) oraz pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia ono warunków przewidzianych dla odwołania w art. 222 O.p. (art. 228 §1 pkt 3 o.p.). Przepis ten, jako lex specialis wobec regulacji znajdującej zastosowanie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie podlega rozszerzającej interpretacji. W rozpatrywanej sprawie pismo strony nie spełniało jednego z podstawowych wymagań formalnych podania - określonego w art. 168 §3 o.p., nie mamy zatem do czynienia z żadną z sytuacji wskazanych w art. 228 §2 o.p. Jak wskazano, na etapie weryfikacji warunku formalnego z art. 168 § 2 i 3 o.p. ustala się tożsamość autora pisma, nie zaś to, czy odwołanie wniesione zostało przez podmiot do tego legitymowany w świetle art. 220 §1 o.p. i art. 133 §1 o.p. Wydanie postanowienia o pozostawieniu pisma bez rozpatrzenia na tym etapie kończy postępowanie bez wchodzenia w fazę merytoryczną polegającą na badaniu dopuszczalności odwołania, terminowości jego wniesienia, czy wreszcie poprawności konstrukcyjnej z punktu widzenia art. 222 o.p. Pominięcie tego wstępnego etapu kontroli formalnej czyniłoby z odwołania, które przysługuje - co do zasady - wyłącznie stronie postępowania, swoistą actio popularis pozwalającą na przejście do fazy merytorycznego badania sprawy, a następnie także na uruchomienie sądowej kontroli, z inicjatywy każdego, niezależnie od tego, czy w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją dysponuje on interesem prawnym. W ocenie NSA przedstawiona argumentacja przemawia za przyjęciem, że na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wydanego na podstawie art. 169 §4 o.p. w przysługuje zażalenie. Odpowiednie stosowanie tego przepisu w postępowaniu przed organem odwoławczym na mocy art. 235 o.p. spowoduje, że środek ten uzyska niedewolutywny charakter. Brak dewolutywności środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym nie przesądza jednak automatycznie o niekonstytucyjności rozwiązania, jeżeli brak ten jest zrównoważony gwarancjami procesowymi chroniącymi podmiot, o którego prawach i wolnościach rozstrzyga się w tymże postępowaniu (zob. wyrok TK z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. SK 3/11 oraz argumenty z uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2/16, dostępna w CBOSA ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku sądu I instancji z 25 maja 2016 roku.
W tej sytuacji zastosowanie znajduje treść art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa, o jakiej mowa w art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają zawężeniu do granic, w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 p.p.s.a.) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Tak więc rozpoznając sprawę powtórnie, sąd pierwszej instancji musi interpretować i stosować art. 134 § 1 p.p.s.a. przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 168, art. 183 § 1 i art. 190 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem badania przez sąd I instancji jest kwestia formalna dotycząca zaistnienia przesłanek ustawowych dla pozostawienia na podstawie art. 169 § 4 o.p. bez rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z [...] stycznia 2015 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za nałożoną na spółkę karę pieniężną. W sprawie niesporne jest, że odwołanie to nie spełniało wymogu formalnego określonego w art. 168 § 3 o.p., ponieważ brakowało na nim podpisu skarżącego. Zgodnie z art. 169 § 1 o.p. skarżący został w prawidłowy sposób wezwany pisemnie przez organ I instancji do usunięcia tego braku w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało wysłane na adres zamieszkania skarżącego, wskazany przez niego w odwołaniu. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru (k. 102 akt administracyjnych) wynika, że doręczenie nastąpiło 30 marca 2015 r., a odbiór pisma został potwierdzony podpisem J.W. – teściowej skarżącego, która, jak podaje sam skarżący w zażaleniu, wobec doręczyciela podjęła się oddania pisma skarżącemu . W każdym przypadku czasowej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania może znaleźć zastosowanie zastępczy sposób doręczania pism, opisany w art. 149 o.p. W myśl powołanego przepisu w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Doręczenie to staje się zatem skuteczne gdy spełnione są trzy warunki: adresat musi przebywać w mieszkaniu - choć w momencie doręczania przesyłki jest w tym mieszkaniu nieobecny, pełnoletni domownik podejmie się oddania pisma adresatowi osobiście i podpisze pokwitowanie odbioru pisma. W niniejszej sprawie wszystkie te przesłanki zostały zrealizowane, zatem doręczenie zastępcze określone w art. 149 o.p. uznać należy za dokonane prawidłowo z dniem pokwitowania odbioru pisma przez pełnoletniego domownika tj. 30 marca 2015 r. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że domownik, który pokwitował odbiór pisma przekazał mu je w dacie późniejszej, uniemożliwiającej skarżącemu uzupełnienie braków odwołania w wyznaczonym terminie, będzie badana przy rozpoznawaniu przez organ wniosku o przywrócenie terminu, natomiast nie ma to wpływu na ustalenie z jaką datą rozpoczął się dla skarżącego bieg terminu do uzupełnienia braków. Datą z jaką uznaje się za skuteczne doręczenie zastępcze w trybie art. 149 o.p. jest data pokwitowania odbioru przesyłki przez pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma stronie. Termin do uzupełnienia braków odwołania upłynął skarżącemu 7 kwietnia 2015 r. (6 kwietnia 2015 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy). Skarżący nadał pismo z podpisanym egzemplarzem odwołania w urzędzie pocztowym w dniu 8 kwietnia 2015 r., a więc po upływie ustawowego terminu do uzupełnienia braków. Analiza treści przepisu art. 169 § 1 i § 4 o.p. prowadzi do wniosku, że pozostawienie podania bez rozpoznania odnosi się do sytuacji, w której strona nie uzupełni braku formalnego uniemożliwiającego nadanie podaniu właściwego biegu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia takiego braku. Brak podpisu na odwołaniu uniemożliwiał merytoryczne rozpoznanie sprawy gdyż dopiero złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z pisemnym uzewnętrznieniem wiedzy lub woli osoby, która podpisała pismo. Nieusunięcie na etapie wnoszenia pisemnego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji braku w zakresie podpisu wnoszącego skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia zgodnie z art. 169 § 1 o.p.
Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło